Eski Mardin'de bir taş evin tapusuna bakıldığında, çoğu zaman tek bir malik değil, bir ailenin birkaç kuşağı görünür. Avlunun çevresindeki odalar yıllar içinde kardeşler arasında fiilen bölünmüş, bazı mirasçılar İstanbul'a, Avrupa'ya ya da başka şehirlere yerleşmiş, ev ise bir kısmı boş, bir kısmı kirada kalmıştır. Artuklu'da miras hukuku, bu dağınıklığı toparlamakla başlar. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Artuklu'da yaşayan ailelere ve Artuklu'da taşınmazı bulunan mirasçılara danışmanlık ve vekillik hizmeti veriyoruz.
İlk Adım: Mirasçılık Belgesi
Mirasçılık belgesi notere ya da Mardin Adliyesi'ndeki sulh hukuk mahkemesine başvurularak alınabilir. Mirasçılardan biri yurt dışındaysa, vereceği vekâletnamenin bulunduğu ülkedeki konsoloslukta ya da apostil şerhiyle düzenlenmesi gerekir. Murisin borçlarının mirastan fazla olduğundan şüpheleniliyorsa, ölümün öğrenilmesinden itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurularak miras reddedilebilir.
Tescilli Bir Ev Nasıl Paylaşılır?
Bir yapının tescilli olması, mirasçılar arasındaki paylaşımı engellemez; ancak yöntemini sınırlar. Tescilli bir konağın odalarını ayrı bağımsız bölümlere ayırmak ya da yapıya yeni bölümler eklemek, koruma bölge kurulunun izni olmadan mümkün değildir. Bu nedenle Artuklu'daki ortaklığın giderilmesi davalarında aynen taksim çoğu zaman uygulanamaz ve mahkeme satış yoluyla paylaşıma gider. Ortaklığın giderilmesi davası sulh hukuk mahkemesinde açılır ve 2023'ten bu yana dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Satış öncesinde paylardan birinin diğer mirasçılarca satın alınması, evin değerini korumak açısından çoğu zaman daha makul bir yoldur.
Turizm Değeri Kazanan Evler
Son yıllarda eski şehirdeki bazı evler otel, kafe ya da pansiyona dönüştürüldü. Mirasçılardan birinin evi diğerlerinin onayı olmadan kiraya vermesi ya da işletmesi, diğer paydaşlar açısından ecrimisil ve kira gelirinin paylaşımı taleplerini doğurur. Restorasyon masrafını tek başına üstlenen mirasçının bu harcamayı nasıl talep edeceği de ayrıca değerlendirilmelidir. Artuklu'da bu tür gelirlerin paylaşımı için mirasçılar arasında yazılı bir kullanım ve yönetim anlaşması yapılması, ileride doğabilecek davaları önemli ölçüde azaltır.
Kırsal Mahallelerde Tarla ve Bağ
Büyükşehir düzenlemesiyle mahalleye dönüşen eski köylerde miras konusu çoğu zaman tarla, bağ ve köy evidir. 5403 sayılı Kanun'daki asgari tarımsal arazi büyüklüğü, küçük parsellerin bölünmesini sınırlar. Mera gibi kamu malı niteliğindeki alanlar ise mirasa konu olmaz; bunların uzun yıllar fiilen kullanılması mülkiyet hakkı doğurmaz. Kadastro tespitine itiraz ve zilyetliğe dayalı tescil talepleri ise Mardin Adliyesi'ndeki kadastro mahkemesinde görülür.
Vasiyetname ve Saklı Pay
Artuklu'da bazı aileler, evin ya da işletmenin bölünmemesi için malvarlığını sağlığında tek bir çocuğa bırakmak ister. Vasiyetname resmî, el yazılı ya da sözlü şekilde yapılabilir; ancak altsoy, ana-baba ve sağ kalan eşin saklı payları her durumda korunur. Saklı payı zedelenen mirasçı, tasarrufu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamenin açılmasından itibaren on yıl içinde tenkis davası açabilir. Vasiyetnamenin açılması ve tebliği Mardin Adliyesi'ndeki sulh hukuk mahkemesince yapılır; iptal ve tenkis davaları ise asliye hukuk mahkemesinde görülür.
Sık Sorulan Sorular
Babamız evi sağlığında kardeşimize satmış görünüyor; ne yapabiliriz?
Satış gerçekte bağış amacıyla yapılmışsa, muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası asliye hukuk mahkemesinde açılabilir.
Mirasçılar Artuklu'ya gelmeden işlem yapılabilir mi?
Evet. Vekâletnameyle temsil mümkündür; duruşmalara vekil katılabilir.
Artuklu'da bir miras meselesini çözmek istiyorsanız, tapu ve nüfus kayıtlarınızı ilk görüşmede birlikte inceleyebiliriz.
