Şanlıurfa'nın yolları, ilin ekonomik hayatının aynası gibidir. Gaziantep–Şanlıurfa otoyolunda tır ve yolcu trafiği, Akçakale ve Ceylanpınar yönündeki sınır yollarında yük taşımacılığı, Harran Ovası'nın köy yollarında traktörler ve hasat makineleri, sezon başında ise kapasitesinin üzerinde yolcu taşıyan tarım işçisi araçları. Kazaların türü de bu çeşitliliği yansıtır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Şanlıurfa'da trafik kazası mağdurları ve yakınları için sigorta başvurusundan tazminat davasına kadar süreci yürütüyoruz.
Kazadan Sonraki İlk Günler
Kaza tespit tutanağı ya da kolluk tarafından tutulan kaza raporu, kusur dağılımının temel belgesidir. Yaralanmalı kazalarda hastane kayıtları, adli rapor ve tedavi belgeleri eksiksiz saklanmalıdır. Kazaya karışan aracın zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) poliçesi öğrenilmeli; araç sigortasızsa ya da kaçmışsa başvuru Güvence Hesabı'na yapılır. Köy yollarında trafiğe kayıtlı olmayan ya da sigortası bulunmayan traktörlerle yaşanan kazalarda bu yol özellikle önem kazanır.
Sigortaya Başvuru ve On Beş Günlük Süre
Dava açmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılması gerekir. Sigorta şirketi başvurudan itibaren on beş gün içinde ödeme yapmaz ya da eksik öderse, zarar gören dava yoluna ya da Sigorta Tahkim Komisyonu'na gidebilir. Tahkim yolu genellikle daha hızlı sonuçlanır; ancak bir kez tahkime gidildiğinde aynı uyuşmazlık için mahkemeye başvurulamaz. Hangi yolun seçileceği, talebin büyüklüğüne ve dosyanın karmaşıklığına göre belirlenmelidir.
Tarım İşçisi Taşıyan Araçlar
Şanlıurfa'dan her yıl çok sayıda tarım işçisi aileleriyle birlikte başka illere gider ve ilin kendi ovalarında da günlük tarla servisi yaygındır. Kamyonet, minibüs ya da römorkla yapılan bu taşımalarda kazalar ağır sonuçlar doğurabilir. Bu dosyalarda şu sorular önemlidir:
- Araç yolcu taşımaya uygun muydu ve kapasitesinin üzerinde yolcu var mıydı?
- Taşıma işvereni, tarım aracısı ya da tarla sahibi adına mı yapılıyordu?
- Kaza aynı zamanda bir iş kazası sayılır mı ve SGK yoluyla ek haklar doğar mı?
- Araç sahibinin, sürücünün ve işverenin sorumluluğu nasıl paylaşılır?
Yolculuk işverenin sağladığı bir araçla işe gidiş geliş sırasında gerçekleşmişse, kaza iş kazası niteliği kazanabilir. Bu durumda hem sigorta şirketine hem de işverene karşı talepler birlikte değerlendirilir.
Hangi Zararlar İstenebilir?
Araç hasarı ve değer kaybı, tedavi giderleri, çalışma gücünün kaybı, ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı ve cenaze giderleri maddi tazminat kalemleridir. Şanlıurfa'daki geniş ailelerde destekten yoksun kalan kişilerin sayısı fazla olabilir; eş, çocuklar ve bazı durumlarda anne baba ayrı ayrı hak sahibidir. Manevi tazminat ise ZMSS kapsamında olmadığından doğrudan sürücü ve araç işletenine karşı istenir. Malul kalan mağdurlarda, maluliyet oranının usulüne uygun bir sağlık kurulu raporuyla belirlenmesi gerekir.
Ceza Boyutu ve Görevli Mahkeme
Yaralanma ya da ölümle sonuçlanan kazalarda taksirle yaralama veya taksirle öldürme soruşturması başlar. Merkez ilçelerdeki kazalarda soruşturmayı Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığı yürütür; dava asliye ceza mahkemesinde görülür. Tazminat davaları ise kazanın olduğu yer, davalının yerleşim yeri ya da zarar görenin yerleşim yerindeki asliye hukuk mahkemesinde açılabilir. Ceza dosyasındaki kusur raporu tazminat davasında önemli bir delildir, ancak hukuk hâkimini bağlamaz.
Sık Sorulanlar
Kaza köy yolunda bir traktörle oldu ve traktörün sigortası yok. Ne yapabilirim?
Sigortasız araçların verdiği bedensel zararlar için Güvence Hesabı'na başvurabilirsiniz. Ayrıca traktörün sahibi ve sürücüsüne karşı tazminat davası açılabilir.
Kent İçinde Yaya ve Motosiklet Kazaları
Şanlıurfa'nın genç nüfusu ve kalabalık mahalleleri, kent içi trafikte yaya ve motosiklet kazalarını öne çıkarır. Okul yollarında çocuklara çarpılması, kurye ve paket servis motosikletlerinin karıştığı kazalar ve kavşaklarda dönüş sırasında yaşanan çarpışmalar sık görülen dosyalardır. Yaya kazalarında kusur dağılımı yayanın yaya geçidini kullanıp kullanmadığına, sürücünün hızına ve görüş koşullarına göre belirlenir; çocuk yayalarda kusur değerlendirmesi farklı ölçütlerle yapılır. Kurye olarak çalışırken kazaya karışan motosiklet sürücüsü açısından kaza aynı zamanda iş kazası sayılabilir ve SGK haklarıyla birlikte ele alınmalıdır. Araç hasarında onarım bedelinin yanında aracın ikinci el değerinde oluşan değer kaybı ve onarım süresince aracın kullanılamamasından doğan zarar da istenebilir. Değer kaybının hesabında aracın yaşı, kilometresi ve hasarın niteliği esas alınır.
Kaza tespit tutanağındaki kusur oranına itiraz edebilir miyim?
Evet. Tutanak bağlayıcı değildir; tazminat davasında ya da tahkimde yeni bir kusur raporu alınması istenebilir. Kaza yerinin fotoğrafları, kamera kayıtları ve tanık beyanları bu itirazı destekleyen başlıca delillerdir.
Şanlıurfa'da bir trafik kazası geçirdiyseniz, sigorta başvurusu ve tazminat hakları konusunda dosyanızı birlikte değerlendirmek için Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
