Isparta'da icra dosyalarının önemli bir kısmı tarımsal üretimin döngüsünden doğar. Gül ve elma üreticileri fidan, gübre, ilaç, sulama ekipmanı ve soğuk hava deposu giderleri için kredi kullanır; ürün bedeli hasattan sonra gelir. Hasat kötü geçtiğinde ya da fiyatlar düştüğünde borç ödenemez ve icra takibi başlar. Şehirde ise kira alacakları, tüketici kredileri, esnafın çek ve senet alacakları ön plandadır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Isparta'da alacaklılara ve borçlulara icra ve iflas hukukunda destek veriyoruz.
Isparta'da İcra Daireleri ve İcra Mahkemeleri
Isparta Adliyesi'nde icra hukuk ve icra ceza mahkemeleri bulunur; icra dairesi ise adliyenin ek hizmet binasında çalışır. Eğirdir, Keçiborlu, Senirkent ve Sütçüler adliyelerinde de icra hukuk ve icra ceza mahkemeleri vardır. Yalvaç'ta icra müdürlüğü ayrı bir ek binada hizmet verir ve icra hukuk ile icra ceza mahkemeleri bulunur; Şarkikaraağaç'ta da icra hukuk ve icra ceza mahkemesi görev yapar. Takip, borçlunun yerleşim yerindeki veya sözleşmenin ifa yerindeki icra dairesinde başlatılabilir. Elektronik takip sistemiyle başka bir şehirdeki icra dairesinde de işlem yapılabilir; ancak yetki itirazı ihtimali hesaba katılmalıdır.
Ödeme Emri Geldiğinde Süreler
- İlamsız takipte: Ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür. İtiraz icra dairesine yapılır ve takip durur.
- Kambiyo senetlerine dayalı takipte: Çek, bono veya poliçeye dayalı takipte borca ve imzaya itiraz beş gün içinde icra mahkemesine yapılır.
- İlamlı takipte: Mahkeme kararına dayalı takipte icra emrine karşı yedi gün içinde icra mahkemesine başvurulabilir.
Bu sürelerin geçirilmesi, borçlunun haklı olduğu durumlarda bile takibin kesinleşmesine yol açabilir. Tebligatın usulsüz yapıldığı iddiası ise ayrıca şikâyet konusu olabilir.
Çiftçinin Haczedilemeyen Malları
Isparta'daki tarım işletmeleri açısından İcra ve İflas Kanunu'nun 82. maddesi önemlidir. Bu maddeye göre borçlu çiftçiyse, kendisinin ve ailesinin geçimi için zorunlu olan arazisi, çift hayvanları, nakil araçları ve diğer zorunlu alet ve edevatı haczedilemez. Bu korumanın sınırları her olayda ayrıca değerlendirilir:
- Traktörün gerçekten zorunlu tarım aracı olup olmadığı,
- Aynı borçlunun birden fazla arazisi varsa hangisinin geçim için zorunlu sayılacağı,
- Ürün olarak depoda bekleyen elmanın veya satılmış gül çiçeğinin bedelinin haczi,
- Bazı kredilerde borçlunun ipotek veya rehin vererek haczedilmezlik korumasından önceden feragat etmiş olması.
Haczedilmezlik şikâyeti icra mahkemesine yapılır ve süreye bağlıdır. Haciz sırasında hazır bulunan borçlunun şikâyet süresi hacizden itibaren işlemeye başlar.
Alacaklı Tarafında: Kira ve Ticari Alacaklar
Öğrencilere ev kiralayan mülk sahipleri için kira alacağının tahsili ve tahliye, icra dairesi üzerinden yürütülebilir. Kiracı ödeme emrine itiraz ederse itirazın kaldırılması için icra mahkemesine başvurulur. Esnaf ve toptancılar için ise çek ve senet alacakları öne çıkar; elma ve gül ticaretinde vadeli satışlar yaygın olduğundan karşılıksız çek ve protestolu senetler sık görülür. Borçlunun mal varlığının araştırılması, banka hesapları ve araç kayıtları üzerinde haciz uygulanması takibin etkinliğini belirler. Isparta'da gül çiçeğini işleyen firmalara veya elma alıcılarına ürün teslim edip bedelini alamayan üreticiler de alacaklı konumundadır; teslim fişleri, kantar kayıtları ve fatura bu takiplerde temel belgelerdir.
Yapılandırma ve Uzlaşma Seçenekleri
Her icra dosyası haciz ve satışla sonuçlanmak zorunda değildir. Tarım kredilerinde zaman zaman yasal yapılandırma imkânları getirilir; banka veya kooperatifle taksitlendirme protokolü yapılabilir. Borçlunun icra dairesinde taahhütte bulunması da bir seçenektir; ancak taahhüt ihlali ayrı bir yaptırım doğurur. Hangi yolun izleneceği, borcun türüne ve borçlunun ödeme gücüne göre belirlenmelidir.
Maaş Haczi ve Kamu Çalışanları
Isparta'da kamu kurumlarında, üniversitelerde ve hastanelerde çalışan kişi sayısı yüksek olduğundan maaş haczi sık başvurulan bir tahsil yoludur. İcra ve İflas Kanunu'na göre maaş ve ücretler, borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli miktar dışında kalan kısım üzerinden haczedilebilir; uygulamada haciz oranı maaşın dörtte birinden az olamaz. Nafaka alacağı için konulan haciz ise diğer hacizlere göre öncelikli uygulanır. Birden fazla alacaklı varsa maaş haczi sıraya konur; önceki haciz bitmeden sonraki alacaklıya ödeme yapılmaz. Emekli aylıkları kural olarak haczedilemez; nafaka borçları gibi kanunda sayılan istisnalar saklıdır ve borçlunun verdiği muvafakatin geçerliliği her dosyada ayrıca değerlendirilir. Borçlunun haczedilen maaşını aşan bir indirime uğradığını düşündüğü durumlarda icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurulabilir.
Bahçemdeki elma deposuna haciz geldi; itiraz edebilir miyim?
Depodaki ürün ve deponun kendisi farklı değerlendirilir. Haczedilmezlik şartlarının bulunup bulunmadığı incelenerek süresi içinde icra mahkemesine şikâyet yoluna başvurulabilir.
Isparta'da bir icra dosyasında alacaklı ya da borçlu tarafta iseniz, sürelerin işlemesini beklemeden dosyanızı inceleyebiliriz.
