Sigorta poliçesi, hasar gerçekleşene kadar çoğu zaman bir çekmecede unutulan bir kâğıttır. Kilis'te bu kâğıdın değeri genellikle beklenmedik anlarda anlaşılır: 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından hasar gören konutlarda, zeytin ve üzümde dolu ve don gibi doğal afetlerden sonra, Öncüpınar hattında tır kazalarında ya da bir yangında. Sigorta şirketinin ödeme yapmaması, eksik ödemesi veya poliçede bulunduğu söylenen bir istisnaya dayanması, sigortalıyla şirket arasında uyuşmazlığa dönüşür. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Kilis'te sigortalılara ve zarar görenlere bu süreçlerde destek veriyoruz.
Sigorta Uyuşmazlığında Hangi Yol İzlenir?
Sigorta şirketine karşı haklar için üç temel yol vardır. Birincisi şirkete yazılı başvurudur; dava veya tahkimden önce bu başvurunun yapılması pek çok sigorta türünde zorunludur. İkincisi Sigorta Tahkim Komisyonu'dur; şirketin üyesi olduğu bu sistemde başvuru yazılı olarak yapılır ve uyuşmazlıklar genellikle mahkemelere göre daha kısa sürede sonuçlanır. Üçüncüsü mahkemedir. Kilis'te tüketici mahkemesi ve asliye ticaret mahkemesi ayrıca kurulmadığından, sigortalının tüketici olduğu uyuşmazlıklarda asliye hukuk mahkemesi tüketici mahkemesi sıfatıyla, ticari sigortalarda ise asliye hukuk mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar. Hangi yolun seçileceği, uyuşmazlığın miktarı, delil durumu ve sürat ihtiyacına göre değerlendirilmelidir. Kararlara karşı istinaf incelemesi Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesinde yapılır.
Deprem Sigortası ve Konut Hasarları
Zorunlu deprem sigortası, Doğal Afet Sigortaları Kurumu tarafından yürütülür ve konutun deprem nedeniyle uğradığı hasarı poliçe limiti dahilinde karşılar. Depremlerin ardından hasar tespitinin eksik yapıldığı, eşyaların teminat dışında kaldığı ya da poliçe limitinin yetersiz olduğu yönündeki uyuşmazlıklar Kilis'teki sigortalılar için de gündeme gelebilir. Zorunlu deprem sigortası yalnızca binayı kapsar; ev eşyası ve gelir kayıpları için ayrıca konut veya işyeri sigortası gerekir. Konut sigortası poliçelerinde deprem teminatının ek teminat olarak alınıp alınmadığı ve muafiyet oranı, ödeme miktarını belirleyen en önemli unsurlardır.
Tarım Sigortaları: Zeytinlik ve Bağlar
Kilis'in tarımsal yapısında zeytin ve üzüm başı çeker ve bu ürünler iklim olaylarına karşı hassastır. Devlet destekli tarım sigortası sistemi kapsamında ürünlerin dolu, fırtına, yangın gibi risklere ve poliçe türüne göre don gibi ek risklere karşı sigortalanması mümkündür. Hasar sonrasında eksperin yaptığı tespit, tazminat miktarını belirler; tespit sırasında ağaç ve ürün kayıplarının fotoğraflarla belgelenmesi, hasarın ihbar süresine uyulması ve ekspertiz raporuna itiraz hakkının kullanılması önemlidir. Çiftçi kayıt sistemindeki bilgilerle poliçedeki parsel bilgilerinin uyuşmaması da ödemenin reddine yol açabilir.
Kasko, Trafik ve Emtia Sigortası
Kasko poliçelerinde sigorta şirketleri bazen alkollü araç kullanma, ehliyetsiz sürücü veya aracın ticari kullanımı gibi istisnalara dayanarak ödemeyi reddeder. Bu istisnaların poliçede açıkça yazılı olup olmadığı ve olayla illiyet bağı taşıyıp taşımadığı incelenmelidir. Sınır ticaretinde taşınan malların emtia veya nakliye sigortası ise taşımanın hangi aşamada sona erdiği, malın gümrükte ya da depoda beklerken hasar görüp görmediği gibi sorular nedeniyle poliçenin ve taşıma belgelerinin ayrıntılı incelenmesini gerektirir.
Rücu Davaları
Sigorta şirketi, zarar görene ödeme yaptıktan sonra bazı durumlarda kendi sigortalısına rücu eder: alkollü veya ehliyetsiz araç kullanma, kasıtlı hareket gibi hâllerde ödenen tutar sigortalıdan geri istenebilir. SGK da iş kazası veya trafik kazası sonrası yaptığı ödemeleri kusurlu kişilere rücu edebilir. Kilis'te bu davalarla karşılaşan kişilerin, rücu şartlarının gerçekten oluşup oluşmadığını ve talep edilen tutarın doğru hesaplanıp hesaplanmadığını incelemesi gerekir.
Kredi Bağlantılı Hayat Sigortaları
Kilis'te konut, araç veya tarım kredisi kullananların önemli bir kısmına kredi ile birlikte hayat sigortası yaptırılır. Borçlunun vefatı veya maluliyeti hâlinde kalan kredi borcunun sigortadan ödenmesi beklenir; ancak sigorta şirketleri zaman zaman sigortalının poliçe öncesinde bir hastalığı bulunduğu ve bunu beyan etmediği gerekçesiyle ödemeyi reddeder. Böyle bir durumda sağlık beyan formunun kim tarafından ve nasıl doldurulduğu, sorulan soruların açık olup olmadığı ve gizlendiği ileri sürülen hastalığın ölüm ya da maluliyetle bağlantısı incelenmelidir. Mirasçılar, banka borcu kendilerinden istemeye başlamadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapmalı ve poliçe ile beyan formunun örneğini istemelidir. Mirası reddetme süresinin bu sırada işlemeye devam ettiği de unutulmamalıdır.
Sigorta şirketi ödeme yapmadı; ne kadar beklemeliyim?
Zorunlu trafik sigortasında başvurudan sonra on beş gün içinde ödeme yapılmazsa dava veya tahkim yoluna gidilebilir. Diğer sigortalarda poliçe şartları ve Türk Ticaret Kanunu hükümleri belirleyicidir.
Hasar tespitine itiraz edebilir miyim?
Evet. Eksper raporuna gerekçeli itiraz yapılabilir ve gerektiğinde Kilis'teki mahkemede delil tespiti istenebilir.
Kilis'te sigorta şirketiyle bir uyuşmazlık yaşıyorsanız poliçenizi ve hasar dosyanızı birlikte inceleyelim.
