Kızıltepe ovasında toprak, ailenin hem geçim kaynağı hem de kuşaklar arası bağıdır. Ancak geniş aileler ve çok çocuklu nesiller, tapudaki bir tarlanın birkaç kuşak sonra onlarca mirasçıya bölünmesine yol açar. Mirasçıların bir kısmı köyde kalıp toprağı işlerken, bir kısmı ilçe merkezine, büyükşehirlere ya da yurt dışına yerleşmiştir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Kızıltepe'de yaşayan ailelere ve Kızıltepe'de arazisi bulunan mirasçılara miras hukuku alanında danışmanlık ve vekillik yapıyoruz.
Mirasçılık Belgesi ve Süreler
Mirasçılık belgesi notere ya da Kızıltepe Adliyesi'ndeki sulh hukuk davalarına bakan mahkemeye başvurularak alınabilir. Murisin tarımsal kredi, kooperatif ya da bayi borçları malvarlığını aşıyorsa, mirasçılar ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde mirası reddedebilir. Kızıltepe'de çiftçi borçlarının çoğu zaman hasada göre ödendiği düşünülürse, ret kararı vermeden önce banka, kooperatif ve icra kayıtlarının araştırılması önemlidir. Borçların bir kısmı ancak ölümden sonra ortaya çıkabilir.
Ova Arazisi Nasıl Paylaşılır?
Kızıltepe'de birçok ailede tarlalar tapuda hisseli kalsa da kardeşler arasında fiilen bölünerek ekilir. Bu düzen, yeni kuşak devreye girdiğinde ya da bir mirasçı payını satmak istediğinde bozulur. Mirasçılar anlaşırsa paylaşım taksim sözleşmesiyle tapuya yansıtılabilir. Anlaşma yoksa ortaklığın giderilmesi davası açılır; bu dava sulh hukuk mahkemesinin görevindedir ve 2023'ten bu yana davadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. 5403 sayılı Kanun, tarım arazilerinin asgari büyüklüğün altında bölünmesini sınırladığından, küçük parseller çoğu zaman aynen bölünemez ve satış yoluyla paylaşım gündeme gelir.
Pay Satışı ve Önalım
Paydaşlardan birinin hissesini yabancı birine satması hâlinde diğer paydaşlar yasal önalım hakkını kullanabilir. Önalım davası, satışın bildirilmesinden itibaren üç ay ve her hâlde satıştan itibaren iki yıl içinde açılmalıdır. Kızıltepe'de tapuda gerçek bedelden düşük gösterilen satışlar, önalım davalarında bedel tartışmasını beraberinde getirir.
Kadastro, Toplulaştırma ve Mera
Ovada yürütülen arazi toplulaştırma çalışmaları parsellerin yerini ve sınırlarını değiştirebilir; mirasçıların yeni parsellerdeki paylarını kontrol etmesi gerekir. Kadastro tespitine itiraz ve zilyetliğe dayalı tescil talepleri kadastro davalarına bakmakla görevli mahkemede incelenir. Mera ve kamu arazileri ise mirasa konu olmaz.
Gurbetteki Mirasçılar ve Vekâlet
Kızıltepe'den İstanbul'a, Adana'ya, Mersin'e ya da Avrupa ülkelerine göç etmiş aileler çoktur. Bu mirasçılar, Kızıltepe'deki tapu ve dava işlemleri için noterden ya da yurt dışında konsolosluktan vekâletname vererek temsil edilebilir. Yurt dışında düzenlenen belgelerde apostil şerhi gerekebilir. Mirasçılardan birinin ulaşılamaz olması ya da yurt dışında yaşadığı adresin bilinmemesi, ortaklığın giderilmesi davasında tebligat sorununa yol açar; adres araştırması ve gerektiğinde ilanen tebligat yoluyla dava sürdürülebilir. Uzaktaki mirasçının payını diğer mirasçılara satması, çoğu zaman en hızlı çözümdür.
Sağlığında Yapılan Devirler
Kızıltepe'de babanın tarlaları sağlığında bir ya da birkaç oğluna satış göstererek devretmesine sık rastlanır. Bu devir gerçekte bağış amaçlıysa, diğer mirasçılar muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açabilir; kız çocuklarının mirastan yoksun bırakıldığı durumlarda bu dava sıkça gündeme gelir. Saklı payı zedelenen mirasçılar için tenkis davası da bir seçenektir.
Sık Sorulan Soru
Tarlayı yıllardır ben ekiyorum; diğer mirasçılar benden kira isteyebilir mi?
Paydaşlar, kullanımın kendilerine rağmen sürdüğünü gösterebilirse ecrimisil talep edebilir; daha önce ihtar çekilip çekilmediği ve aile içindeki kullanım düzeni bu değerlendirmede belirleyicidir.
Kızıltepe'de bir miras ya da tapu meselesi için kayıtlarınızı ilk görüşmede birlikte inceleyebiliriz.
