Ömerli küçük bir ilçe olduğundan, ilçede kurulu büyük bir sanayi işletmesi yoktur ve çalışma hayatı daha çok tarım, hayvancılık, kamu hizmetleri ve esnaflık etrafında döner. Bu nedenle Ömerli'de yaşayan pek çok kişi, yılın bir bölümünde başka illerde inşaatlarda, fabrikalarda ya da mevsimlik tarım işlerinde çalışır. İş uyuşmazlıkları da çoğu zaman ilçenin dışında doğar, ancak Ömerli'de yaşayan işçiyi etkiler. Gezici Hukuk ve Danışmanlık, Ömerli'de yaşayıp ilçe içinde ya da dışında çalışan işçilerin alacak ve kaza dosyalarını takip eder; ilçedeki küçük işverenlere de danışmanlık verir.
Önce Arabulucu
Kıdem ve ihbar tazminatı, ödenmeyen ücret, fazla çalışma, yıllık izin ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculuk başvurusu işçinin ya da işverenin yerleşim yerindeki veya işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılabilir. İşe iade isteyen işçi için süre çok kısadır: fesih bildiriminin tebliğinden başlayarak bir ay. Arabuluculuk görüşmeleri telefonla ya da elektronik ortamda da yürütülebildiğinden, başka ilde çalışırken işten çıkarılan bir işçi süreci Ömerli'den takip edebilir.
Dava Hangi Mahkemede?
Arabulucu son tutanağı anlaşmama yönünde düzenlerse, işçi davasını iş davalarına bakmakla görevli mahkemede açar. Yetkili yer olarak hem davalı işverenin yerleşim yeri hem de işin fiilen görüldüğü yer seçilebilir; Ömerli'den Konya'ya, Adana'ya ya da İstanbul'a çalışmaya giden bir işçi için bu, çoğu zaman davanın o şehirde açılması anlamına gelir. İş mahkemesi kurulmamış adliyelerde asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar; davanın hangi mahkemede açılacağı dosya özelinde kontrol edilmelidir.
Elçiyle Giden Tarım İşçileri
Ömerli'den her yıl başka bölgelere giden tarım işçileri için ilk bilinmesi gereken, İş Kanunu'nun elliden az işçi çalıştıran tarım işyerlerine uygulanmadığıdır. Bu durumda ilişkiyi Türk Borçlar Kanunu düzenler; kıdem tazminatı gibi İş Kanunu'na özgü bir hak doğmasa da emeğin karşılığı olan yevmiye, ödenmeyen günler ve kazadan doğan zararlar istenebilir. Elçi ya da dayıbaşı olarak bilinen aracının işçiler adına aldığı ücreti eksik dağıtması da ayrı bir talep konusudur. Çalışılan günlerin, ödemelerin ve ekip arkadaşlarının isimlerinin bir deftere ya da telefona not edilmesi, ileride en güçlü delil olur.
İnşaat ve Fabrikada İş Kazası
Başka bir ilde inşaatta ya da fabrikada çalışırken iş kazası geçiren Ömerlili bir işçi, tedavisini ve sonraki süreçleri memleketinden yürütmek isteyebilir. Kazanın SGK'ya bildirilip bildirilmediği hemen kontrol edilmelidir; bildirilmemişse iş kazası tespiti istenebilir. Kazadan doğan tazminat davasında, diğer işçilik alacaklarından farklı olarak önce arabulucuya gitmek gerekmez.
Ömerli'de Kamu Hizmetinde Çalışanlar
Ömerli'deki okullarda, belediyede ve sağlık kuruluşlarında temizlik, güvenlik ve yardımcı hizmetlerde çalışanların bir kısmı alt işveren işçisidir. İhale dönemi değiştiğinde yeni firmaya geçişte kıdem süresinin korunup korunmadığı ve ödenmeyen alacaklardan idarenin asıl işveren olarak birlikte sorumluluğu sık sorulan konulardır.
Küçük İşverenler İçin
Ömerli ilçe merkezinde birkaç işçi çalıştıran esnaf ve çiftçiler de işveren yükümlülüklerine tabidir. İşçinin işe başlamadan önce SGK'ya bildirilmesi, ücretin bankadan ödenmesi ve yazılı bir iş sözleşmesi yapılması, ileride çıkabilecek bir uyuşmazlıkta işvereni de korur.
Sık Sorulan Soru
Sigortam eksik yatırılmış; ne yapabilirim?
Çalıştığınız hâlde bildirilmeyen günler için SGK'ya ve işverene karşı hizmet tespiti davası açabilirsiniz; ancak dava hakkı, çalışmanın geçtiği yılın bitiminden başlayarak beş yıl sonra düşer.
Ömerli'de yaşıyor ve bir iş uyuşmazlığıyla karşılaşıyorsanız, belgelerinizi ilk görüşmede birlikte gözden geçirebiliriz.
