Fethiye'de miras uyuşmazlıkları iki farklı kaynaktan beslenir. Birincisi yerli ailelerin kuşaktan kuşağa geçen arazileridir: Faralya ve Kabak'ın yamaçları, Kayaköy'ün çevresindeki tarlalar, Göcek'e uzanan kıyı köylerindeki zeytinlik ve bahçeler, bir zamanlar düşük değerliyken turizmle birlikte büyük değer kazanmıştır. İkincisi ise Fethiye'de ev sahibi olan yabancıların ölümüyle başlayan, yurt dışındaki mirasçıları ilgilendiren dosyalardır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Fethiye'de her iki tür miras uyuşmazlığında da mirasçılara hukuki destek veriyoruz.
Mirasçılık Belgesi ve Tapuda İntikal
Mirasın paylaşımından önce mirasçılık belgesi alınır. Bu belge noterden ya da Fethiye sulh hukuk mahkemesinden çıkarılabilir; mirasçılar arasında yabancılar varsa ya da nüfus kayıtlarında belirsizlik bulunuyorsa mahkeme yolu gerekebilir. Ardından veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilir ve taşınmazlar tapuda mirasçılar adına tescil edilir. Fethiye'de eski köy kayıtlarında isim farklılıkları, kadastro öncesinden kalan senetsiz kullanımlar ve aile içinde sözlü olarak yapılmış paylaşımlar, intikal aşamasında sık karşılaşılan sorunlardır.
Yabancı Malikler ve Yurt Dışındaki Mirasçılar
Hisarönü, Ovacık, Çalış ve Üzümlü gibi yerlerde ev sahibi olan İngiliz ve diğer yabancı maliklerin ölümü hâlinde, Fethiye'deki taşınmazlar bakımından Türk hukuku uygulanır. Bu nedenle mirasbırakanın kendi ülkesinde yaptığı vasiyetname, Türk hukukundaki saklı pay kurallarıyla çatışabilir. Yurt dışında düzenlenmiş vasiyetname ve veraset belgelerinin Fethiye'de kullanılabilmesi için apostil, yeminli tercüme ve kimi zaman tanıma ya da tenfiz süreci gerekir. Yabancı mirasçının tapuda intikal yaptırabilmesi için karşılıklılık ve kanuni sınırlamalar kontrol edilir; mirasçıların Türkiye'ye gelmeden işlemleri yürütebilmesi için konsolosluk ya da noter onaylı vekâletname düzenlenmesi pratik bir çözümdür.
Ortaklığın Giderilmesi ve Değerlenen Araziler
Mirasçılar paylaşımda anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi davası açılır. Bu dava taşınmazın bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesinde görülür ve dava öncesinde arabulucuya başvurmak zorunludur. Fethiye'nin köylerinde tarım arazileri asgari parsel büyüklüğü nedeniyle çoğu zaman aynen bölünemez ve satış yoluna gidilir. Kabak ya da Faralya gibi turistik değeri yüksek bir bölgede satışa çıkan arazinin değeri, orman sınırı, sit statüsü ve imar durumu gibi etkenlerle büyük farklılık gösterebilir; bilirkişi raporunun bu etkenleri doğru yansıtması mirasçıların payını belirler.
Muris Muvazaası, Tenkis ve Reddi Miras
Mirasbırakanın sağlığında bir taşınmazı çocuklarından birine satış gibi gösterip gerçekte bağışladığı iddia ediliyorsa, diğer mirasçılar muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açabilir. Saklı payı zedelenen mirasçılar için tenkis davası söz konusudur. Terekenin borca batık olduğu düşünülüyorsa, mirasçılar ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebilir. Turizm işletmesi olan mirasbırakanlarda vergi ve banka borçlarının araştırılması bu karardan önce yapılmalıdır.
Annemizden kalan ev için yurt dışından gelmemiz gerekir mi?
Her aşamada gerekmez. Vekâletname ile mirasçılık belgesi, intikal ve satış işlemleri yürütülebilir; ancak bazı işlemler için bizzat katılım ya da ek belge istenebilir.
Babamızın İngiltere'de yaptığı vasiyetname Fethiye'deki ev için geçerli mi?
Yabancı ülkede usulüne uygun yapılmış vasiyetname Türkiye'de de hüküm doğurabilir; ancak Türk hukukundaki saklı paylar korunur ve vasiyetnamenin Türk mahkemesinde açılması gerekebilir.
Fethiye'deki bir miras dosyasında tapu kayıtlarını ve mirasçıların durumunu birlikte inceleyerek izlenecek yolu belirleyebiliriz.
