Aile hukuku yalnızca boşanmadan ibaret değildir. Düzce'de aile mahkemelerine gelen dosyaların önemli bir kısmı, boşanmadan önce ya da sonra ortaya çıkan, ama ayrı hukuki değerlendirme gerektiren konulardır: şiddet gören bir eşin koruma kararı talebi, babalığın tespiti, yıllar önce verilmiş nafakanın artırılması, çocuğun yurt dışına çıkarılması, aile konutunun eşin rızası olmadan satılması. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Düzce genelinde bu konularda ailelere hukuki destek veriyoruz.
Düzce'de Aile Davalarına Bakan Mahkemeler
Düzce Merkez Adliyesinde aile mahkemeleri bulunur. Merkez ilçe ile birlikte Gölyaka, Kaynaşlı, Cumayeri, Çilimli ve Gümüşova'da yaşayanların aile davaları bu mahkemelerde görülür. Akçakoca ve Yığılca'da ise aile davalarına kendi adliyelerindeki görevli mahkeme bakar. Aile mahkemeleri kararlarında bünyelerindeki sosyal çalışmacı, psikolog ve pedagogların raporlarından yararlanır; bu raporlar özellikle velayet ve kişisel ilişki uyuşmazlıklarında belirleyicidir. İstinaf incelemesi Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinde yapılır.
6284 Sayılı Kanun: Koruma ve Önleyici Tedbirler
Şiddete uğrayan ya da uğrama tehlikesi bulunan kişi, aile mahkemesinden veya acil durumlarda kolluk ve mülki amirden koruma kararı isteyebilir. Uzaklaştırma, iletişim yasağı, ortak konuttan çıkarılma ve silahların teslimi gibi tedbirler bu kapsamda verilir. Tedbir kararı için şiddetin ispatı aranmaz; başvurunun ciddi ve inandırıcı olması yeterlidir. Kararlara aykırılık hâlinde zorlama hapsi uygulanabilir. Düzce'de geniş aile yapısının yaygın olduğu köylerde, tedbirin yalnızca eşe değil kayınvalide, kayınpeder ya da diğer aile bireylerine yönelik olarak da istenebileceğini bilmek önemlidir.
Soybağı ve Evlat Edinme
Evlilik dışında doğan çocuk ile baba arasındaki soybağı tanıma ya da babalık davasıyla kurulur. Babalık davası ana veya çocuk tarafından açılabilir; ana için dava süresi doğumdan itibaren bir yıldır, çocuk için ise süre sınırlaması yoktur. Kocanın babalığına itiraz için ise kanunda ayrı süreler öngörülür. DNA incelemesi bu davalarda temel delildir.
Evlat edinme, çocuğun üstün yararı ilkesine göre değerlendirilir. Evlat edinen eşlerin en az beş yıldır evli olması ya da otuz yaşını doldurmuş olması, evlat edinenin evlatlıktan en az on sekiz yaş büyük olması ve evlatlığın bir yıl süreyle bakılıp eğitilmiş olması gibi koşullar aranır. Düzce'de yakın akrabaların çocuğunu evlat edinme talepleri de bu kurallara tabidir.
Aile Konutu ve Mali Konular
Eşlerden birinin adına kayıtlı olsa bile ailenin birlikte yaşadığı konut, diğer eşin açık rızası olmadan satılamaz, kiraya verilemez ve üzerinde sınırlı ayni hak kurulamaz. Rızası alınmayan eş, tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulmasını isteyebilir. Deprem sonrası hak sahipliğiyle edinilmiş ya da kentsel dönüşümle yenilenmiş konutlarda bu korumanın önemi büyüktür; çünkü müteahhitle yapılan sözleşmeler ve devirler bazen diğer eşin bilgisi dışında yürür.
Velayet ve Nafakanın Değiştirilmesi
Boşanmadan sonra koşullar değişirse velayetin değiştirilmesi ya da nafakanın artırılması veya azaltılması istenebilir. Çocuğun bakımının ihmal edilmesi, ebeveynin başka bir ile taşınması ya da çocuğun ilerleyen yaşla birlikte görüşünü açıkça ortaya koyması velayet değişikliği gerekçesi olabilir. Nafakada ise tarafların gelirlerindeki değişim, çocuğun eğitim giderleri ve hayat pahalılığı değerlendirilir.
Yaşlı Ebeveynler İçin Vesayet ve Kısıtlama
Düzce'nin köylerinde yaşayan pek çok yaşlı ebeveynin çocukları İstanbul, Kocaeli ya da yurt dışında yaşar. Ebeveynin demans veya ağır bir hastalık nedeniyle işlerini göremez hâle gelmesi durumunda, onu korumak ve malvarlığını yönetmek için vasi atanması gerekebilir. Vesayet davası sulh hukuk mahkemesinde görülür; Düzce merkezde, Akçakoca ve Yığılca'da sulh hukuk mahkemeleri bulunur. Mahkeme, kısıtlanması istenen kişiyi dinler ve devlet hastanesinden sağlık kurulu raporu alır. Vasi, kısıtlının fındık bahçesini satmak ya da kiraya vermek gibi önemli işlemler için mahkemenin iznini almak zorundadır.
Kısıtlama kararı verilmeden önce, yaşlı ebeveynin adına yapılan tapu devirleri ve banka işlemleri sonradan kardeşler arasında tartışmaya yol açabilir. Ehliyetsizlik nedeniyle tapu iptali davaları bu nedenle Düzce'de miras uyuşmazlıklarıyla iç içe geçer. Erken davranıp yasal danışman veya vasi atanmasını istemek, aile içindeki güveni de korur.
Sık Sorulanlar
Koruma kararı için mutlaka karakola mı gitmeliyim?
Hayır. Doğrudan Düzce aile mahkemesine dilekçeyle başvurulabilir; acil durumlarda kolluk da tedbir alabilir.
Nafaka ödenmezse ne olur?
Nafaka alacağı icra yoluyla takip edilir; ödememenin ayrıca şikâyet üzerine tazyik hapsi gibi sonuçları vardır.
Çocuğumu yurt dışına götürmek için diğer ebeveynin izni gerekir mi?
Ortak velayet ya da kişisel ilişki düzeni varsa diğer ebeveynin bilgisi ve rızası önem taşır; rıza yoksa mahkemeden izin istenebilir. İzinsiz götürme, uluslararası çocuk kaçırma sözleşmesi kapsamında iade sürecine yol açabilir. Düzce'den yurt dışındaki eşinin yanına yerleşmek isteyen ebeveynler için bu adım önceden planlanmalıdır.
Düzce'de aile hukukuna ilişkin bir sorununuz varsa, durumunuzu gizlilik içinde değerlendirmek için Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
