Kilis'te sağlıkla ilgili hukuki sorunlar çoğu zaman bir yolculukla iç içedir. İl merkezindeki kamu hastanesi ve aile sağlığı merkezleri temel hizmeti verir; ileri tetkik ve bazı tedaviler için ise hastaların Gaziantep'e sevki sık görülür. Bu yüzden bir zarara uğrayan hasta, zararın hangi aşamada, hangi kurumda ve kimin kusuruyla oluştuğunu belirlemekte zorlanabilir. Sınır ili olması, Arapça konuşan hastaların ve tercüman ihtiyacının da sağlık hizmetinin gündelik bir parçası olması anlamına gelir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Kilis'te hastalara, hasta yakınlarına ve sağlık çalışanlarına sağlık hukukunun farklı alanlarında destek veriyoruz.
Birden Fazla Kurumda Tedavi: Zararın İzini Sürmek
Tıbbi müdahale sonucu zarar gören hastanın izleyeceği yol, müdahalenin yapıldığı kuruma göre değişir. Kamu hastanesinde çalışan hekimin kusurundan doğan zarar için dava doğrudan hekime değil idareye karşı açılır ve bundan önce idareye başvurulması gerekir; başvurunun reddi ya da süresinde cevaplanmaması üzerine dava açma süresi işlemeye başlar. Özel sağlık kuruluşlarında hasta ile kurum arasındaki ilişkiye ise vekâlet sözleşmesi hükümleri uygulanır ve uyuşmazlık adli yargıda görülür. Kilis'te ilk müdahaleyi gören, ardından Gaziantep'te bir kamu veya özel hastanede tedavisi süren hastada, her aşamanın payını ayırt edebilmek için epikriz, ameliyat notları, hemşire gözlem kayıtları ve sevk belgelerinin tamamı toplanmalıdır.
Komplikasyon mu, Kusur mu?
Her olumsuz sonuç tıbbi hata değildir. Tıp biliminin kabul ettiği risklerden olan ve gerekli özen gösterilmesine rağmen ortaya çıkan komplikasyonlar kural olarak hekimin sorumluluğunu doğurmaz. Ancak komplikasyonun zamanında fark edilmemesi, gerekli müdahalenin geciktirilmesi ya da sevkte ihmal gösterilmesi ayrı bir kusur olarak değerlendirilebilir. Mahkeme bu ayrımı çoğunlukla Adli Tıp Kurumu veya üniversite hastanelerinden alınan bilirkişi raporlarına dayanarak yapar. Raporun soyut ifadelerle kurulması, hastanın tüm kayıtlarının incelenmemesi veya ilgili branştan hekimlerin katılmadığı bir kurulca hazırlanması itiraz konusu yapılabilir.
Aydınlatılmış Onam ve Dil Sorunu
Hastanın kendisine uygulanacak tedavinin riskleri, alternatifleri ve olası sonuçları hakkında bilgilendirilmesi ve bu bilgiye dayanarak rıza vermesi, tıbbi müdahalenin hukuka uygunluk şartıdır. Usulüne uygun aydınlatma yapılmadan gerçekleştirilen müdahale, tıbben doğru yapılmış olsa bile sorumluluk doğurabilir. Kilis'te Türkçe bilmeyen hastalar için bu kural ayrı bir önem taşır: Arapça konuşan bir hastaya yalnızca Türkçe bir onam formunun imzalatılması, gerçekten bilgilendirildiğini göstermez. Tercüman aracılığıyla yapılan aydınlatmanın kayda geçirilmesi hem hastanın hem sağlık kuruluşunun yararınadır. Acil durumlar ve rıza veremeyecek hastalar için kanunda ayrı kurallar vardır.
Hasta Hakları ve Tıbbi Kayıtlar
Hasta, kendisine ait tıbbi kayıtları inceleme ve örneğini alma hakkına sahiptir. Kilis'te bir hukuki süreç başlatmadan önce ilk adım, tedavinin görüldüğü her kurumdan dosyanın tamamının istenmesidir. Hastanelerdeki hasta hakları birimlerine ve Sağlık Bakanlığı'nın şikâyet kanallarına başvuru sorunu idari düzeyde görünür kılar; ancak bu başvurular dava açma sürelerini kendiliğinden durdurmaz. Kamu hastanesinde görevli hekim hakkında ceza soruşturması talep edilecekse, kamu görevlileri için öngörülen özel usuller nedeniyle sürecin uzayabileceği de hesaba katılmalıdır.
Sağlık Kurulu Raporlarına İtiraz
Trafik kazası, iş kazası veya deprem sırasında yaşanan yaralanmalardan sonra düzenlenen ve engellilik ya da maluliyet oranını gösteren sağlık kurulu raporları; tazminat, emeklilik ve çeşitli sosyal haklar bakımından belirleyicidir. Kilis'te düzenlenen bir rapordaki orana itiraz edilmek istendiğinde, raporun türüne göre hakem hastaneye başvuru veya raporu kullanan kuruma itiraz yolları değerlendirilir; yargılama sırasında ise Adli Tıp Kurumundan rapor alınması istenebilir. İtirazın gerekçeli olması ve raporda dikkate alınmamış tetkik sonuçlarının eklenmesi önemlidir.
Sağlık Çalışanlarının Hukuki Sorunları
Kilis'te görev yapan hekimler, hemşireler ve diğer sağlık çalışanları sağlık hukukunun öbür tarafındadır. Zorunlu hizmet ve atama işlemleri, nöbet düzeni, disiplin soruşturmaları ve hastaların açtığı davalar bu çalışanların sık karşılaştığı konulardır. Atama ve disiplin uyuşmazlıkları idari yargının konusudur ve Kilis'te idare mahkemesi bulunmadığından il dışındaki yetkili idare mahkemesinde görülür. Görevi sırasında şiddete uğrayan sağlık çalışanının şikâyeti ise Kilis Cumhuriyet Başsavcılığına yapılır.
Tıbbi hata nedeniyle hak aramak için ne kadar sürem var?
Süre, talebin kime yöneltileceğine göre değişir. Kamu hastanesindeki zararlarda idareye başvuru, zararın öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her hâlde olaydan itibaren beş yıl içinde yapılmalıdır. Özel kuruluşlara karşı taleplerde ise sözleşmeden doğan zamanaşımı süreleri uygulanır. Kilis'te kayıtların farklı kurumlardan toplanması zaman aldığından son ana bırakmamak gerekir.
Yakınım Kilis'ten Gaziantep'e sevk edilirken hayatını kaybetti; neler araştırılır?
Sevk kararının zamanında verilip verilmediği, ambulansın hangi sürede ve hangi donanımla geldiği ve yol boyunca gerekli müdahalelerin yapılıp yapılmadığı ayrı ayrı incelenir. Sorumluluk tek bir kuruma ait olmayabilir; dosyanın tüm aşamaları birlikte değerlendirilmelidir.
Kilis'te bir tedavi sürecinden sonra hakkınızın ihlal edildiğini düşünüyorsanız ya da bir sağlık çalışanı olarak hukuki bir sorunla karşılaştıysanız kayıtlarınızı birlikte inceleyelim.
