Savur'daki taş evlerin, bağların ve bahçelerin önemli bir kısmı kuşaklar boyunca bölünmeden aileden aileye geçmiştir. Bugün bu taşınmazların tapusunda çoğu zaman yıllar önce ölmüş bir büyükbabanın adı yazar; mirasçılar ise Savur'da, Mardin merkezde, büyükşehirlerde ve yurt dışında dağınık yaşar. Evde kalan aile ferdi yıllardır onarım yapmış, bağı işlemiştir; şehre giden mirasçılar ise payının ne olacağını merak eder. Taşınmaz satılmak, onarılmak ya da kiraya verilmek istendiğinde bu belirsizlik bir uyuşmazlığa dönüşebilir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Savur'daki mirasla ilgilenen müvekkillerimize, nerede yaşarlarsa yaşasınlar destek veriyoruz.
İntikal Yapılmamış Tapular
Miras işlemlerinin ilk adımı mirasçılık belgesidir. Belge noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Birden fazla kuşak boyunca intikal yapılmamış taşınmazlarda, önce en eski malikin mirasçıları, sonra ölen her mirasçının kendi mirasçıları sırayla belirlenir; bu zincir bazen onlarca kişiye ulaşır. Nüfus kayıtlarındaki eksik ya da hatalı bilgiler belge alınmadan önce düzeltilmelidir. Mirasçılık belgesiyle tapuda intikal yapılır ve taşınmaz mirasçılar adına elbirliği mülkiyeti olarak kaydedilir; mirasçılar anlaşırsa bu kayıt paylı mülkiyete çevrilebilir.
Tarihî Bir Evin Mirasçıları
Savur'daki eski taş evlerden biri tescilli bir kültür varlığıysa, mirasçıların bu yapı üzerinde yapacakları her türlü onarım ve değişiklik koruma mevzuatına tabidir ve izin gerektirir. Mirasçılar arasında onarım masraflarının nasıl paylaşılacağı, evin kiraya verilip verilmeyeceği ya da satılıp satılmayacağı tartışmalı olabilir. Elbirliği mülkiyetinde önemli kararlar için bütün mirasçıların oybirliği gerekir. Anlaşma sağlanamazsa, mirasçılardan biri sulh hukuk mahkemesinden mirasçılara temsilci atanmasını isteyebilir.
Kadastro Kayıtları ve Mahkeme Değişikliği
Bağ ve bahçe paylaşımına geçmeden önce taşınmazın kadastro durumu kontrol edilmelidir. Savur Kadastro Mahkemesi, Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun 2024 tarihli kararıyla kaldırılmış ve yargı çevresi Mardin Kadastro Mahkemesi'ne bağlanmıştır. Bu nedenle Savur'daki kadastro tespitlerine ilişkin uyuşmazlıklar artık Mardin'de görülür. Kadastro tutanağının kimin adına düzenlendiği ve kesinleşip kesinleşmediği, miras paylaşımının hangi zeminde yapılacağını belirler.
Paylaşım, Tenkis ve Reddi Miras
- Ortaklığın giderilmesi: Mirasçılar anlaşamazsa dava sulh hukuk mahkemesinde açılır; taşınmaz aynen bölünemiyorsa satışına karar verilir ve bedel paylaştırılır.
- Ecrimisil: Taşınmazı yıllardır tek başına kullanan mirasçıya karşı diğerleri kullanım bedeli isteyebilir; evde yapılan zorunlu onarımlar ise hesapta dikkate alınabilir.
- Tenkis: Saklı payı zedeleyen bağış ya da vasiyetler için tenkis davası, hakkın ve tasarrufun öğrenilmesinden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır.
- Muris muvazaası: Gerçekte bağış olduğu hâlde satış gibi gösterilen tapu devirleri için tapu iptali ve tescil davası asliye hukuk mahkemesinde açılabilir.
- Mirasın reddi: Borçlu bir miras, ölümün öğrenilmesinden itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine yapılacak beyanla reddedilebilir.
Sık Sorulan
Yurt dışındaki mirasçı işlemleri nasıl takip eder?
Bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğunda düzenlenecek bir vekâletnameyle işlemlerini Savur'da takip ettirebilir. Yabancı makamların düzenlediği belgelerin apostil şerhi taşıması ve yeminli tercümeyle sunulması gerekir.
Babamın evinde yıllardır ben oturuyorum, kardeşlerim kira isteyebilir mi?
Diğer mirasçılar, payları oranında kullanım bedeli isteyebilir; ancak bu talep genellikle kullanımın onlara karşı haksız hâle geldiği, örneğin evden yararlanma talebinin reddedildiği tarihten itibaren gündeme gelir. Savur'daki aile evlerinde yapılan zorunlu onarım masrafları da hesaplaşmada dikkate alınabilir.
Savur'daki bir mirasla ilgili tapu ve nüfus kayıtlarını birlikte inceleyerek, intikalden paylaşıma kadar izlenecek yolu belirleyebiliriz.
