Toroslar'da miras dosyalarının en belirgin özelliği, tapu kaydı ile fiilî durumun çoğu zaman örtüşmemesidir. Babadan kalan ev, hisseli bir arsa üzerine izinsiz yapılmış olabilir; ev sonradan imar barışı kapsamında yapı kayıt belgesi almış olabilir; aynı parseldeki diğer evler başka ailelere ait olabilir. Gözne ve Arslanköy gibi yayla yerleşimlerindeki bahçeler ve yazlık evler de benzer belirsizlikler taşır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık, Toroslar'da yaşayan müvekkillerimize miras süreçlerinde danışmanlık ve dava vekilliği yapıyor.
İlk Adımlar: Mirasçılık Belgesi ve Ret Süresi
Ölümden sonra mirasçılık belgesi noterden ya da Mersin Adliyesi'ndeki sulh hukuk mahkemelerinden alınabilir. Miras bırakanın kredi kartı, banka kredisi ya da elden borçları varsa, mirasçılar ölümü ve mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebilir. Bu süre kaçırılırsa miras kabul edilmiş sayılır. Borç durumunun netleştirilmesi için banka kayıtları ve icra takipleri bu süre içinde araştırılmalıdır.
Hisseli Arsa Üzerindeki Ev
Toroslar'ın eski gecekondu bölgelerinde pek çok ev, birçok kişinin hissedar olduğu bir parsel üzerinde bulunur. Tapuda yalnızca arsa payı görünür; evin kendisi tapuda ayrı bir bağımsız bölüm olarak yer almaz. Bu durumda mirasçılara geçen şey, arsa payı ile bu pay üzerindeki yapının değeridir. Mirasçılar arasında paylaşım yapılırken evin hangi bölümünün kime kaldığı ancak paydaşlar arasında yapılacak bir anlaşmayla belirlenebilir; anlaşma olmazsa ortaklığın giderilmesi davası açılır.
Yapı kayıt belgesi, yapının imar mevzuatına aykırılığı nedeniyle yıkılmasını engelleyen geçici bir belgedir; tek başına mülkiyet hakkı vermez. Bu belgenin hangi mirasçı adına alındığı ve yapının kentsel dönüşüm ya da imar uygulaması kapsamına girip girmediği, paylaşım öncesinde araştırılmalıdır.
Yayla ve Bahçe Taşınmazları
Gözne ve Arslanköy gibi yerleşimlerde aileler yaz aylarını bahçeli evlerde geçirir. Bu taşınmazların bir kısmı tapulu, bir kısmı ise orman ya da Hazine arazisi üzerinde kullanım hakkına dayanır. Tapusuz bir yayla evinde miras yoluyla devredilebilecek bir mülkiyet hakkı bulunmayabilir. Tapulu bahçelerde ise ortaklığın giderilmesi davası, taşınmazın bulunduğu yer olan Mersin'deki sulh hukuk mahkemesinde açılır.
Sağlığında Yapılan Devirler
Anne ya da babanın evini sağlığında bir çocuğuna tapuda satış göstererek devretmesi Toroslar'da da sık görülür. Diğer mirasçılar, devrin gerçekte bağış olduğunu ve mal kaçırma amacı taşıdığını ileri sürüyorsa muris muvazaası nedeniyle tapu iptal ve tescil davası açabilir. Bu dava Mersin asliye hukuk mahkemelerinde görülür.
Sık Sorulan Sorular
Babamdan kalan evde annem oturuyor; kardeşlerim satmak istiyor. Ne olur?
Sağ kalan eş, miras bırakanla birlikte yaşadığı ev üzerinde, kendi miras payına mahsuben mülkiyet ya da oturma hakkı tanınmasını isteyebilir. Bu talep, paylaşım sırasında ve ortaklığın giderilmesi davasında ileri sürülebilir.
Babamdan kalan ev kentsel dönüşüm alanında kaldı; mirasçılar ne yapmalı?
Toroslar'da dönüşüm projelerine giren evlerde müteahhit ya da idare, tüm hak sahipleriyle sözleşme yapmak ister. Mirasçılar henüz mirasçılık belgesi almamış ya da intikal işlemini yapmamışsa süreç kilitlenebilir. Bu nedenle önce intikal işlemi tamamlanmalı, ardından mirasçılar ortak bir temsilci belirlemeli ya da sulh hukuk mahkemesinden temsilci atanmasını istemelidir. Sözleşmedeki bağımsız bölüm dağılımı, kira yardımı ve teslim süresi mirasçılar arasında da açıkça paylaştırılmalıdır.
Toroslar'da bir miras paylaşımıyla karşı karşıyaysanız, tapu kayıtlarını ve yapının hukuki durumunu birlikte inceleyelim.
