Aile hukuku boşanmayla bitmez; çoğu zaman boşanmadan sonra ya da hiç boşanma olmadan da devam eden bir alandır. Kırşehir'de bu alanın gündemi, ilin göç ve aile yapısıyla şekillenir. Yurt dışında boşanmış ama kararı Türkiye'de tanıtmamış eşler, Ankara'da çalışan babanın Kırşehir'de büyüyen çocuğuyla kişisel ilişkisi, geniş aile içinde yaşanan şiddet, ekonomik koşullara göre artırılması ya da azaltılması istenen nafakalar. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Kırşehir'de aile hukukuna ilişkin dava ve başvurularda hukuki destek veriyoruz.
Kırşehir Aile Mahkemesi'nin Görev Alanı
Kırşehir Adliyesi'nde aile mahkemesi bulunur. Boşanma dışındaki aile davaları da, örneğin velayetin değiştirilmesi, nafakanın artırılması, soybağı ve evlat edinme, bu mahkemenin görev alanına girer. Kaman, Mucur ve Çiçekdağı gibi mülhakat adliyelerin bulunduğu ilçelerde aile davalarına bakacak mahkemenin hangisi olduğu, dava açılmadan önce netleştirilmelidir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar. Aile mahkemesi kararlarının istinaf incelemesi Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'nde yapılır.
Şiddete Karşı Koruma: 6284 Sayılı Kanun
Şiddete uğrayan ya da uğrama tehlikesi bulunan kişi için koruyucu ve önleyici tedbirler aile mahkemesi tarafından verilir. Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kolluk amiri ve mülki amir de bazı tedbirleri alabilir. Şiddet uygulayanın evden uzaklaştırılması, şiddet mağduruna yaklaşmaması, iletişim araçlarıyla rahatsız etmemesi ve silahını teslim etmesi bu tedbirlerin başlıcalarıdır. Tedbir kararı için şiddetin ispatı aranmaz; başvuru üzerine gecikmeksizin karar verilir.
Kırşehir'in köylerinde geniş ailenin aynı evde ya da bitişik evlerde yaşaması, uzaklaştırma kararının uygulanmasını güçleştirebilir. Şiddet uygulayan bir kayınpeder ya da kayınbirader de 6284 sayılı Kanun kapsamındadır. Tedbirlere aykırılık zorlama hapsine yol açar.
Velayet, Kişisel İlişki ve Nafakada Değişiklik
Boşanma kararıyla belirlenen velayet ve kişisel ilişki düzeni değişmez değildir. Velayet sahibi ebeveynin çocuğu ihmal etmesi, yeni bir evlilik nedeniyle çocuğun bakımının değişmesi ya da çocuğun büyüyerek kendi tercihini ifade edebilecek yaşa gelmesi gibi durumlarda velayetin değiştirilmesi istenebilir. Ebeveynlerden biri Kırşehir'den başka bir şehre taşındığında kişisel ilişkinin yeni mesafeye göre düzenlenmesi de sık başvurulan bir yoldur.
Nafaka, tarafların ekonomik durumu değiştiğinde artırılabilir ya da azaltılabilir. Kırşehir'de geliri hasada ve hayvan fiyatlarına bağlı olan bir nafaka yükümlüsünün gelirinin belirlenmesi güçtür; tarım destek kayıtları, hayvan varlığı ve tapu kayıtları bu tespitte kullanılır.
Soybağı ve Evlat Edinme
Anne ile evli olmayan bir babanın çocuğuyla hukuki bağı iki yoldan doğar: babanın nüfus müdürlüğünde, noterde ya da mahkemede yapacağı tanıma beyanı veya hâkimin babalık hükmü. Kırşehir'de bu davalar çoğunlukla babanın başka bir şehre ya da yurt dışına gitmiş olduğu ve çocuğu kabullenmediği durumlarda açılır. Davayı anne ve çocuk açabilir; genetik inceleme için babanın Adli Tıp birimine gönderilmesi istenir ve inceleme yapılmadan karar verilmesi istisnadır. Hüküm kurulduğunda çocuk babanın mirasçısı olur ve onun için iştirak nafakası istenebilir; anne de doğumla ilgili giderlerini ve doğum öncesi ve sonrası geçim masraflarını talep edebilir. Evlat edinmede ise mahkeme, evlat edinenin yaşını, iki taraf arasındaki yaş farkını ve çocuğun en az bir yıl evlat edinen yanında bakılıp eğitilmiş olmasını arar.
Aile Konutu Şerhi ve Yurt Dışı Kararlar
Kırşehir'de pek çok aile, eşlerden birinin babasından kalan ya da onun adına tapulu bir evde oturur. Medeni Kanun bu evi aile konutu olarak özel bir korumaya tabi tutar: malik eş, diğer eşin açık rızasını almadan evi satamaz, kiraya veremez ya da üzerinde ipotek gibi bir hak kuramaz. Rızası alınmayan eş, işlemin iptalini isteyebilir. Malik eşin habersiz bir satış yapma ihtimaline karşı tapu müdürlüğüne başvurularak kütüğe aile konutu şerhi işletilmesi, sonradan doğacak uyuşmazlıkları baştan önler.
Kırşehir'den yurt dışına göç etmiş ailelerde, yabancı mahkemede verilen boşanma kararının Türkiye'de nüfus kaydına işlenmesi için tanıma veya tenfiz davası açılması gerekebilir. Bazı kararlar için nüfus müdürlüklerinde idari tanıma yolu da mümkündür. Bu işlem yapılmadan Türkiye'de yeni bir evlilik ya da miras paylaşımı sorun yaratabilir.
Düğün Takıları ve Ziynet Alacağı
Kırşehir'de düğünlerde takılan altınlar, boşanma sürecinde en çok tartışılan konulardan biridir. Kadına takılan ziynet eşyası, kimin tarafından takıldığına bakılmaksızın kural olarak kadının kişisel malı sayılır. Ziynetlerin evlilik sırasında koca ya da ailesi tarafından alınıp bozdurulduğu, örneğin traktör ya da arsa alımında kullanıldığı ileri sürülüyorsa bunu kadın ispat etmelidir; geri verilmek üzere alındığı ise karine olarak kabul edilir. Düğün fotoğrafları, video kayıtları, kuyumcu belgeleri ve düğüne katılan tanıklar bu davaların başlıca delilleridir. Ziynet alacağı davası boşanma davasıyla birlikte açılabileceği gibi ayrı olarak da açılabilir.
Kırşehir'de aile içi uyuşmazlıklar çoğu zaman köyde, akrabaların gözü önünde yaşandığından, tarafların başvuru yapmaktan çekindiği görülür. Oysa koruma tedbirleri ve aile mahkemesi süreçleri gizlilik içinde yürütülebilir.
Sorular
Koruma kararı için avukat gerekir mi?
Hayır; başvuru doğrudan aile mahkemesine, Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğa yapılabilir. Ancak tedbirin kapsamının doğru belirlenmesi için hukuki destek alınması yararlı olabilir.
Nafakayı ödemeyen eşe karşı ne yapılabilir?
Nafaka ilamı icraya konularak takip başlatılabilir; ödememe ayrıca şikâyet üzerine tazyik hapsine yol açabilir.
Kırşehir'de bir aile hukuku meselesiyle karşı karşıyaysanız, durumunuzu gizlilik içinde birlikte değerlendirebiliriz.
