Milas'ın köylerinde miras, çoğu zaman bir zeytinliğin kaç parçaya bölündüğü sorusudur. Kuşaktan kuşağa intikal ettirilmeden kalan zeytinlikler ve tarlalar, bugün onlarca hissedarın ortak mülkiyetindedir; mirasçıların bir kısmı Milas'ta, bir kısmı İzmir'de, İstanbul'da ya da yurt dışında yaşar. Boğaziçi, Güllük ve Ören çevresinde değeri hızla artan arsalar ile maden ve enerji projeleri nedeniyle kamulaştırılan taşınmazların bedelleri de mirasçılar arasında ayrı bir çekişme konusu olur. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Milas'taki miras dosyalarında mirasçılara hukuki destek veriyoruz.
Mirasçılık Belgesi ve İntikal
Paylaşımın ilk adımı mirasçılık belgesidir. Bu belge noterden ya da Milas sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Ardından veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilir ve taşınmazlar tapuda mirasçılar adına iştirak hâlinde tescil edilir. Milas'ın eski köy kayıtlarında sık karşılaşılan isim ve baba adı farklılıkları, ölmüş ama nüfustan düşülmemiş mirasçılar ve kuşaklar boyunca yapılmamış intikaller, bu aşamayı uzatabilir. Eksik intikal, ileride satış, kamulaştırma ve ortaklığın giderilmesi işlemlerinde engel oluşturur.
Zeytinlik ve Tarlalarda Ortaklığın Giderilmesi
Mirasçılar anlaşamadığında ortaklığın giderilmesi davası açılır; bu dava taşınmazın bulunduğu yer olan Milas'taki sulh hukuk mahkemesinde görülür ve dava öncesinde arabuluculuk zorunludur. Tarım arazilerinde asgari parsel büyüklüğü kuralları nedeniyle aynen taksim çoğu zaman mümkün olmaz ve taşınmazın satışına karar verilir. Zeytinliklerin değerlemesinde ağaç sayısı, verim, sulama imkânı ve yola cephe gibi unsurlar dikkate alınmalıdır. Satış ihalesinde mirasçılardan birinin taşınmazı alabilmesi de mümkündür; bu nedenle ihaleye katılım önceden planlanmalıdır.
Kadastro, Zilyetlik ve Orman Sınırı
Milas'ın dağ köylerinde mirasbırakanın yıllarca kullandığı ama tapusu bulunmayan alanlar, kadastro çalışmalarında Hazine adına ya da orman olarak tespit edilmiş olabilir. Bu tespitlere karşı süresi içinde itiraz ve dava yolları vardır; Milas'ta kadastro mahkemesi bulunur. Tapusuz bir taşınmazın uzun süreli zilyetlikle kazanılması için zilyetliğin yirmi yıl boyunca çekişmesiz ve aralıksız sürmesi ve taşınmazın orman gibi özel mülkiyete konu olamayan bir alanda bulunmaması gerekir.
Kamulaştırma Bedelleri ve Muris Muvazaası
Maden, santral ve yol projeleri için kamulaştırılan taşınmazlarda bedel, tapudaki paylara göre mirasçılara ödenir. İntikal yapılmamışsa ya da mirasçılardan biri ulaşılamıyorsa bedel bankaya bloke edilebilir. Mirasbırakanın sağlığında taşınmazlarını çocuklarından birine satış gibi göstererek devretmesi hâlinde diğer mirasçılar muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açabilir; saklı payı zedelenenler için tenkis davası da söz konusudur.
Yazlık Bölgelerdeki Miras Taşınmazları
Boğaziçi, Güllük ve Ören çevresinde, bir zamanlar tarla ya da zeytinlik olan ve bugün imar planı içinde kalan arsalar, Milas'taki miras uyuşmazlıklarının en değerli konularındandır. Bu arsaların imar uygulamasıyla yeni parsellere dönüştürülmesi, mirasçıların hisselerinin farklı parsellere dağılmasına yol açabilir. Mirasçılardan birinin arsayı müteahhide kat karşılığı vermek istemesi, diğerlerinin ise satmayı ya da beklemeyi tercih etmesi sık görülen bir çatışmadır; elbirliği mülkiyetinde bu tür tasarruflar için kural olarak bütün mirasçıların birlikte hareket etmesi gerekir.
Mirası reddetmek için ne kadar sürem var?
Ölümü öğrendiğiniz tarihten itibaren üç ay içinde Milas sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebilirsiniz. Terekede borç olup olmadığı önceden araştırılmalıdır.
Milas'taki bir miras dosyasında tapu kayıtlarını ve aile durumunu birlikte inceleyerek en uygun yolu belirleyebiliriz.
