Kilis'te bir boşanma davası çoğu zaman iki evin değil iki geniş ailenin meselesidir. Akrabalık bağlarının güçlü olduğu, aynı mahallede ya da aynı köyde birkaç kuşağın birlikte yaşadığı bir şehirde ayrılık kararı ziynet eşyasından tarladaki hisseye, çocukların hangi okulda kalacağından düğünde takılan altınların kime ait olduğuna kadar uzanan bir dizi soruyu beraberinde getirir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Kilis'te boşanma sürecindeki eşlere dava öncesinden kararın kesinleşmesine kadar destek veriyoruz.
Kilis'te Boşanma Davası Nerede Açılır?
Kilis Adliyesi'nde aile mahkemeleri kurulmuştur; boşanma, velayet, nafaka ve aile hukukundan doğan diğer davalar bu mahkemelerde görülür. Elbeyli, Musabeyli ve Polateli'de ayrı adliye bulunmadığından bu ilçelerde yaşayan eşler de davalarını il merkezindeki Kilis Aile Mahkemesinde açar. Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesine göre boşanma davası eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde ya da eşlerin dava açılmadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılabilir. Eşlerden biri iş için Gaziantep'e, diğeri Kilis'teki aile evine taşınmışsa davanın hangi şehirde açılacağı bu kurala göre seçilebilir. İstinaf incelemesi Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesinde yapılır.
Anlaşmalı mı, Çekişmeli mi?
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin hâkim önünde özgür iradeleriyle boşanmak istediklerini bildirmesi ve velayet, nafaka, mal paylaşımı gibi konularda hâkimin uygun bulduğu bir protokol gerekir. Protokolün özensiz hazırlanması, ileride ziynet ya da tazminat talebi yüzünden yeni bir davaya yol açabilir. Taraflar anlaşamazsa dava çekişmeli olarak görülür; bu durumda kusur, tanık beyanları, mesaj kayıtları ve gerekirse sosyal inceleme raporu belirleyici hâle gelir. Kilis gibi herkesin birbirini tanıdığı yerlerde tanıkların tarafsızlığı ayrıca tartışılabilir.
Yabancı Eşle Yapılan Evlilikler
Suriye'den gelen nüfusun uzun yıllardır yoğun olduğu Kilis'te Türk vatandaşı ile Suriyeli arasında yapılan evlilikler azımsanmayacak sayıdadır. Bu evliliklerin bir kısmı resmî nikâhla Türk nüfusuna tescil edilmiş, bir kısmı ise yalnızca dinî nikâhla kurulmuştur. Resmî nikâh olmadan boşanma davası açılamaz; ancak bu birliktelikten doğan çocukların soybağı, nafakası ve velayeti için ayrı hukuki yollar vardır. Evlilik yurt dışında, örneğin Suriye'de yapılmış ve Türkiye'ye bildirilmişse Türk mahkemesinde boşanma mümkündür; yabancı bir mahkemeden alınmış boşanma kararının Türkiye'de sonuç doğurması için ise tanıma veya tenfiz davası gerekir. Uygulanacak hukuk ve tebligat gibi yabancılık unsuru taşıyan konular davanın süresini etkileyebilir.
Ziynet, Mal Rejimi ve Zeytinlikler
Düğünde takılan ziynet eşyası, aksi kanıtlanmadıkça kadına ait sayılır ve iadesi boşanma davasıyla birlikte ya da ayrı bir davayla istenebilir. Mal rejiminin tasfiyesinde ise 2002 sonrası evlilik süresince edinilen mallar edinilmiş mallara katılma rejimine göre değerlendirilir. Kilis'te sık görülen bir durum, evlilik süresince alınan zeytinlik, bağ ya da tarla payının eşlerden biri adına, bazen de kayınpeder adına tapuya tescil edilmiş olmasıdır. Bu tür taşınmazlarda katkı payı ve değer artış payı talepleri, bilirkişi incelemesi gerektiren uzun dosyalara dönüşebilir.
Velayet, Nafaka ve Koruma Kararları
Velayet kararında esas ölçüt çocuğun üstün yararıdır; çocuğun yaşı, okulu, bakımını kimin üstlendiği ve gerekirse çocuğun görüşü dikkate alınır. Tedbir nafakası dava süresince, yoksulluk ve iştirak nafakası ise karar sonrası için talep edilir. Şiddet veya tehdit varsa 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı boşanma davasından bağımsız olarak hemen istenebilir; bu tedbirler aile mahkemesince ya da acil hâllerde kolluk ve mülki amir aracılığıyla uygulanır.
Karardan Sonra: Kesinleşme, Nüfus Kaydı ve Bekleme Süresi
Boşanma kararı verildiği anda değil, kesinleştiğinde hüküm doğurur. Taraflardan biri istinafa başvurursa kesinleşme Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesinin incelemesini bekler; anlaşmalı boşanmalarda taraflar kanun yolundan feragat ederek kesinleşmeyi hızlandırabilir. Kesinleşen karar nüfus kayıtlarına işlenir ve kadın, kural olarak evlenmeden önceki soyadını yeniden alır. Kadın için kanunda öngörülen bekleme süresi, gebe olmadığının doktor raporuyla belgelenmesi veya eşlerin yeniden birbirleriyle evlenmek istemesi hâlinde mahkeme kararıyla kaldırılabilir. Kilis'te boşanmanın ardından ortak konutun kimde kalacağı, kira sözleşmesinin devri ve çocukların okul kaydı gibi pratik konular da kararın kesinleşmesinden önce planlanmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Eşim Suriye'ye döndü ve adresini bilmiyorum; dava açabilir miyim?
Evet. Adresi bilinmeyen eşe tebligat için önce adres araştırması yapılır, sonuç alınamazsa ilanen tebligat yoluna gidilebilir. Bu süreç zaman alır, bu yüzden dava dilekçesinde gerekli talepleri baştan yapmak önemlidir.
Polateli'de yaşıyorum; duruşmalar için her seferinde Kilis'e gitmem gerekir mi?
Davalar Kilis Aile Mahkemesinde görülür. Vekille takip edilen dosyalarda tarafın her duruşmaya katılması zorunlu değildir; ancak anlaşmalı boşanmada eşlerin bizzat dinlenmesi gerekir.
Kilis'te boşanmayı düşünüyorsanız acele bir karar vermeden önce haklarınızı ve seçeneklerinizi birlikte gözden geçirelim.
