Türkiye'de zorunlu deprem sigortasının hikâyesi, büyük ölçüde 1999'da Düzce'nin de yaşadığı iki büyük depremle başlar. Bu depremlerin ardından konutlar için zorunlu deprem sigortası sistemi kuruldu ve bugün Doğal Afet Sigortaları Kurumu tarafından yürütülüyor. Düzce'de sigorta uyuşmazlıkları, bu tarihsel bağın yanı sıra ilin otoyol üzerindeki konumu, sanayi tesisleri ve tarım üretimi nedeniyle oldukça çeşitlidir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Düzce'de sigortalılara, zarar görenlere ve rücu talebiyle karşılaşanlara hukuki destek veriyoruz.
Deprem Sigortası ve Konut Poliçeleri
Zorunlu deprem sigortası, binanın depremden ve depremin doğrudan neden olduğu yangın, patlama, yer kayması gibi olaylardan gördüğü hasarı, poliçede yazılı limit içinde karşılar. Eşya, kira kaybı ve poliçe limitini aşan bina hasarı bu kapsamın dışındadır; bunlar için ayrıca konut sigortası yaptırılması gerekir. 2022'deki Gölyaka merkezli depremden sonra Düzce'de pek çok malik hasar başvurusunda bulundu. Bu süreçte en sık yaşanan sorunlar, hasar tutarının düşük belirlenmesi, poliçenin süresinin dolmuş olması, binanın gerçek metrekaresinin poliçeye eksik yazılması ve hasarın depremle illiyet bağının tartışılmasıdır.
Hasar tespitine itiraz için ekspertiz raporunun ayrıntılı incelenmesi, bağımsız bir teknik görüş alınması ve gerekiyorsa mahkemeden delil tespiti istenmesi mümkündür. Deprem sigortasından kaynaklanan uyuşmazlıklarda Sigorta Tahkim Komisyonu'na da başvurulabilir.
Sigorta Tahkim Komisyonu mu, Mahkeme mi?
Sigorta şirketiyle yaşanan uyuşmazlıklarda sigortalı veya zarar gören, mahkemeye gitmek yerine Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurmayı seçebilir. Komisyona başvurmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmış ve şirketin olumsuz cevap vermiş ya da süresi içinde cevap vermemiş olması gerekir. Komisyon süreci çoğunlukla dosya üzerinden yürür ve mahkemeye göre daha hızlı sonuçlanabilir. Belirli bir tutarın altındaki kararlar kesindir; üzerindeki kararlara karşı itiraz ve kanun yollarına başvurulabilir. Sigorta şirketinin kendisinin komisyon sistemine üye olması ve parasal sınırlar, başvurudan önce kontrol edilmelidir.
Düzce'de mahkeme yoluna gidilecekse, uyuşmazlığın niteliğine göre asliye hukuk mahkemesi, tüketici davalarına bakmakla görevli mahkeme veya ticari davalara bakmakla görevli mahkeme gündeme gelir. Konut ya da bireysel araç sigortalarında sigortalı çoğu zaman tüketici sıfatı taşır.
Kasko, Trafik Sigortası ve Otoyol Kazaları
TEM otoyolu ve D-100'ün Bolu Dağı'na tırmanan kesiminde yaşanan kazalar, Düzce'de kasko ve trafik sigortası dosyalarının önemli bir kısmını oluşturur. Kaskoda sigortacının ödemeden kaçınmak için en sık ileri sürdüğü gerekçeler alkollü araç kullanma, ehliyetsizlik, aracın ticari amaçla kullanılması ve beyan edilmeyen değişikliklerdir. Bu gerekçelerin poliçe genel şartlarıyla ve olayın gerçek koşullarıyla uyumlu olup olmadığı incelenmelidir. Örneğin alkol nedeniyle ret, alkolün kazanın meydana gelmesinde etkili olup olmadığı tartışılmadan otomatik olarak kabul edilmez. Ağır vasıta kazalarında ise taşınan yükün sigortası, taşımacının sorumluluk sigortası ve araç poliçeleri birlikte devreye girebilir.
Tarım Sigortası ve Fındık Üreticileri
Düzce'de fındık, mısır ve diğer ürünler, don, dolu, fırtına ve sel gibi risklere karşı devlet destekli tarım sigortası kapsamında sigortalanabilir. Poliçede hangi risklerin teminat altında olduğu, hasarın tespit edileceği dönem ve muafiyet oranları dikkatle okunmalıdır. Bahar donunun fındık rekoltesine etkisi gibi zararlarda, ekspertiz zamanlaması ve rekolte tahmini uyuşmazlığın odağına yerleşir. Ekspertiz sonucuna itiraz için tanınan süreler kısa olduğundan üreticinin raporu aldığı anda harekete geçmesi gerekir.
Sanayi Tesisleri ve Rücu Davaları
Organize sanayi bölgelerindeki tesislerde yangın, makine kırılması ve iş durması poliçeleri yaygındır. Hasarın ardından sigortacı tazminatı ödediğinde, zarara yol açan kişiye karşı rücu hakkını kullanabilir. Komşu fabrikadan sıçrayan yangın, elektrik tesisatındaki kusur ya da bakım firmasının hatası, rücu davalarına konu olur. Trafik sigortasında da sigortacı, alkollü veya ehliyetsiz sürücüye ödediği tazminat için rücu edebilir. Rücu talebiyle karşılaşanların, ödenen tazminatın gerçek zararla uyumlu olup olmadığını ve rücu koşullarının oluşup oluşmadığını sorgulaması gerekir.
Hayat ve Kredi Bağlantılı Poliçeler
Konut ya da taşıt kredisiyle birlikte yaptırılan hayat sigortalarında, sigortalının vefatı hâlinde sigortacı önceden var olan bir hastalığın beyan edilmediği gerekçesiyle ödemeyi reddedebilir. Beyan yükümlülüğünün ihlali, sigortacının kendisinin sorduğu sorularla ve sağlık beyanının nasıl alındığıyla birlikte değerlendirilir. Düzce'de kredi borcunu mirasçılara bırakan bu tür ret kararları, miras ve icra süreçleriyle de iç içe geçer.
Sık Sorulanlar
Deprem sigortası ödemesini kabul ettim, sonradan fark isteyebilir miyim?
İbranamenin içeriğine bağlıdır. Kayıtsız şartsız bir ibra verilmişse fark talebi zorlaşır; bu nedenle ödeme kabul edilmeden önce hesap incelenmelidir.
Düzce'de sigorta şirketiyle yaşadığınız bir uyuşmazlıkta hangi yolu izleyeceğinizi birlikte belirlemek için poliçe ve yazışmalarınızla Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
