Aile hukuku boşanmadan ibaret değildir. Samsun'da aile mahkemelerinin önüne gelen dosyaların önemli bir kısmı, evliliğin sürdüğü ya da çoktan sona erdiği hâllerde ortaya çıkar: bir şiddet olayından sonra istenen koruma kararı, yıllar sonra açılan bir babalık davası, akraba çocuğunun evlat edinilmesi, eşlerden birinin aile evini habersiz satma girişimi ya da çocuk büyüdükçe değişen nafaka ve velayet ihtiyaçları. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Samsun genelinde aile hukukunun bu farklı alanlarında danışmanlık ve vekillik hizmeti veriyoruz.
Samsun'da Aile Mahkemeleri
İlkadım'daki Samsun Adliyesi bünyesinde aile mahkemeleri görev yapar; İlkadım, Atakum, Canik ve Tekkeköy'de yaşayan ailelerin dosyaları burada görülür. Bafra Adliyesi'nde de aile mahkemesi bulunur. Çarşamba, Terme, Vezirköprü, Havza, Lâdik, Kavak ve Alaçam gibi diğer adliyelerde ise aile davalarına o adliyede bu işlere bakmakla görevli mahkeme bakar; ayrı aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla çalışır. Aile mahkemesi kararlarının istinaf incelemesi Samsun Bölge Adliye Mahkemesi'nde yapılır.
Şiddete Karşı Koruma Kararları
6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, şiddete uğrayan ya da uğrama tehlikesi bulunan kişilere hızlı koruma sağlar. Koruma kararı için şiddetin delil veya belgeyle ispatı aranmaz; başvuru kolluğa, Cumhuriyet başsavcılığına, aile mahkemesine ya da şiddet önleme ve izleme merkezine yapılabilir. Verilebilecek tedbirler arasında şiddet uygulayanın ortak konuttan uzaklaştırılması, korunan kişiye ve çocuklara yaklaşmasının yasaklanması, iletişim araçlarıyla rahatsız etmesinin yasaklanması ve silahının teslimi yer alır.
Koruma kararları bir defada en fazla altı ay için verilir ve gerektiğinde uzatılabilir. Karara aykırı davranan kişi hakkında zorlama hapsi uygulanabilir. Koruma kararı, boşanma davasından bağımsızdır; evlilik sürerken de, boşanmadan sonra da, hatta evli olmayan kişiler arasında da istenebilir. Haksız biçimde koruma kararı verildiğini düşünen taraf, karara iki hafta içinde itiraz edebilir.
Soybağı: Babalık ve Soybağının Reddi
Evlilik dışında doğan çocukla baba arasındaki soybağı tanıma ya da babalık davasıyla kurulur. Babalık davasını ana ve çocuk açabilir; dava ana tarafından doğumdan önce veya sonra açılabilir ve DNA incelemesi belirleyici delildir. Evlilik içinde doğan çocuğun babası olmadığını düşünen koca ise soybağının reddi davası açabilir. Bu dava, doğumu ve baba olmadığını ya da annenin gebe kalma döneminde başka biriyle ilişkide bulunduğunu öğrenmeden itibaren bir yıl içinde açılmalıdır. Gecikmeyi haklı kılan bir sebep varsa bir yıllık süre, sebebin ortadan kalkmasından itibaren işlemeye başlar.
Evlat Edinme
Samsun'da evlat edinme başvurularının bir kısmı, eşin önceki evliliğinden olan çocuğu ya da yakın akraba çocuğunu kapsar. Küçüğün evlat edinilebilmesi için evlat edinenin çocuğa bir yıl süreyle bakıp eğitmiş olması gerekir. Eşler birlikte evlat edinecekse en az beş yıldır evli olmaları ya da otuz yaşını doldurmuş olmaları aranır. Evlat edinenin evlatlıktan en az on sekiz yaş büyük olması şarttır. Başvuru aile mahkemesine yapılır; mahkeme sosyal inceleme yaptırır ve çocuğun üstün yararını gözetir.
Aile Konutu Şerhi
Eşlerden birinin adına kayıtlı olan aile konutu, diğer eşin açık rızası olmadan satılamaz, kiraya verilemez ve konut üzerindeki haklar sınırlanamaz. Bu koruma için tapuya aile konutu şerhi konulması mümkündür. Atakum'da ve İlkadım'da kredili konutlarda yaşayan aileler için şerhin konulması, eşlerden biri borç altına girdiğinde ya da evlilik zor bir döneme girdiğinde önem kazanır.
Velayet ve Nafakanın Değiştirilmesi
Boşanmada verilen velayet ve nafaka kararları değişmez değildir. Çocuğun yaşı, eğitim ihtiyaçları ve ebeveynlerin koşulları değiştikçe velayetin değiştirilmesi, kişisel ilişki düzeninin yeniden kurulması ya da nafakanın artırılması veya azaltılması istenebilir. Örneğin Samsun'da yaşayan çocuğun üniversite için başka bir ile gitmesi ya da velayet sahibi ebeveynin iş nedeniyle taşınması bu tür taleplerin sık rastlanan nedenleridir.
Kişisel İlişki Kararlarının Uygulanması
Velayet kararında belirlenen görüş günleri uygulanmadığında, çocuğun icra dairesinde zorla teslim edildiği eski uygulama artık yürürlükte değildir. Çocuk teslimi ve kişisel ilişki kararları, adliyelerdeki adli destek ve mağdur hizmetleri birimleri aracılığıyla, pedagog ve psikolog desteği gözetilerek yerine getirilir. Kararlara direnen ebeveyn hakkında hapis disiplin tedbiri gündeme gelebilir ve tekrarlanan ihlaller velayetin değiştirilmesi talebine dayanak olabilir.
Sık Sorulanlar
Koruma kararı için delil sunmam gerekir mi?
Kanun, tedbir kararı verilirken şiddetin delil veya belgeyle ispatını aramaz. Ancak olayın ayrıntılı anlatılması ve varsa raporların sunulması süreci kolaylaştırır.
Babalık davası için süre var mı?
Ananın açacağı dava için doğumdan itibaren bir yıllık süre öngörülmüştür; çocuğun dava hakkı ise farklı koşullara bağlıdır. Somut durumun ayrıca değerlendirilmesi gerekir.
Samsun'da aile hukukuna ilişkin bir sorunla karşı karşıyaysanız, hassasiyetini gözeterek durumunuzu birlikte değerlendirebiliriz. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır.
