Yeşilli'nin çalışma hayatı, Mardin merkeze olan yakınlığıyla iç içedir. İlçede tarım, hayvancılık ve küçük esnaflık sürerken, pek çok Yeşillili her gün Artuklu'daki işyerlerine, otel ve restoranlara, inşaatlara, mağazalara ya da kamu kurumlarına çalışmaya gider. Bazı aileler ise mevsimlik tarım işi için başka illere gider. Bu çeşitlilik, iş hukuku uyuşmazlıklarının da farklı biçimlerde ortaya çıkmasına yol açar: turizm işletmesinde ödenmeyen fazla mesai, inşaatta sigortasız geçen aylar, kamu kurumunda alt işveren işçisinin kıdem tazminatı ya da bir iş kazasının sonuçları. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Yeşilli'de yaşayan işçilere ve ilçedeki işverenlere bu uyuşmazlıklarda destek veriyoruz.
Mardin İş Mahkemesi ve Arabuluculuk
Yeşilli'nin faal bir adliyesi bulunmadığından ilçe, Mardin Adliyesi'nin yargı çevresindedir ve Mardin Adliyesi'nde iş mahkemesi bulunur. İş davalarında yetkili mahkeme, davalının yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer mahkemesidir; Yeşilli'de ya da Mardin merkezde çalışılan bir işyeri için dava Mardin İş Mahkemesi'nde açılır. Kıdem, ihbar, ücret ve fazla mesai gibi alacaklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. İş güvencesi kapsamındaki işçi, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde işe iade için arabulucuya başvurmalıdır. İş mahkemesi kararlarına karşı istinaf mercii Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi'dir.
Turizm ve Hizmet Sektöründe Çalışanlar
Mardin'in eski kentindeki otel, restoran ve kafelerde yoğun dönemlerde uzun mesai, hafta tatili ve bayram çalışması sık görülür. Fazla çalışma ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti ile yıllık izin alacakları beş yıllık zamanaşımına tabidir. Sezonluk olarak işe alınan personelin sözleşmesinin gerçekten belirli süreli olup olmadığı, haklarının hesabında önem taşır; her yıl aynı işyerinde tekrarlanan çalışma kıdem hesabında dikkate alınabilir. Bordroda gösterilen ücretin gerçeği yansıtmadığı durumlarda tanık beyanları ve banka kayıtları belirleyicidir.
Sigortasız Çalışma ve Hizmet Tespiti
İnşaat ve tarım işlerinde sigortanın hiç yapılmaması ya da eksik günle bildirilmesi emeklilik, sağlık güvencesi ve kıdem tazminatı hesabında kayıplara yol açar. Hizmet tespiti davasıyla gerçek çalışma süresi ve ücret kanıtlanabilir; dava, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır. Bu dava da Mardin İş Mahkemesi'nde görülür.
İş Kazası Olduğunda
- Bildirim: İşveren iş kazasını SGK'ya kanuni süresi içinde bildirmekle yükümlüdür; bildirim yapılmadıysa işçi de SGK'ya başvurabilir.
- Tazminat: Yaralanan işçi maddi ve manevi tazminat, ölüm hâlinde yakınları destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir.
- Kusur: İş güvenliği önlemleri, eğitim ve koruyucu ekipman kusur dağılımında belirleyicidir.
- Yol kazası: İşverenin sağladığı servis aracıyla işe gidip gelirken yaşanan kaza, iş kazası sayılabilir.
Yeşilli'den Sorulanlar
Belediyede şirket üzerinden çalışıyorum, kıdem tazminatımı kim öder?
Alt işveren işçisinin haklarından alt işveren ile asıl işveren birlikte sorumlu tutulabilir. Kamu kurumlarında farklı şirketler değişse de aynı işte geçen sürelerin toplamı kıdem hesabında dikkate alınabilir.
İşe iade davası kazanılırsa ne olur?
Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse işçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvurarak işe dönmek istediğini bildirmelidir. İşveren işçiyi işe başlatmazsa, kanunda öngörülen iş güvencesi tazminatını ve boşta geçen süre ücretini öder. Yeşilli'den Mardin'deki bir işyerine dönüş başvurusunun yazılı ve tarihli yapılması önemlidir.
Yeşilli'de ya da Mardin merkezde çalıştığınız işyeriyle bir uyuşmazlık yaşıyorsanız, süreler dolmadan belgelerinizi birlikte gözden geçirebiliriz.
