Düzce'de idari yargı açısından yakın dönemdeki en önemli gelişme, 2024 yılında Düzce İdare Mahkemesinin kurulmasıdır. Bu tarihten bu yana ildeki kamu kurumlarının işlem ve eylemlerine karşı açılan davalar il merkezinde görülüyor; mahkemenin kararlarına karşı istinaf incelemesi ise Ankara Bölge İdare Mahkemesinde yapılıyor. Belediyelerin imar kararlarından memurların disiplin cezalarına, deprem sonrası hak sahipliğinden kamulaştırmaya kadar geniş bir alanda, Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Düzce'de idareyle uyuşmazlık yaşayan kişi ve şirketlere hukuki destek veriyoruz.
İdari Davada Süreler: Altmış Gün Kuralı
İdare mahkemelerinde dava açma süresi, özel kanunlarda ayrı bir süre öngörülmedikçe yazılı bildirim tarihinden itibaren altmış gündür. Bu süre kesindir; kaçırıldığında işlemin hukuka aykırılığı ne kadar açık olursa olsun dava reddedilir. İlgili, dava açmadan önce işlemin geri alınması veya değiştirilmesi için üst makama başvurabilir; bu başvuru dava süresini durdurur. Başvuruya altmış gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır.
Tam yargı davalarında, yani idarenin eylem veya işleminden doğan zararın tazmini istendiğinde, eylemden kaynaklanan zararlar için önce idareye başvurmak gerekir. Bu başvuru, zararı doğuran eylemi öğrenmekten itibaren bir yıl ve her hâlde eylem tarihinden itibaren beş yıl içinde yapılmalıdır.
İmar, Ruhsat ve Yıkım Kararları
1999 depremlerinden sonra Düzce'de yapılaşma kurallarının sıkılaştırılması, ruhsat ve iskân süreçlerini daha teknik hâle getirdi. Ruhsatsız ya da ruhsata aykırı yapılan bir kat, çatı katı veya eklenti nedeniyle belediye encümeni yıkım kararı ve imar para cezası verebilir. Bu kararlara karşı Düzce İdare Mahkemesinde iptal davası açılabilir; yürütmenin durdurulması talebi, yıkımın gerçekleşmesini önlemek için çoğu zaman hayati önem taşır. İmar planı değişiklikleri ise ilan tarihinden itibaren dava konusu yapılabilir; planla taşınmazı yeşil alana, yola ya da okul alanına ayrılan malikler, hem planın iptalini hem de ilerleyen aşamada kamulaştırma talebini gündeme getirebilir.
Akçakoca'nın kıyı kesiminde ise kıyı kenar çizgisi içinde kalan yapılar, kıyı mevzuatı nedeniyle ayrı bir hukuki rejime tabidir. Kıyıda kalan bir yapı hakkında verilen kararlarda hem imar hem de kıyı mevzuatı birlikte incelenmelidir.
Afet Sonrası Hak Sahipliği ve Hasar Tespiti
Düzce'nin deprem geçmişi, idare hukukunun gündemine kalıcı olarak hak sahipliği konusunu yerleştirdi. 7269 sayılı Kanun kapsamında yapılan hak sahipliği tespitleri, konut veya işyeri tahsisi ve borçlandırma işlemleri idari işlemdir ve dava konusu yapılabilir. 2022'deki Gölyaka merkezli depremden sonra yapılan hasar tespitlerinde binanın az, orta ya da ağır hasarlı sayılması, maliklerin hangi desteklerden yararlanabileceğini doğrudan belirler. Hasar tespitine itiraz, yeniden inceleme talebi ve ardından dava yolunun izlenmesi, sürelere dikkat edilerek yapılmalıdır.
Kamu Görevlileri: Disiplin, Atama ve Sınav İşlemleri
Düzce'de Düzce Üniversitesi'nin akademik ve idari personeli, öğretmenler, sağlık çalışanları ve diğer kamu kurumlarının çalışanları geniş bir memur kitlesi oluşturur. Uyarma, kınama, aylıktan kesme, kademe ilerlemesinin durdurulması ve devlet memurluğundan çıkarma gibi disiplin cezaları, savunma hakkının tanınıp tanınmadığı ve soruşturmanın usulüne uygun yürütülüp yürütülmediği yönünden denetlenir. Atama, nakil, görevde yükselme ve sınav sonuçlarına ilişkin işlemler de idari yargının konusudur. Akademisyenlerin kadro ve yükseltme uyuşmazlıklarında ise yükseköğretim mevzuatındaki özel kurallar dikkate alınır.
Kamulaştırma, Orman ve Mera
Düzce'nin kırsalında orman kadastrosu, 2/B alanları, mera tahsisleri ve tarım arazilerine ilişkin işlemler de idari yargıya taşınır. Mera tahsis amacının değiştirilmesi ya da bir alanın orman sınırı içine alınması gibi kararlar, köylülerin geçim kaynağını doğrudan etkiler. Kamulaştırma kararlarına karşı iptal davası da idare mahkemesinde açılır; bedel tespiti ise adli yargının görevindedir.
İhaleler, Ruhsatlar ve İdari Para Cezaları
Düzce'de faaliyet gösteren şirketler için idare hukuku yalnızca imar davalarından ibaret değildir. Kamu ihalelerinde teklifin değerlendirme dışı bırakılması, işyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmemesi ya da iptali, çevre mevzuatı kapsamında verilen idari para cezaları ve faaliyetten men kararları da idari yargının konusudur. Kamu ihalelerinde dava yolundan önce Kamu İhale Kurumu'na şikâyet ve itirazen şikâyet aşamalarının süresinde tamamlanması gerekir. Bazı idari para cezalarına karşı ise idare mahkemesine değil sulh ceza hâkimliğine başvurulur; bu ayrım, cezanın dayandığı kanuna bakılarak yapılmalıdır. Yanlış merciye yapılan başvuru süre kaybına yol açabilir.
Düzce'den Sorular
Düzce İdare Mahkemesi kurulmadan önce açılmış davam ne olacak?
Görülmekte olan davaların hangi mahkemede sonuçlanacağı, kuruluş ve yargı çevresi kararlarındaki geçiş hükümlerine göre belirlenir. Dosyanızın güncel durumu UYAP üzerinden kontrol edilmelidir.
Belediyenin verdiği imar para cezasını ödersem dava açabilir miyim?
Ödeme yapmak dava hakkını ortadan kaldırmaz; ancak süre, tebliğden itibaren işlemeye devam eder. Ödeme ile dava açma kararını birlikte değerlendirmek gerekir.
Düzce'de bir kamu kurumunun işlemi ya da eylemi nedeniyle hakkınızın zedelendiğini düşünüyorsanız, sürelerin işlediğini göz önünde bulundurarak Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile erken aşamada görüşebilirsiniz.
