Gümüşhane'de sigorta uyuşmazlıkları ilin coğrafyasının izlerini taşır. Kışın buzlu yolda kayan bir aracın kasko başvurusu, ağır kar yükü altında çöken bir ahırın hasar dosyası, ilkbaharda geç gelen donun vurduğu bir meyve bahçesi, Kelkit'teki bir çiftlikte telef olan sigortalı büyükbaş hayvanlar ya da sel sularının zarar verdiği bir ev: Bu olayların hepsinde sigortalı, poliçenin kendisini koruyacağını düşünür, ama sigorta şirketinin cevabı bazen beklenenden farklıdır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Gümüşhane'de sigortalıların ve zarar görenlerin vekilliğini yapıyoruz.
Sigorta Şirketi Ödeme Yapmazsa: Tahkim mi, Dava mı?
Sigorta şirketine yapılan başvuru reddedilir ya da düşük bir teklif yapılırsa, sigortalının önünde iki yol vardır. Birincisi Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurudur. Komisyona başvurmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmış olması gerekir; komisyon süreci genellikle mahkemelere göre daha hızlı ilerler ve hakem kararlarına karşı belirli parasal sınırlar içinde itiraz ve istinaf yolu öngörülmüştür. İkinci yol ise genel mahkemelerde dava açılmasıdır. Gümüşhane'de sigorta sözleşmesinden doğan ticari nitelikteki davalara asliye hukuk mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar; sigortalının tüketici olduğu durumlarda ise tüketici davalarına bakmakla görevli mahkeme yetkilidir. Hangi yolun seçileceği, talebin miktarına, delil durumuna ve sürat ihtiyacına göre belirlenmelidir.
Tarım ve Hayvancılıkta Sigorta
Kelkit ve Şiran ovalarında hayvancılık ve tahıl tarımı, il merkezinin çevresinde ise meyvecilik yaygındır. Devlet destekli tarım sigortası sistemi kapsamında yapılan bitkisel ürün ve büyükbaş hayvan hayat sigortaları bu bölgeler için önemli bir güvencedir. Ancak bu poliçelerde de uyuşmazlıklar çıkar:
- Hayvan ölümlerinde ihbar ve ekspertiz: Hayvanın ölümünün süresinde ihbar edilmemesi, kulak küpesi ve kayıt bilgilerinin uyuşmaması ya da ölüm sebebinin poliçe kapsamı dışında görülmesi.
- Don ve dolu hasarları: Hasar oranının belirlenmesine yönelik ekspertiz raporuna itiraz; ürünün hasat öncesi ya da sonrası durumu.
- Muafiyet ve kesinti oranları: Poliçede yer alan muafiyetler nedeniyle beklenenden düşük ödenen tazminat.
Bu dosyalarda hasar anında fotoğraf ve video kaydı alınması, veteriner raporlarının ve köy muhtarlığından alınacak tespitlerin dosyaya eklenmesi büyük önem taşır.
Kasko, Trafik Sigortası ve Kış Koşulları
Gümüşhane'nin yüksek rakımlı yolları, kasko uyuşmazlıklarının da belirli kalıplarda yoğunlaşmasına yol açar. Sigorta şirketleri zaman zaman sürücünün alkollü olduğu, ehliyet sınıfının uygun olmadığı ya da aracın kış koşullarına uygun donatılmadığı gibi gerekçelerle ödeme yapmaktan kaçınır. Bu gerekçelerin poliçe genel şartlarıyla gerçekten örtüşüp örtüşmediği ve hasarla illiyet bağı bulunup bulunmadığı ayrıca incelenmelidir. Zorunlu trafik sigortasında ise karşı tarafın sigortasına başvuru yapılır ve şirket on beş gün içinde cevap vermezse tahkim ya da dava yoluna gidilebilir.
Konut, İşyeri ve Zorunlu Deprem Sigortası
Zorunlu deprem sigortası, tapuya kayıtlı meskenler için yaptırılması gereken bir poliçedir; deprem ve deprem kaynaklı yangın, infilak ve yer kaymasından doğan zararları poliçe limitleri içinde karşılar. Gümüşhane'de konut sigortası ve işyeri poliçelerinde sık rastlanan uyuşmazlıklar ise sel, heyelan, kar yükü ve çatı çökmesi gibi hasarların teminat kapsamında olup olmadığına ilişkindir. Poliçede ek teminat olarak satın alınmamış risklerin karşılanmadığı, ancak ek teminatın kapsamının da dar yorumlanamayacağı unutulmamalıdır. Eksik sigorta durumunda ise tazminat, sigorta bedeli ile gerçek değer arasındaki orana göre azaltılabilir.
Hayat, Ferdi Kaza ve Kredi Bağlantılı Poliçeler
Gümüşhane'de tarım kredisi, konut kredisi ya da tüketici kredisi kullanan pek çok kişi, kredi ile birlikte bir hayat ya da ferdi kaza sigortası da yaptırmıştır. Kredi borçlusunun vefatı hâlinde mirasçılar, kalan borcun bu poliçe kapsamında kapatılmasını bekler; sigorta şirketi ise zaman zaman poliçe yapılırken bildirilmeyen bir hastalık olduğunu ileri sürerek ödemeden kaçınır. Bu tür ret kararlarında, sigortalıya sağlık beyanının nasıl alındığı, sorulan soruların açık olup olmadığı ve hastalığın ölümle gerçekten bağlantılı bulunup bulunmadığı incelenmelidir. İl dışında yaşayan mirasçıların, köyde yaşayan bir büyüklerinin hangi poliçelere sahip olduğunu bilmemesi de sık görülür; banka kayıtları ve sigorta bilgi sistemleri üzerinden bu poliçelerin tespit edilmesi mümkündür.
Maden ve şantiye işçileri için yapılan grup ferdi kaza poliçeleri de iş kazası sonrasında işçinin ya da mirasçılarının başvurabileceği ek bir güvence olabilir. Bu poliçelerin varlığı ve kapsamı çoğu zaman işveren tarafından çalışana bildirilmez; kazadan sonra mutlaka araştırılmalıdır.
Sigorta şirketi rücu talebiyle bana dava açtı; ne yapmalıyım?
Sigorta şirketi, zarar görene ödeme yaptıktan sonra kusurlu kişiye rücu edebilir. Ancak şirketin ödediği miktarın gerçek zararla uyumlu olup olmadığı, kusur oranı ve zamanaşımı ayrıca incelenmelidir.
Gümüşhane'de sigorta şirketiyle bir uyuşmazlık yaşıyorsanız, poliçeniz ve hasar belgelerinizle birlikte Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşebilirsiniz.
