Samsun'da icra dosyaları ilin ekonomik yapısının izini taşır. Liman ve lojistik firmaları arasında ödenmeyen navlun ve depolama bedelleri, kent merkezindeki toptancıların çek ve senet alacakları, Atakum'da kirasını ödemeyen kiracılar ve ovalarda hasattan sonra ödenmesi beklenen tarım kredileri, icra dairelerinin günlük iş yükünü oluşturur. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Samsun genelinde alacaklılara takip süreçlerinde, borçlulara ise haksız takiplere ve hacizlere karşı vekillik yapıyoruz.
Takip Türünü Doğru Seçmek
Alacağın dayanağı, izlenecek yolu belirler. Elinde mahkeme kararı bulunan alacaklı ilamlı takip başlatır. Fatura, cari hesap ekstresi ya da sözleşmeye dayanan alacaklarda ilamsız takip yapılır. Çek, bono ve poliçe gibi kambiyo senetlerinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu daha hızlı sonuç verir. Kira alacaklarında ise kira bedelinin ödenmemesi nedeniyle tahliye talepli takip mümkündür. Yanlış takip türü seçmek, borçlunun itirazıyla aylarca zaman kaybına yol açabilir.
Samsun'da takip, genel yetki kurallarına göre borçlunun yerleşim yerindeki ya da sözleşmenin ifa yerindeki icra dairesinde açılabilir. İlkadım, Atakum, Canik ve Tekkeköy'deki borçlular için Samsun icra daireleri; Bafra, Çarşamba ve Vezirköprü gibi ilçelerdeki borçlular için o yerin icra dairesi akla gelir. Elektronik ortamda takip açmak mümkün olsa da yetkisiz icra dairesinde başlayan takip, borçlunun yetki itirazıyla uzayabilir.
Borçlunun Süreleri
Ödeme emri tebliğ edilen borçlu için süreler kısadır ve kaçırılması ağır sonuç doğurur:
- İlamsız takipte borca ve imzaya itiraz yedi gün içinde icra dairesine yapılır. İtiraz takibi durdurur.
- Kambiyo takibinde itiraz ve şikâyet beş gün içinde icra mahkemesine yapılır. İtiraz, kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz; durdurma kararı ayrıca istenir.
- Usulsüz tebligat iddiası, borçlunun ödeme emrini öğrendiği tarihten itibaren şikâyet yoluyla ileri sürülebilir.
Borçlunun ilamsız takipte itirazı üzerine alacaklı, itirazın kaldırılmasını icra mahkemesinden ya da itirazın iptalini genel mahkemeden isteyebilir. İtirazın iptali davası itirazın tebliğinden itibaren bir yıl, itirazın kaldırılması ise altı ay içinde istenmelidir. Ticari işlerde itirazın iptali davasından önce arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır.
İcra Mahkemeleri ve Şikâyet Yolu
İcra dairesinin işlemlerine karşı şikâyet, itirazın kaldırılması, istihkak davaları ve icra suçları icra mahkemelerinde görülür. Samsun Adliyesi'nde icra mahkemeleri bulunur; Bafra, Kavak ve Vezirköprü adliyelerinde de icra hukuk ve icra ceza işlerine bakılır. Diğer ilçelerde bu görevi o adliyede icra işlerine bakmakla görevli mahkeme üstlenir. Şikâyet süresi, işlemin öğrenilmesinden itibaren kural olarak yedi gündür.
Haciz ve Haczedilemeyen Mallar
Takip kesinleştikten sonra borçlunun banka hesapları, araçları, taşınmazları ve maaşı haczedilebilir. Maaşın kural olarak dörtte birine kadar kısmı haczedilir; nafaka alacakları bu sınırın dışındadır. Samsun'un kırsal ilçelerinde önemli bir koruma vardır: İcra ve İflas Kanunu'na göre borçlu çiftçinin kendisinin ve ailesinin geçimi için zorunlu olan arazi, çift hayvanları ve tarım alet ve edevatı haczedilemez. Bu korumanın sınırları, arazinin büyüklüğü ve borcun niteliğine göre değişir; tarım kredisi için taşınmaz üzerinde ipotek verilmişse, ipotekli alacağın takibinde farklı kurallar devreye girer.
Hacizli malın satışında kıymet takdiri raporuna itiraz edilebilir. Fındık bahçesi ya da çeltik tarlası gibi tarım arazilerinde ürünün değeri ve sulama imkânı, değerlemeyi doğrudan etkiler.
Konkordato ve İflas İhtimali
Lojistik, inşaat ve toptan ticaret gibi nakit akışı dalgalı sektörlerde borçlu şirketin konkordato talep etmesi, alacaklının takip planını bir anda değiştirebilir. Konkordato başvurusu borçlunun bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesine yapılır; Samsun Adliyesi'nde asliye ticaret mahkemesi bulunur. Mahkemenin verdiği geçici mühlet süresince borçlu aleyhine yeni takip yapılamaz ve mevcut takipler durur; bu süre kural olarak üç aydır ve uzatılabilir. Alacaklının bu aşamada alacağını süresinde bildirmesi, rehin ve teminatlarını koruması ve projeye itiraz haklarını değerlendirmesi gerekir. Borçlunun aciz içinde olduğu açıkça görülüyorsa iflas yolu da gündeme gelebilir; ancak iflas, tüm alacaklılar için ortak bir tasfiye süreci başlattığından tek bir alacaklı açısından her zaman en hızlı yol değildir.
Sık Sorulanlar
Hakkımda Samsun'da açılmış bir takipten maaş haczi gelince haberim oldu; ne yapabilirim?
Ödeme emrinin tebliğ şekli incelenmelidir. Usulsüz tebliğ varsa öğrenme tarihinden itibaren şikâyet ve itiraz yolları açılabilir.
Liman firmasından alacağım var ama fatura dışında belgem yok; takip açabilir miyim?
Fatura, irsaliye, e-posta ve banka kayıtları ilamsız takipte yeterli olabilir; borçlunun itirazı hâlinde alacağın bu belgelerle ispatı gerekir.
Samsun'da bir alacağı tahsil etmek ya da bir takibe karşı haklarınızı korumak istiyorsanız, süreler işlemeden dosyanızı birlikte değerlendirelim. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır.
