Eskişehir, İç Anadolu'nun en güçlü sanayi kentlerinden biridir. Organize sanayi bölgesinde makine, metal, beyaz eşya ve gıda üretimi yapan yüzlerce firma; havacılık motorları üreten TEI ve raylı sistem araçları üreten TÜRASAŞ'ın Eskişehir tesisleri; bunları besleyen yan sanayi atölyeleri ve çevre ilçelerdeki maden sahaları on binlerce kişiye iş verir. İş uyuşmazlıkları da bu çeşitliliği yansıtır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Eskişehir'de işçi ve işverenlere arabuluculuktan istinafa kadar iş hukukunun her aşamasında destek veriyoruz.
Arabulucu Kapısından Geçmeden Dava Açılmaz
Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla çalışma, yıllık izin gibi işçi alacaklarında ve işe iade taleplerinde arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Başvuru Eskişehir Adliyesi'ndeki arabuluculuk bürosuna yapılır. İşe iade için fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya gidilmelidir; anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılır. Bu süreler kısadır ve kaçırıldığında telafisi yoktur. İş kazası ve meslek hastalığından doğan tazminat davaları ise arabuluculuk şartına tabi değildir.
Arabuluculuk görüşmesine hazırlıksız gitmek sık yapılan bir hatadır. Bordro, banka kayıtları, servis ve vardiya çizelgeleri, kart okuma kayıtları ve mesaj yazışmaları görüşmeden önce toparlanmalıdır; masada imzalanan anlaşma tutanağı ilam niteliğindedir ve sonradan itiraz edilemez.
Eskişehir İş Mahkemeleri ve Yetki
Eskişehir Adliyesi'nde iş mahkemeleri kuruludur ve 2026'nın başında yenilerinin faaliyete geçmesine karar verilmiştir. Odunpazarı ve Tepebaşı'nda çalışan işçilerin davaları bu mahkemelerde görülür. Dava, davalının yerleşim yerinde ya da işin yapıldığı yerde açılabilir; merkezi İstanbul'da olan bir şirketin Eskişehir'deki fabrikasında çalışan işçi davasını Eskişehir'de açabilir. Sivrihisar, Çifteler, Mihalıççık ve Beylikova gibi mülhakat adliyelerin yargı çevresinde iş davalarına bakmakla görevli mahkemenin hangisi olduğu dava öncesinde ayrıca kontrol edilmelidir. İstinaf mercii Ankara Bölge Adliye Mahkemesi'dir.
Sanayi Kentinin Tipik Uyuşmazlıkları
- Fazla çalışma ve vardiya ücretleri: OSB'deki üretim tesislerinde hafta sonu ve bayram çalışmaları, ücret bordrolarına tam yansıtılmadığında sık dava konusudur.
- Taşeron ve alt işveren ilişkileri: Büyük tesislerde temizlik, yemek, güvenlik ve bakım işlerini yapan alt işveren işçilerinin alacaklarında asıl işverenin birlikte sorumluluğu.
- Toplu işten çıkarma ve küçülme: Sipariş dalgalanmalarında yapılan fesihlerde feshin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı ve feshin son çare olup olmadığı.
- Maden ve taş işçiliği: Seyitgazi'deki Kırka bor işletmesi çevresinde ve lületaşı ocaklarında çalışanların iş güvenliği ve meslek hastalığı talepleri.
- Üniversite ve kamu kurumları: Hizmet alımıyla çalıştırılan personelin işçilik alacakları ve kadroya geçişe ilişkin uyuşmazlıklar.
İş Kazasında İşçinin Hakları
Bir iş kazasından sonra ilk adım, kazanın SGK'ya bildirildiğinden ve olay tutanağının gerçeği yansıttığından emin olmaktır. Sürekli iş göremezlik oranı SGK tarafından belirlenir; maddi ve manevi tazminat davasında ise kusur oranı bilirkişi incelemesiyle saptanır. Ölümlü kazalarda hak sahibi yakınların destekten yoksun kalma ve manevi tazminat hakları vardır. Ceza soruşturması ile tazminat davası birbirinden bağımsız ilerler, ancak ceza dosyasındaki kusur raporu tazminat davasında önemli bir delildir.
Sık Sorulanlar
İstifa etsem kıdem tazminatı alamaz mıyım?
Kural olarak istifa eden işçi kıdem tazminatına hak kazanmaz; ancak ücretin ödenmemesi, fazla mesainin karşılıksız kalması gibi haklı nedenlerle yapılan fesihlerde kıdem tazminatı istenebilir. Haklı nedenin fesih bildiriminde açıkça yazılması önemlidir.
Bir yıldan az çalıştım; hangi haklarım var?
Kıdem tazminatı için en az bir yıllık çalışma gerekir. Bir yılı doldurmamış işçi de ödenmemiş ücret, fazla çalışma ve koşulları varsa ihbar tazminatı isteyebilir.
İşveren Tarafı: Feshi Doğru Kurmak
Eskişehir'deki orta ölçekli üreticiler için iş davalarının büyük kısmı, feshin usulüne uygun yapılmamasından doğar. İş Kanunu kapsamında otuz veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde altı aylık kıdemi olan işçiler iş güvencesinden yararlanır; bu işçilerin sözleşmesi geçerli bir neden gösterilmeden ve yazılı bildirim yapılmadan sona erdirilirse işe iade davası kaybedilebilir. Performans ya da davranış nedenine dayanan fesihlerde işçinin savunmasının alınması zorunludur. Disiplin kurulu kararları, uyarı yazıları ve eğitim kayıtları önceden düzenli tutulmalıdır.
Yan sanayi firmaları açısından bir başka risk, ana müşteri ile yapılan sözleşmenin sona ermesi üzerine toplu işçi çıkarılmasıdır. Toplu işçi çıkarma eşiklerinin aşıldığı durumlarda Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü'ne ve sendikaya bildirim yükümlülüğü doğar. Ayrıca iş sağlığı ve güvenliği risk değerlendirmesinin güncel tutulması, olası bir iş kazasında işverenin hem tazminat hem ceza sorumluluğunu doğrudan etkiler. Eskişehir'deki işverenlere sözleşme, yönetmelik ve fesih süreçlerinde önleyici danışmanlık da veriyoruz. Arabuluculuk görüşmelerinde işveren adına imzalanacak anlaşma metinlerinin, ileride yeni bir talebe kapı aralamayacak şekilde açık ve ayrıntılı yazılması da bu danışmanlığın parçasıdır.
Eskişehir'de iş sözleşmenizle ilgili bir uyuşmazlık yaşıyorsanız, süreleri kaçırmadan durumunuzu değerlendirmek için Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile iletişime geçebilirsiniz.
