Şanlıurfa'da ticari hayatın önemli bir kısmı tarım takvimine göre döner. Tohum, gübre ve mazot sezon başında veresiye alınır, ödeme pamuğun ya da fıstığın satıldığı güne bırakılır. Hasat kötü geçtiğinde ya da ürün fiyatı düştüğünde bu borçlar senede, çeke ve sonunda icra takibine dönüşür. Kentte ise konut kredileri, kira alacakları ve esnaf arasındaki ticari borçlar icra dosyalarının diğer büyük kaynağıdır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Şanlıurfa'da alacaklı ve borçlu taraflara icra takibi ve icra davalarında hizmet veriyoruz.
Takip Nerede Başlar, İtiraz Nereye Yapılır?
İcra takibi, borçlunun yerleşim yerindeki ya da sözleşmenin ifa yerindeki icra dairesinde başlatılabilir. Merkez ilçelerdeki takipler Şanlıurfa icra dairelerinde yürür. İcra dairesinin işlemlerine karşı şikâyet ve ödeme emrine itirazın kaldırılması gibi talepler icra hukuk mahkemesinde incelenir; Şanlıurfa Adliyesi'nde icra hukuk ve icra ceza mahkemeleri bulunur. Harran, Bozova ve Viranşehir adliyelerinde de icra hukuk mahkemesi vardır. Diğer ilçelerde icra mahkemesinin görevine giren işlere bakan mahkeme, ilgili adliyenin yapısına göre belirlenir.
Süreler: Yedi Gün ve Beş Gün
İlamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edebilir; itiraz takibi durdurur. Alacaklı ise itirazın iptali davası ya da icra hukuk mahkemesinde itirazın kaldırılması yoluna gidebilir. Çek, bono ve poliçeye dayanan kambiyo takibinde borca itiraz süresi beş gündür ve itiraz kendiliğinden takibi durdurmaz; takibin durdurulması için icra hukuk mahkemesinden karar alınması gerekir. Tarım ticaretinde yaygın olan vadeli bonolarda imzaya itiraz, zamanaşımı ve bedelsizlik iddiaları bu kısa süre içinde ileri sürülmelidir.
Çiftçinin Haczedilemeyen Malları
İcra ve İflas Kanunu'nun 82. maddesi, borçlu çiftçinin kendisinin ve ailesinin geçimi için zorunlu olan arazisini, çift hayvanlarını, nakil araçlarını ve diğer zorunlu alet ve edevatını haczedilemeyen mallar arasında sayar. Bu koruma mutlak değildir: haczedilen mal geçim için gerçekten zorunlu değilse ya da borçlu çiftçi değilse koruma uygulanmaz. Şanlıurfa'da traktör, pulluk, sulama motoru ve tarla haczi sık rastlanan uyuşmazlıklardır. Haczedilmezlik şikâyeti, haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde icra hukuk mahkemesine yapılır. Borçlunun konutu bakımından da haline uygun meskenin haczedilemeyeceğine ilişkin kural ayrıca değerlendirilir.
Alacaklı Tarafta Dikkat Edilecekler
- Belgeye dayalı satış: Tarım girdisi satan bayilerin cari hesap ekstresi, irsaliye ve fatura düzenine dikkat etmesi, olası itirazda ispatı kolaylaştırır.
- Ürün üzerine haciz: Hasat edilmemiş ürün, belli koşullarla haczedilebilir; hasat zamanı ve ürünün kime satıldığı takibin başarısını etkiler.
- Maaş haczi: Borçlunun maaşının en fazla dörtte biri haczedilebilir; kamu görevlisi borçlularda bu yol sık kullanılır.
- Mal kaçırma: Borçlunun takipten sonra tarlasını ya da aracını yakınına devretmesi hâlinde tasarrufun iptali davası gündeme gelir.
Borçlu Olarak Neler Yapabilirsiniz?
Takip haksızsa süresinde itiraz etmek, borç gerçekse ödeme planı için alacaklıyla görüşmek ve gerektiğinde mal beyanında bulunmak ilk adımlardır. Mal beyanında bulunmamak ya da gerçeğe aykırı beyan vermek icra ceza mahkemesinde yaptırıma bağlanabilir. Hasat sonrasına kadar süre kazanmak isteyen çiftçiler için alacaklıyla yazılı bir ödeme takvimi yapmak, hacizlerin genişlemesini önleyebilir.
Sık Sorulanlar
Traktörüme haciz geldi; tek geçim kaynağım tarla. Ne yapmalıyım?
Haczin öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde icra hukuk mahkemesine haczedilmezlik şikâyetinde bulunabilirsiniz. Çiftçi olduğunuzu ve traktörün geçiminiz için zorunlu olduğunu çiftçi kayıt belgesi ve tapu kayıtlarıyla göstermeniz gerekir.
Kira Alacağı ve Tahliye Talepli Takip
Şanlıurfa'da kira artışlarıyla birlikte kira alacağına dayalı takipler de çoğaldı. Kiraya veren, ödenmeyen kira için tahliye talepli ilamsız takip başlatabilir. Bu takipte kiracıya gönderilen ödeme emrinde, konut ve çatılı işyeri kiralarında otuz günlük ödeme süresi verilir; kiracı kira sözleşmesine ya da borca itiraz edecekse yedi gün içinde itiraz etmelidir. Süre içinde ödeme yapılmazsa kiraya veren, icra hukuk mahkemesinden ya da sulh hukuk mahkemesinden tahliye isteyebilir. Kiracı açısından ise ödeme emrine süresinde itiraz etmemek, borcun ve sözleşmenin kabulü anlamına gelebilir. Konut kredisi ya da ticari kredi için ipotek verilmiş taşınmazlarda alacaklı banka ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takibe girişebilir; bu takipte itirazın sebepleri ve süreleri sınırlıdır. Karaköprü ve Haliliye'deki yeni sitelerde kredili konut alan aileler için bu ihtimal, ödeme güçlüğünün erken aşamada konuşulmasını gerekli kılar.
Senedi imzalamadım ama hakkımda kambiyo takibi başlatıldı; süre ne kadar?
İmzaya itiraz, ödeme emrinin tebliğinden itibaren beş gün içinde icra hukuk mahkemesine yapılır. Mahkeme imza incelemesi yaptırır; itirazın haksız çıkması para cezası ve tazminat riski doğurduğundan, itiraz öncesinde belge dikkatle incelenmelidir.
Şanlıurfa'da bir icra takibi başlatmak ya da size yöneltilen bir takibe karşı haklarınızı korumak için, süreleri kaçırmadan Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
