Aile hukuku boşanmadan ibaret değildir. Isparta'da aile mahkemelerine gelen dosyaların önemli bir kısmı boşanmadan önce veya sonra ortaya çıkan meselelerle ilgilidir: şiddet gören bir kadının koruma kararı talebi, babalığın tespiti, bir çocuğun evlat edinilmesi, yıllar önce verilmiş bir velayet kararının değişen koşullara göre yeniden düzenlenmesi ya da aile konutunun satılmasının önlenmesi. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Isparta'da aile hukukunun bu farklı alanlarında hukuki destek veriyoruz.
Isparta Aile Mahkemeleri
Isparta Adliyesi'nde aile mahkemeleri bulunur ve iş mahkemeleriyle birlikte Kutlubey Mahallesi'ndeki ek hizmet binasında görev yapar. İl merkezinde yaşayan aileler için koruma tedbirleri, velayet, nafaka, soybağı ve evlat edinme dosyaları bu mahkemelerde görülür. Eğirdir, Keçiborlu, Senirkent, Sütçüler, Yalvaç ve Şarkikaraağaç gibi ilçelerin her birinde adliye bulunur; buralarda aile davalarına hangi mahkemenin bakacağı, HSK'nın yargı çevresi kararlarına göre belirlenir ve ayrı aile mahkemesi kurulmamış yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar. Aile mahkemesi kararlarına karşı istinaf incelemesini Antalya Bölge Adliye Mahkemesi yapar.
Şiddete Karşı Koruma Kararları
6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, şiddet gören veya şiddet görme tehlikesi bulunan kişilere hızlı koruma sağlar. Koruma tedbiri için şiddetin ispatı aranmaz; başvuru üzerine gecikmeksizin karar verilebilir. Başvuru aile mahkemesine, Cumhuriyet başsavcılığına, kolluğa veya Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi'ne yapılabilir. Verilebilecek tedbirler arasında şunlar bulunur:
- Şiddet uygulayanın ortak konuttan uzaklaştırılması ve konuta yaklaşmaması,
- Korunan kişiyle iletişim kurmasının yasaklanması,
- Silahın teslim edilmesi,
- Korunan kişi lehine geçici nafakaya hükmedilmesi.
Koruma kararına aykırı davranış zorlama hapsine yol açar. Küçük yerleşimlerde tarafların aynı mahallede veya köyde yaşaması, kararın uygulanmasını zorlaştırabilir; bu nedenle yaklaşma yasağının kapsamı somut olarak belirlenmelidir.
Soybağı ve Babalık
Evlilik dışında doğan çocukla baba arasındaki soybağı tanıma ya da babalık davasıyla kurulur. Babalık davası ana ve çocuk tarafından açılabilir; çocuk için dava açma hakkı belirli süre sınırlarına tabi değildir, ana için ise süre sınırları vardır. Dava sürecinde genetik inceleme yapılması istenebilir. Evlilik içinde doğan çocuğun soybağının reddi ise kocanın veya çocuğun açabileceği ayrı bir davadır ve hak düşürücü sürelere tabidir. Soybağının kurulması; nafaka, miras ve nüfus kayıtları bakımından doğrudan sonuç doğurur.
Evlat Edinme
Evlat edinme bir mahkeme kararıyla gerçekleşir ve aile mahkemesinde görülür. Küçüğün evlat edinilmesi için evlat edinenin en az otuz yaşında olması veya en az beş yıldır evli olması, evlat edinen ile evlatlık arasında en az on sekiz yaş fark bulunması gibi şartlar aranır. Evlat edinmeden önce küçüğün bir yıl süreyle evlat edinen tarafından bakılıp eğitilmesi gerekir. Eşin önceki evliliğinden olan çocuğun evlat edinilmesi de mümkündür ve ayrı şartlara bağlıdır. Süreçte Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'nün raporu önemli rol oynar.
Velayet ve Nafakada Değişiklik
Boşanma kararı verildikten sonra koşullar değişebilir. Velayet hakkına sahip ebeveynin çocuğu başka bir şehre götürmesi, yeniden evlenmesi, çocuğun ihmal edilmesi veya çocuğun yaşının ilerleyip görüşünün önem kazanması, velayetin değiştirilmesini gündeme getirebilir. Isparta'da üniversite veya kamu görevi nedeniyle şehre sonradan gelen ailelerde, ebeveynlerden birinin tayin olup başka bir ile taşınması bu tür davaların sık karşılaşılan bir nedenidir. Nafaka yükümlüsünün veya alacaklısının gelirinin değişmesi hâlinde de nafakanın artırılması, azaltılması veya kaldırılması talep edilebilir.
Aile Konutu Şerhi
Eşlerden biri, aile konutunu diğer eşin açık rızası olmadan satamaz, devredemez veya kiraya veremez. Konutun tapu kaydına aile konutu şerhi konulması, üçüncü kişilere karşı korumayı güçlendirir. Köydeki ev veya bahçe içindeki müstakil konut da aile konutu niteliğinde olabilir.
Yaşlı Ebeveynler ve Vesayet
Isparta'nın köylerinde ve ilçelerinde, çocukları büyük şehirlere veya yurt dışına taşınmış yaşlı anne ve babalar yalnız yaşamaya devam eder. Yaşlılık, demans veya ağır bir hastalık nedeniyle işlerini göremeyecek hâle gelen bir ebeveynin mal varlığını korumak ve banka, tapu, sağlık işlemlerini yürütmek için vesayet kararı gerekebilir. Vesayet davası sulh hukuk mahkemesinde görülür ve kısıtlanması istenen kişinin yerleşim yeri esas alınır. Mahkeme sağlık kurulu raporu alır, kişiyi mümkünse dinler ve uygun bir vasi atar. Vasi, kısıtlının taşınmazını satmak gibi önemli işlemlerde mahkemenin iznini almak zorundadır. Aile içinde vasi olacak kişi konusunda anlaşmazlık varsa, mahkeme kısıtlının menfaatini esas alarak karar verir.
Koruma kararı almak için şikâyetçi olmam şart mı?
Hayır. Koruma kararı için ceza şikâyetinde bulunmanız gerekmez; aile mahkemesine veya kolluğa doğrudan başvurabilirsiniz.
Isparta'da aile hukukuna ilişkin bir meselede, durumunuza uygun hukuki yolu birlikte belirlemek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
