Mazıdağı, Mardin'in sanayi açısından en dikkat çekici ilçelerinden biridir. İlçedeki fosfat yatakları, madencilik ve bu kaynağa dayanan sanayi üretimi nedeniyle uzun yıllardır bir iş ve istihdam alanıdır. Ocaklarda, tesislerde, cevher taşımacılığında ve bunlara hizmet veren alt işverenlerde çalışan işçiler, Mazıdağı'ndaki iş uyuşmazlıklarının başlıca taraflarıdır; bunlara tarım ve kamu hizmetlerinde çalışanlar da eklenir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Mazıdağı'nda çalışan işçilere ve işverenlere iş hukuku alanında destek veriyoruz.
Önce Arabulucu Masası
Maden ya da tesis işçisinin kıdem, ihbar, ücret ve fazla çalışma alacakları için dava açmadan önce arabulucu toplantısına katılması kanuni bir zorunluluktur. İşe iade isteyen işçinin ise fesih bildirimini aldığı günden itibaren bir ay içinde arabulucuya gitmesi gerekir. Toplantıda anlaşma çıkmazsa iş davalarına bakmakla görevli mahkemeye başvurulur. Mardin Adliyesi'nde iş mahkemesi bulunur; Mazıdağı'ndan açılacak bir davanın hangi mahkemede görüleceği ise dava açılmadan önce yetki ve görev bakımından kontrol edilmelidir. İş mahkemesi kurulmamış yerlerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla görev yapar.
Maden ve Tesislerde İş Kazası
Madencilik ve kimyasal üretim, ağır iş makineleri, patlatma işleri, konveyörler, yüksek sıcaklık ve tehlikeli maddelerle çalışmayı içerir. Bu ortamlarda ezilme, düşme, makineye kapılma, yanık ve zehirlenme kazaları yaşanabilir. Kazanın ardından iş güvenliği kayıtları, eğitim belgeleri, risk değerlendirmesi ve olay yeri tutanağı en önemli delillerdir. İş kazası nedeniyle açılacak maddi ve manevi tazminat davaları arabuluculuk şartına tabi değildir. Kaza SGK'ya bildirilmemişse, iş kazasının tespiti için dava açılabilir.
Meslek Hastalıkları
Uzun süre toz, kimyasal buhar ya da gürültüye maruz kalan işçilerde solunum yolu hastalıkları ve işitme kaybı gibi meslek hastalıkları ortaya çıkabilir. Meslek hastalığının tespiti, yetkili sağlık hizmet sunucularının raporlarına ve SGK sürecine dayanır. Hastalık işten ayrıldıktan sonra ortaya çıkmışsa, yükümlülük süresi ve hastalığın işle bağlantısı ayrıca değerlendirilir. Mazıdağı'nda çalışma geçmişi olan işçilerin işe giriş ve periyodik sağlık muayenelerini saklaması, ileride önemli bir kanıt olur.
Alt İşveren İşçileri
Büyük maden ve sanayi işletmelerinde taşıma, yükleme, temizlik, yemek ve güvenlik gibi işler çoğu zaman alt işverenlere verilir. Alt işverenin işçilerine karşı yükümlülüklerinden asıl işveren de birlikte sorumludur. Asıl işin bir bölümünün hukuka aykırı biçimde alt işverene verildiği durumlarda ise muvazaa iddiası gündeme gelir ve işçi baştan beri asıl işverenin işçisi sayılabilir.
Mazıdağı'nda İşten Çıkarılan İşçiler
Maden ve sanayi işletmelerinde üretimin azaldığı dönemlerde toplu işten çıkarmalar gündeme gelebilir. Bu durumda işverenin İş Kanunu'ndaki bildirim yükümlülüklerine uyup uymadığı ve feshin geçerli bir nedene dayanıp dayanmadığı incelenir. Otuz ya da daha fazla işçinin çalıştığı işyerlerinde en az altı aylık kıdemi olan işçiler iş güvencesinden yararlanır. Mazıdağı'nda bu durumdaki bir işçinin, kıdem ve ihbar tazminatının yanında işe iade hakkını da değerlendirmesi gerekir; bunun için arabulucuya bir aylık sürede başvurulmalıdır.
Sık Sorulan Soru
Maden kazasında yaralandım ama işveren kazayı bildirmedi; ne yapabilirim?
Hastane kayıtları, tanıklar ve işyeri belgeleriyle iş kazasının tespiti istenebilir; bu tespit, SGK'dan alınacak gelir ve işverene karşı tazminat davası için temel oluşturur.
Mazıdağı'nda bir iş uyuşmazlığı ya da iş kazası yaşadıysanız, belgelerinizi ilk görüşmede birlikte gözden geçirebiliriz.