Sur'da tazminat hukuku, ilçenin yakın geçmişiyle ve tarihî dokusuyla doğrudan bağlantılıdır. 2015 ve 2016'daki olaylar sırasında evi ya da işyeri zarar gören aileler, kullanılamayan dükkânlar nedeniyle gelir kaybına uğrayan esnaf, yıpranmış bir tarihî duvarın çökmesiyle yaralanan bir yaya ya da bir otelde kaza geçiren bir ziyaretçi, Sur'daki tazminat taleplerinin farklı yüzleridir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Sur'da zarara uğrayan kişilere ve işletmelere maddi ve manevi tazminat süreçlerinde vekillik yapıyoruz.
Olaylar Sırasında Uğranılan Zararlar
Terör olayları veya terörle mücadele sırasında yapılan faaliyetler nedeniyle doğan maddi zararlar, 5233 sayılı Kanun kapsamında karşılanabilir. Bu kanuna göre başvurular valilik bünyesinde kurulan zarar tespit komisyonlarına yapılır. Komisyon, konut, işyeri ve eşyadaki hasarı, ulaşılamayan işyeri nedeniyle uğranılan kayıpları ve bedensel zararları değerlendirerek sulhname teklif eder. Teklif kabul edilmezse ya da başvuru reddedilirse, Diyarbakır idare mahkemelerinde dava açılabilir. Sur'daki dosyalarda zararın olaylarla nedensellik bağı, yapının olay öncesindeki durumu ve kira veya işletme gelirlerinin belgelenmesi temel sorunlardır.
Tarihî Yapılarda Çökme ve Taş Düşmesi
Sur'daki eski taş yapılar, bakım görmedikleri takdirde çatı, cumba ve duvar parçalarının düşmesine yol açabilir. Bir binanın bakımındaki eksiklikten doğan zarardan, Türk Borçlar Kanunu uyarınca kusuru aranmaksızın binanın maliki sorumludur. Zarar, bakımı bir kamu idaresine ait sur duvarları ya da kamuya ait bir yapıdan doğmuşsa, idarenin sorumluluğu söz konusu olur ve dava idari yargıda tam yargı davası olarak açılır. İdareye karşı açılacak davalarda önce idareye başvurulması gerekir; başvuru, eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde beş yıl içinde yapılmalıdır.
Ziyaretçilerin ve Müşterilerin Uğradığı Zararlar
Sur'daki otel, restoran ve kafelerde merdiven ve avlu kazaları, gıda kaynaklı rahatsızlıklar ya da müşteri eşyasının zarar görmesi gibi olaylarda işletmenin sorumluluğu gündeme gelir. Tüketici sıfatıyla hizmet alan kişiler Diyarbakır Adliyesi'ndeki tüketici mahkemelerine başvurabilir. Yabancı uyruklu ziyaretçiler, Türkiye'den ayrıldıktan sonra da vekil aracılığıyla dava yürütebilir; bunun için delillerin ve sağlık raporlarının ülkeden çıkmadan önce toplanması önemlidir.
Kamulaştırmasız El Atma ve Yıkım
Taşınmazı kamulaştırma işlemi tamamlanmadan yıkılan ya da fiilen kullanılmaya başlanan malik, bedel veya el atmanın önlenmesi talebiyle dava açabilir. Fiilî el atma davaları asliye hukuk mahkemesinde görülür. Bu davada yapının yıkılmadan önceki durumunu gösteren fotoğraflar, tapu kayıtları ve tescil belgeleri kritik öneme sahiptir.
Sürelere ve Kanıtlara Dikkat
Haksız fiil nedeniyle tazminat istemi, zarar ile tazminat yükümlüsünün öğrenildiği andan başlayarak iki yılda, her durumda fiilin işlendiği tarihten itibaren on yılda zamanaşımına uğrar. Sur'daki eski yapılarda yaşanan kazalarda olay yerinin hemen fotoğraflanması, düşen parçanın korunması ve binanın bakım durumunu gösteren belgelerin toplanması gerekir; yapı kısa sürede onarılırsa kanıt kaybolabilir. Olaylarla ilgili zarar başvurularında ise hasar tespit tutanakları, eski fotoğraflar, kira sözleşmeleri ve vergi kayıtları dosyanın omurgasını oluşturur.
Komisyon Teklifi Düşükse
Komisyonun teklif ettiği bedeli düşük buluyorum; kabul etmek zorunda mıyım?
Hayır. Sulhname teklifini kabul etmeden idari yargı yoluna gidebilirsiniz. Ancak dava açma süresinin kaçırılmaması ve zararın belgelerle ispatlanması gerekir.
Sur'da uğradığınız bir zarar için ilk görüşmede belgelerinizi ve başvuru sürelerinizi birlikte değerlendirebiliriz.
