Sivas'ta icra dosyalarının kaynağı ilin ekonomik yapısını yansıtır. Esnafın veresiye defteri ve senetleri, tarım kredi borçları, traktör ve hayvan alım satımlarında verilen çekler, kamu görevlilerinin kredi kartı ve tüketici kredisi borçları, öğrenci evlerinden doğan kira alacakları bunların başında gelir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Sivas'ta alacaklı tarafında takip başlatıyor, borçlu tarafında ise itiraz, şikâyet ve dava yollarında vekillik yapıyoruz.
Takibin Başladığı Yer: Sivas İcra Daireleri
Sivas Adliyesi bünyesinde icra daireleri ve icra mahkemeleri bulunur. İlçelerde mülhakat adliyelerin bulunduğu yerlerde icra işlemleri ilgili adliyenin yapısına göre yürütülür. Takip, borçlunun yerleşim yerindeki ya da sözleşmenin ifa edileceği yerdeki icra dairesinde başlatılabilir; elektronik ortamda takip açmak da mümkündür. Yanlış yerde başlatılan takipte borçlu yetki itirazında bulunabilir, bu yüzden takip öncesinde yetkili icra dairesinin doğru seçilmesi zaman kaybını önler.
Ödeme Emrine İtiraz: Kısa Süreler
İlamsız takipte borçlu, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde borca itiraz edebilir. Kambiyo senetlerine dayalı takipte bu süre beş gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır. Sivas'ta sık rastlanan bir sorun, köyde yaşayan ya da büyükşehirde çalışan borçlunun tebligatı geç fark etmesidir. Tebligat muhtara veya komşuya bırakılmışsa, tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ayrıca incelenmelidir; usulsüz tebligat şikâyet konusu olabilir ve sürelerin başlangıcını etkiler.
İtiraz edilen takipte alacaklı, itirazın iptali davası açabilir ya da elindeki belgelerin niteliğine göre icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Haksız itiraz durumunda icra inkâr tazminatı gündeme gelir.
Çiftçinin Haczedilemeyen Malları
İcra ve İflas Kanunu, borçlunun ve ailesinin geçimini korumak için bazı malların haczini yasaklar. Çiftçi borçlunun kendisi ve ailesinin geçimi için gerekli arazisi, çift hayvanları, nakil araçları ve tarım alet ve edevatı bu korumadan yararlanabilir. Sivas'ın tarım ve hayvancılıkla geçinen köylerinde bu hüküm sık uygulanır; ancak korumanın kapsamı somut olaya göre değişir. Geçim için zorunlu olandan fazla hayvan ya da birden fazla traktör bulunması gibi durumlarda haciz tartışma konusu olur. Haczedilmezlik şikâyeti, haczin öğrenilmesinden itibaren kısa süre içinde icra mahkemesine yapılmalıdır.
Maaş, Banka ve Araç Haczi
Kamu kurumlarının yoğun olduğu il merkezinde maaş haczi en yaygın haciz türlerinden biridir. Maaşın dörtte birinden fazlasına, borçlunun rızası olmadan haciz konulamaz; nafaka alacakları ise önceliklidir. Banka hesaplarına ve araçlara konulan hacizlerde, hesabın emekli maaşı hesabı olup olmadığı ya da aracın borçlunun mesleği için zorunlu olup olmadığı şikâyet yoluyla tartışılabilir.
Köy Tarlasının İcradan Satışı
Hacizli bir taşınmazın satışından önce icra dairesi kıymet takdiri yaptırır. Kıymet takdiri raporu taraflara tebliğ edilir ve tebliğden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine itiraz edilebilir. Sivas'ın kırsalındaki tarlalarda bu aşama önemlidir; çünkü arazinin sulu ya da kuru oluşu, yola cephesi ve köydeki emsal satışlar değeri belirgin biçimde değiştirir. Düşük bir kıymet takdiri, ihalede taşınmazın değerinin altında satılmasına yol açabilir. İhaleye ilişkin usulsüzlükler bakımından ihalenin feshi davası da kısa süreye bağlıdır. Hisseli bir tarlanın yalnızca borçlunun payı hacizlenmişse, satış öncesinde ortaklığın giderilmesi gibi ek adımlar gerekebilir.
Nafaka Alacağının Takibi
Mahkemenin hükmettiği nafakanın ödenmemesi hâlinde nafaka alacaklısı ilamlı takip başlatabilir. Nafaka borcunu ödemeyen kişi hakkında, alacaklının şikâyeti üzerine tazyik hapsi gündeme gelir. Borçlunun gurbette çalıştığı durumlarda maaşına haciz konulması, işverenin bulunduğu yerin tespitine bağlıdır. Borçlu yurt dışında yaşıyorsa, Türkiye'deki malvarlığı ve banka hesapları üzerinden tahsil imkânları ayrıca araştırılmalıdır; Sivas'taki köy evi ya da tarla payı bu açıdan önem kazanabilir; bu malvarlığının tespiti için tapu ve banka kayıtları sorgulanır.
Borçlu Değilseniz: Menfi Tespit ve İstirdat
Hiç imzalamadığınız bir senetle ya da ödediğiniz bir borç için takibe maruz kaldıysanız menfi tespit davası açılabilir. Borç icra baskısıyla ödenmişse istirdat davası gündeme gelir. Senetteki imzanın size ait olmadığını ileri sürüyorsanız, kambiyo takibinde süresi içinde imza itirazında bulunmanız gerekir; bu itirazın haksız çıkması para cezası sonucunu doğurabileceğinden dikkatle değerlendirilmelidir.
Sivas'tan Sık Sorulanlar
Hayvan alımı için verdiğim çek karşılıksız çıktı, ne yapabilirim?
Alacaklı kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatabilir. Çekin ibraz süresi ve karşılıksız işleminin usulüne uygun yapılması bu takip için önemlidir. Borçlu taraf ise beş günlük süre içinde itiraz ve şikâyet yollarını değerlendirmelidir.
Takip İstanbul'da başlatıldı ama ben Sivas'ta yaşıyorum.
Takibin yetkili icra dairesinde açılıp açılmadığı incelenmeli, gerekiyorsa süresi içinde yetki itirazı yapılmalıdır.
Sivas'ta bir icra takibiyle karşı karşıyaysanız, tebligat tarihini ve elinizdeki belgeleri birlikte inceleyerek ilk görüşmede sürelerinizi belirleyebiliriz.
