Gümüşhane'de boşanma dosyalarının önemli bir kısmı aslında Gümüşhane'de başlamaz. İl, onlarca yıldır büyükşehirlere göç veren bir yer olduğu için eşlerden biri İstanbul'da, Ankara'da ya da Trabzon'da çalışırken diğeri çocuklarla birlikte ilde kalabilir; bazen de çift yıllarca başka bir şehirde yaşadıktan sonra memlekete dönmüştür. Hangi mahkemenin yetkili olduğu, duruşmalara nasıl katılınacağı ve tanıkların nerede dinleneceği bu yüzden Gümüşhane'deki boşanma davalarında ilk planlanması gereken konulardır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Gümüşhane'de ve ilçelerinde anlaşmalı ve çekişmeli boşanma süreçlerinde vekillik yapıyoruz.
Gümüşhane'de Boşanma Davası Nerede Açılır?
Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesine göre boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde ya da eşlerin dava açılmadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılabilir. Gümüşhane merkezde bir aile mahkemesi bulunur. Kelkit, Şiran ve Torul adliyelerinde ise ayrı bir aile mahkemesi bulunmadığından, bu ilçelerden açılacak davalarda aile davalarına bakmakla görevli mahkemenin dava açılmadan önce teyit edilmesi gerekir. İstinaf incelemesi Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi'nde yapılır.
Yetki kuralı, gurbette yaşayan eşler için önemli bir seçenek sunar: İstanbul'da çalışan eş davayı orada açabileceği gibi, Gümüşhane'de yaşayan eş de davayı kendi yerleşim yerinde açabilir. Seçim yapılırken tanıkların nerede olduğu, çocukların okulu ve sosyal inceleme raporunun hangi şehirde hazırlanacağı birlikte düşünülmelidir.
Anlaşmalı Boşanma: Tek Duruşmada Bitebilir mi?
En az bir yıl sürmüş bir evlilikte eşler birlikte başvurur ya da birinin açtığı davayı diğeri kabul ederse, hâkim tarafları bizzat dinleyerek ve düzenlenen protokolü uygun bularak boşanmaya karar verebilir. Protokol; velayet, çocukla kişisel ilişki, iştirak ve yoksulluk nafakası, mal paylaşımı ve varsa tazminat konularını açıkça düzenlemelidir. Gümüşhane'de sık görülen bir eksiklik, köydeki hisseli tarla, yayla evi ya da büyükşehirdeki daire gibi taşınmazların protokolde hiç anılmamasıdır; bu durum boşanmadan yıllar sonra yeni bir davaya yol açabilir.
Çekişmeli Davalarda Gümüşhane'ye Özgü Meseleler
- Geniş aile ile birlikte yaşam: Köylerde ve ilçe merkezlerinde eşlerin kayınvalide ve kayınpederle aynı evde yaşaması; aile müdahalesine dayalı kusur iddiaları ve tanık seçimi.
- Uzun süreli ayrı yaşam: Eşlerden birinin çalışmak için yıllarca il dışında kalması; evlilik birliğinin temelinden sarsılması ve fiili ayrılık iddiaları.
- Tarım ve hayvancılık gelirleri: Kelkit ve Şiran'da geliri büyük ölçüde hayvancılığa ve tarıma dayanan ailelerde nafaka hesabı için gelirin belgelenmesinin zorluğu; ÇKS kayıtları, destek ödemeleri ve hayvan varlığının dosyaya getirilmesi.
- Kamu görevlisi eşler: Üniversitede, okullarda ve kamu kurumlarında çalışan eşlerin tayin ve atama nedeniyle değişen yerleşim yerleri.
Velayet, Nafaka ve Mal Paylaşımı
Velayet kararında ölçüt çocuğun üstün yararıdır; mahkeme bu konuda sosyal inceleme raporu aldırabilir ve yaşı yeterli çocuğun görüşünü dinleyebilir. Kış aylarında köy okulları ile il merkezi arasındaki ulaşım, çocuğun eğitim düzeni ve bakımını kimin fiilen üstlendiği Gümüşhane'de velayet tartışmalarının somut başlıklarıdır. Tedbir nafakası dava sürerken, iştirak ve yoksulluk nafakası ise boşanmayla birlikte istenebilir; koşullar değiştiğinde nafakanın artırılması ya da azaltılması ayrı bir davayla talep edilebilir.
2002 yılından sonra edinilen mallarda yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır. Evlilik içinde alınan daire, araç ya da traktör kural olarak paylaşıma konu olurken, mirasla gelen köy arazisi kişisel mal sayılır. Mal rejiminin tasfiyesi boşanma davasıyla birlikte açılabilir ya da ayrı yürütülebilir; ancak boşanma kesinleştikten sonra zamanaşımı süreleri işlemeye başladığından bu talep ertelenmemelidir.
Düğünde Takılan Altınlar ve Ziynet Alacağı
Gümüşhane'de düğünlerde takılan bilezik, çeyrek ve gerdanlıklar çoğu zaman bir ailenin birikiminin önemli bir kısmını oluşturur. Kadına takılan ziynet eşyası, kim tarafından takılmış olursa olsun kural olarak kadının kişisel malı sayılır. Evlilik sürerken bu altınların bozdurularak bir ev ya da araç alımında, düğün borcunun ödenmesinde ya da kayınpederin işinde kullanılması, boşanma aşamasında ziynet alacağı davasının konusu olur. Bu davada altınların takıldığının düğün fotoğrafları, video kayıtları ve tanıklarla; geri verilmeyeceği kararlaştırılarak kocaya verildiğinin ya da kadının ayrılırken yanında götüremediğinin ise somut olaylarla ispatı gerekir. Ziynet talebi boşanma davasıyla birlikte ileri sürülebileceği gibi ayrı bir dava olarak da açılabilir.
Duruşmalar, Tanıklar ve Mesafe
Gümüşhane'de bir boşanma davasının en pratik sorunu çoğu zaman mesafedir. Tanıklardan biri Kelkit'te, diğeri İstanbul'da olabilir; bu durumda il dışındaki tanığın bulunduğu yerdeki mahkeme aracılığıyla dinlenmesi istenebilir. Kış aylarında ilçelerden il merkezine ulaşımın zorlaştığı dönemlerde duruşma günlerinin planlanması da önem kazanır.
Eşim yurt dışında yaşıyor, Gümüşhane'de dava açabilir miyim?
Yerleşim yeriniz Gümüşhane'deyse dava burada açılabilir; yurt dışındaki eşe tebligat uluslararası usullerle yapılır ve bu süreç zaman alabilir.
Gümüşhane'de bir boşanma kararı vermeden önce haklarınızı ve seçeneklerinizi öğrenmek istiyorsanız, Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşerek dosyanızı birlikte değerlendirebiliriz.
