Aile hukuku yalnızca boşanmayla sınırlı değildir. Boşanmadan yıllar sonra çocuğun velayetinin değiştirilmesi, artan hayat pahalılığı karşısında nafakanın uyarlanması, şiddet gören bir eşin koruma kararı alması, bir çocuğun soybağının kurulması ya da evlat edinme, aile mahkemelerinin her gün ele aldığı konulardır. Konya'da geniş aile yapısının hâlâ güçlü olduğu mahallelerden yeni sitelerdeki çekirdek ailelere kadar farklı yaşam biçimleri, bu uyuşmazlıklara da farklı renkler katar. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Konya'da aile ilişkilerinden doğan hukuki süreçlerde, tarafların ve özellikle çocukların yararını gözeten bir yaklaşımla çalışıyoruz.
Konya'da Aile Davaları Hangi Mahkemede Görülür?
Selçuklu, Karatay ve Meram'daki aile uyuşmazlıklarına Akabe'deki Konya Adliyesi'nde bulunan aile mahkemeleri bakar. Akşehir, Beyşehir ve Seydişehir'de de aile mahkemeleri vardır. Aile mahkemesi kurulmamış ilçelerde bu davalar asliye hukuk mahkemesinde aile mahkemesi sıfatıyla görülür. Aile mahkemelerinde psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacılardan oluşan uzman personel, özellikle velayet ve kişisel ilişki dosyalarında sosyal inceleme raporu hazırlar.
6284 Sayılı Kanun: Şiddete Karşı Koruma
Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, şiddete uğrayan veya uğrama tehlikesi bulunan kişilere hızlı koruma sağlar. Koruma kararı için delil veya belge aranmaz; başvuru kolluğa, Cumhuriyet savcılığına ya da doğrudan aile mahkemesine yapılabilir. Mahkeme şiddet uygulayanın evden uzaklaştırılmasına, korunan kişiye ve çocuklara yaklaşmamasına, iletişim araçlarıyla rahatsız etmemesine karar verebilir. Kararlara uyulmaması zorlama hapsi yaptırımına bağlanmıştır. Konya'da şiddet önleme ve izleme merkezi (ŞÖNİM) de başvuru süreçlerinde destek sağlar.
Koruma kararı yalnızca kadınlar için değil, şiddet gören tüm aile bireyleri için alınabilir. Kararın süresi ve kapsamı, olayın ağırlığına göre belirlenir; gerektiğinde uzatma talep edilebilir.
Velayet ve Nafakanın Sonradan Değiştirilmesi
Boşanma kararıyla belirlenen velayet ve nafaka sonsuza kadar sabit değildir. Şartların önemli ölçüde değişmesi hâlinde yeniden düzenleme istenebilir:
- Velayetin değiştirilmesi: Velayet sahibi ebeveynin çocuğu ihmal etmesi, yeniden evlenmesiyle çocuğun aleyhine bir ortamın oluşması ya da çocuğun ilerleyen yaşla birlikte farklı bir ihtiyaç içine girmesi gibi durumlarda,
- Nafakanın artırılması veya azaltılması: Tarafların gelirlerinde ya da çocuğun okul, sağlık gibi giderlerinde esaslı bir değişiklik olduğunda,
- Kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesi: Ebeveynlerden birinin başka bir şehre ya da yurt dışına taşınması hâlinde.
Konya'da öğrenim için başka şehre giden çocukların giderleri ya da tarımsal gelirin yıldan yıla dalgalanması, nafaka uyarlama davalarında sık gündeme gelen konulardır.
Soybağı, Babalık ve Nesep Düzeltme
Evlilik dışında doğan çocuk ile baba arasındaki soybağı tanıma veya babalık davasıyla kurulur. Babalık davası ana ve çocuk tarafından açılabilir; ana açısından dava, doğumdan önce veya doğumdan sonra bir yıl içinde açılmalıdır. Çocuğun kendisinin açacağı davada süre konusu, Anayasa Mahkemesi kararları da dikkate alınarak ayrıca değerlendirilmelidir. Evlilik içinde doğan çocuğun soybağının reddi ise kocanın doğumu ve baba olmadığını öğrenmesinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır.
Evlat Edinme
Evlat edinme, mahkeme kararıyla gerçekleşir. Küçüklerin evlat edinilmesinde evlat edinenin en az bir yıl süreyle çocuğun bakım ve eğitimini üstlenmiş olması aranır. Eşlerin birlikte evlat edinebilmesi için en az beş yıldır evli olmaları ya da otuz yaşını doldurmuş olmaları gerekir. Bu süreçte Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'nün raporu da dikkate alınır.
Ödenmeyen Nafaka
Konya'da nafaka alacaklısının en sık karşılaştığı sorun, kararın kâğıt üzerinde kalmasıdır. Ödenmeyen nafaka için ilamlı icra takibi başlatılabilir ve nafaka alacakları maaş haczinde diğer alacaklara göre önceliklidir. Ayrıca nafaka ödeme yükümlülüğüne uymayan borçlu hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine icra ceza mahkemesince üç aya kadar tazyik hapsine karar verilebilir. Borçlu birikmiş nafakayı öderse tazyik hapsi sona erer. Konya'da çiftçilik veya serbest meslekle geçinen nafaka borçlularının gelirinin tespiti zor olabileceğinden, takipte malvarlığı araştırmasının özenle yapılması gerekir.
Aile Konutu Şerhi
Eşlerin birlikte yaşadığı ev, tapuda yalnızca birinin adına kayıtlı olsa bile aile konutudur ve diğer eşin açık rızası olmadan satılamaz, kiraya verilemez ya da üzerinde sınırlı ayni hak kurulamaz. Konya'da büyük aileye ait apartmanlarda ya da bahçeli evlerde, aile konutunun eşlerden birinin anne veya babası adına kayıtlı olduğu durumlarla da karşılaşılır. Bu hâllerde aile konutu korumasının kapsamı ayrıca değerlendirilmelidir. Hak sahibi olmayan eş, tapu siciline aile konutu şerhi konulmasını isteyebilir; şerh, konutun üçüncü kişilere rızası dışında devrini fiilen zorlaştırır.
Sorular
Koruma kararı için avukat tutmak gerekli mi?
Gerekli değildir; ancak kararın kapsamının ve süresinin doğru belirlenmesi, ihlal hâlinde nasıl hareket edileceğinin bilinmesi açısından hukuki destek yararlı olur.
Konya'da aile hukukuna ilişkin bir sorunla karşılaştıysanız, dosyanızı gizlilik içinde birlikte değerlendirebiliriz.
