Yeşilli'de miras uyuşmazlıklarının çoğu, kuşaklar boyunca bölünmeden kalan köy arazileri ve aile evleri etrafında döner. Tarlaların ve evlerin tapusunda hâlâ yıllar önce ölmüş bir büyükbabanın adı yazılı olabilir; aile içinde kimin hangi tarlayı ektiği bilinir, ama bu paylaşım tapuya hiç yansımamıştır. Mardin merkeze yakınlık, bazı arazilerin değerini artırmış ve satış ya da paylaşım isteklerini gündeme getirmiştir. Mirasçıların bir kısmı Yeşilli'de, bir kısmı Mardin merkezde, büyükşehirlerde ya da yurt dışında yaşar. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Yeşilli'deki taşınmazlarla ilgili miras uyuşmazlıklarında mirasçılara destek veriyoruz.
Mirasçılık Belgesi ve İntikal
Miras işlemlerinin ilk adımı mirasçılık belgesidir. Belge noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir; Yeşilli'de faal adliye bulunmadığından mahkeme yolu tercih edildiğinde başvuru Mardin Adliyesi'ndeki sulh hukuk mahkemesine yapılır. Birden fazla kuşak boyunca intikal yapılmamış taşınmazlarda, önce en eski malikin mirasçıları, sonra ölen her mirasçının kendi mirasçıları sırayla belirlenir. Nüfus kayıtlarındaki eksik ya da hatalı bilgiler belge alınmadan önce düzeltilmelidir. Belge alındıktan sonra tapuda intikal yapılır ve taşınmaz mirasçılar adına elbirliği mülkiyeti olarak kaydedilir.
Değeri Artan Araziler ve Paylaşım
Mardin merkezin büyümesiyle Yeşilli'ye yakın bazı arazilerin değeri artmış, imar ve yapılaşma beklentisi doğmuştur. Bu durum, yıllarca sorun çıkmadan birlikte kullanılan arazilerde satış ve paylaşım taleplerini gündeme getirir. Elbirliği mülkiyetinde taşınmazın satışı için bütün mirasçıların oybirliği gerekir; tek bir mirasçı araziyi tümüyle satamaz. Anlaşma olmazsa ortaklığın giderilmesi davası Mardin'deki sulh hukuk mahkemesinde açılır; taşınmaz aynen bölünemiyorsa satışına karar verilir ve bedel paylaştırılır. Tarım arazilerinde bölünme sınırları da ayrıca dikkate alınır.
Saklı Pay, Muvazaa ve Ecrimisil
- Tenkis: Miras bırakanın sağlığında yaptığı bağışlar ya da vasiyet saklı payı zedeliyorsa, saklı paylı mirasçı tenkis isteyebilir; dava, hakkın ve tasarrufun öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır.
- Muris muvazaası: Gerçekte bağış olduğu hâlde satış gibi gösterilen tapu devirleri için tapu iptali ve tescil davası asliye hukuk mahkemesinde açılabilir.
- Ecrimisil: Taşınmazı yıllardır tek başına kullanan mirasçıya karşı diğer mirasçılar kullanım bedeli isteyebilir.
- Kadastro kontrolü: Paylaşımdan önce kadastro tespitinin kimin adına yapıldığına bakılmalıdır; kadastro uyuşmazlıkları Mardin Kadastro Mahkemesi'nde görülür.
Mirası Reddetmek
Borçları malvarlığını aşan bir miras, ölümün öğrenilmesinden itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine yapılacak beyanla reddedilebilir. Bu süre içinde mirasın reddedilmemesi hâlinde mirasçı, borçlardan kural olarak sorumlu hâle gelebilir. Miras bırakanın ödemeden aciz olduğu açıkça belli ise miras reddedilmiş sayılır; ancak bu durumun tespiti için de dava açılması gerekebilir.
Sık Sorulan
Mirasçılardan biri yurt dışındaysa ne yapılır?
Yurt dışındaki mirasçı, bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğunda düzenlenecek bir vekâletnameyle işlemlerini takip ettirebilir. Adresi bilinmeyen mirasçılar için mahkeme kayyım atayabilir ya da ilanen tebligat yoluna gidebilir.
Babamdan kalan tarlayı yıllardır ben ekiyorum, tapu kendiliğinden bana geçer mi?
Hayır. Tapulu bir taşınmazda mirasçılardan birinin uzun süre kullanması, ona tek başına mülkiyet sağlamaz. Yeşilli'deki tarlanın size geçmesi için ya diğer mirasçılarla paylaşım sözleşmesi yapılmalı ya da ortaklığın giderilmesi sürecinde payların devri sağlanmalıdır.
Yeşilli'deki bir mirasla ilgili tapu ve nüfus kayıtlarını birlikte inceleyerek, intikalden paylaşıma kadar izlenecek yolu belirleyebiliriz.
