Sivas'ta boşanma davalarının önemli bir kısmı, eşlerden birinin ilde, diğerinin İstanbul, Ankara ya da yurt dışında yaşadığı ailelerden gelir. İlin uzun yıllar boyunca göç vermiş olması, evliliklerin de çoğu zaman iki şehir arasında kurulmasına yol açmıştır. Bir yanda il merkezinde memur, öğretmen ya da akademisyen çiftler, öte yanda köyde tarım ve hayvancılıkla geçinen aileler vardır; her birinin boşanma dosyası farklı sorulara cevap ister. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Sivas'taki anlaşmalı ve çekişmeli boşanma davalarında vekillik yapıyoruz.
Davayı Sivas'ta Açabilir misiniz?
Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesine göre boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde veya eşlerin son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılabilir. Bu nedenle eşi büyükşehirde yaşayan ve kendisi Sivas'a dönmüş bir kişi, davayı Sivas'ta açabilir. İl merkezinde Sivas Aile Mahkemeleri bu davalara bakar. Şarkışla, Yıldızeli, Zara ya da Divriği gibi kendi adliyesi bulunan ilçelerde ise aile davalarına bakmakla görevli mahkemenin hangisi olduğu ilgili adliyenin yapısına göre belirlenir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar.
Eşlerden biri yurt dışında yaşıyorsa tebligat süresi uzar. Yabancı ülkede yapılan boşanmanın Türkiye'de sonuç doğurması için ise tanıma ya da tenfiz kararı gerekir; bazı durumlarda nüfus müdürlüğüne idari başvuru da mümkündür.
Anlaşmalı Boşanma: Protokolün Ayrıntıları
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması ya da birinin diğerinin davasını kabul etmesi ve hâkimin eşleri bizzat dinlemesi gerekir. Protokol, sürecin kalbidir. Sivas'ta protokol hazırlarken sık karşılaştığımız konular şunlardır:
- Köydeki ev ve tarlaların kimde kalacağı; bu taşınmazların çoğu zaman eşlerden birinin ailesiyle hisseli olması.
- Ahırdaki hayvanların, traktörün ve tarım aletlerinin paylaşımı.
- Çocuğun il merkezindeki okuluna devam edip etmeyeceği ve diğer ebeveynin yaz tatilinde çocukla nasıl kişisel ilişki kuracağı.
- Gurbette çalışan eşin ödeyeceği iştirak nafakasının miktarı ve ödeme yöntemi.
Protokolde açık bırakılan her konu, ileride ayrı bir davaya dönüşebilir. Bu nedenle mal paylaşımının protokole açıkça yazılması ya da ayrı bir dava için saklı tutulduğunun belirtilmesi gerekir.
Çekişmeli Boşanmada Delil ve Tanık
Anlaşma sağlanamazsa en sık başvurulan sebep evlilik birliğinin temelinden sarsılmasıdır. Kusurun ispatında tanık beyanları, mesajlar, sağlık raporları ve kolluk kayıtları önemlidir. Küçük yerleşimlerde tanıkların büyük kısmı iki ailenin de akrabası ya da komşusudur; bu durum hem tanık bulmayı zorlaştırabilir hem de beyanların tarafsızlığının tartışılmasına yol açabilir. Aldatma, hayata kast veya pek kötü muamele gibi özel sebeplerde hak düşürücü sürelerin kaçırılmaması gerekir.
Aile içi şiddet varsa, boşanma davasını beklemeden 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı istenebilir. Bu talep için kolluk, Cumhuriyet savcılığı ya da aile mahkemesi yetkili makamlardır.
Velayet, Nafaka ve Mal Rejimi
Velayet kararında belirleyici ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Mahkeme, uzman raporu aldırabilir ve yaşı uygun çocuğun görüşünü dinleyebilir. Sivas'ta sık rastlanan bir mesele, babanın gurbette çalışması nedeniyle çocuğun fiilen anne veya büyükanne ile köyde büyümesidir; bu fiili durum velayet ve kişisel ilişki düzenlemesinde dikkate alınır.
Tedbir nafakası dava süresince, yoksulluk ve iştirak nafakası ise karar sonrası için talep edilir. 2002'den sonra edinilen mallar bakımından yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılmadır; ancak miras yoluyla gelen köy arazileri kişisel mal sayılır. Eşlerden birinin ailesinden kalan tarlaya diğer eşin katkısıyla yapılan ahır ya da ev, mal rejimi tasfiyesinde ayrıca hesaplanması gereken bir katkı payı alacağı doğurabilir.
Memur Çiftler ve Aile Konutu
Sivas il merkezinde kamu kurumlarında, okullarda ve hastanelerde çalışan çiftlerin boşanmasında iki konu öne çıkar. Birincisi, nafaka ödemelerinin maaştan doğrudan kesilmesi talebidir; mahkeme kararından sonra icra yoluyla maaşa haciz konulabilir ve nafaka alacağı diğer alacaklara göre önceliklidir. İkincisi, tayin ihtimalidir: eşlerden birinin başka bir ile atanması, çocuğun kiminle kalacağı ve kişisel ilişkinin nasıl kurulacağı sorusunu doğrudan etkiler. Aile konutu olarak kullanılan ev, tapuda yalnızca bir eşin adına kayıtlı olsa bile diğer eşin rızası olmadan satılamaz ve kiraya verilemez; dava sürerken tapuya aile konutu şerhi konulmasını istemek, Sivas'ta da sık başvurulan bir önlemdir.
Sivas'tan Sık Sorulanlar
Eşim Almanya'da yaşıyor, Sivas'ta boşanma davası açabilir miyim?
Siz Sivas'ta yaşıyorsanız davayı burada açabilirsiniz. Davalı eşe tebligat uluslararası yollarla yapılacağından sürecin daha uzun sürmesini beklemek gerekir.
Kışın duruşmaya gelemezsem ne olur?
Anlaşmalı boşanmada hâkim eşleri bizzat dinlemek zorundadır; bu nedenle duruşma tarihi planlanırken yol ve hava koşulları da göz önüne alınmalıdır. Çekişmeli davalarda ise vekiliniz duruşmalara katılabilir.
Sivas'ta boşanma sürecine başlamayı düşünüyorsanız, ilk görüşmede durumunuzu ve seçeneklerinizi sakin bir şekilde birlikte konuşabiliriz.
