Aile hukuku boşanmadan ibaret değildir. Eskişehir aile mahkemelerinde her gün koruma kararları, nafaka artırım ve kaldırma talepleri, velayetin değiştirilmesi, babalık ve soybağı davaları, evlat edinme ve vesayet işleri görülür. Üniversite şehri olan Eskişehir'de genç yaşta evlenen öğrenci çiftler, tayinle gelip giden kamu görevlisi aileleri ve sanayide çalışan geniş aileler bu dosyaların farklı yüzlerini oluşturur. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Eskişehir'de aile hukukunun bu alanlarında danışmanlık ve dava takibi yapıyoruz.
Eskişehir'de Aile Davaları Nerede Görülür?
Odunpazarı ve Tepebaşı'nda yaşayanların aile davaları, Kurtuluş Mahallesi'ndeki Eskişehir Adliyesi'nde kurulu aile mahkemelerinde görülür. Sivrihisar, Çifteler, Mihalıççık ve Beylikova'daki mülhakat adliyelerin yargı çevresinde ise aile davalarına bakmakla görevli mahkemenin hangisi olduğu yerel teşkilata göre belirlenir; aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. On sekiz yaşından küçük çocukların dinlendiği işlemlerde Arifiye'deki Çocuk Adalet Merkezi'nin imkânlarından yararlanılabilir.
6284 Sayılı Kanun ve Koruma Kararları
Aile içi şiddet ya da şiddet tehlikesi karşısında kişi, aile mahkemesine, Cumhuriyet savcılığına ya da kolluğa başvurarak koruma tedbiri isteyebilir. Uzaklaştırma, iletişim yasağı, ortak konuttan çıkarma ve silah teslimi gibi tedbirler için şiddetin ispatı aranmaz; başvuru üzerine gecikmeksizin karar verilebilir. Tedbir kararlarının ihlali zorlama hapsine yol açar. Eskişehir'de Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü'nün ilgili birimleri de başvuru ve destek sürecinde rol oynar. Tedbire itiraz eden taraf ise kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde aile mahkemesine itiraz edebilir.
Soybağı, Babalık ve Evlat Edinme
- Babalık davası: Evlilik dışında doğan çocuk için ana ve çocuk tarafından açılabilir; genetik inceleme belirleyici delildir.
- Soybağının reddi: Kocanın, evlilik içinde doğan çocuğun kendisinden olmadığını ileri sürdüğü dava; kanunda öngörülen hak düşürücü sürelere bağlıdır.
- Evlat edinme: Küçüklerin evlat edinilmesinde bir yıllık bakım ve eğitim şartı ile evlat edinenin yaşına ilişkin koşullar aranır; karar aile mahkemesince verilir.
- Tanıma ve tescil: Yurt dışında doğan çocukların ve yabancı mahkeme kararlarının Türkiye'de nüfusa işlenmesi.
Velayet ve Nafakanın Değiştirilmesi
Boşanmadan sonra koşullar değişebilir. Velayet sahibi ebeveynin başka bir şehre taşınması, çocuğun okul ve sağlık durumu ya da kişisel ilişkinin engellenmesi velayetin değiştirilmesi davasının gerekçesi olabilir. Nafaka yükümlüsünün gelirinin artması ya da azalması, emekliye ayrılması veya nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi ise artırım, indirim veya kaldırma davalarını gündeme getirir. Eskişehir'de fabrikadan emekli olan ya da iş değiştiren yükümlülerde gelir belgelerinin güncel tutulması, davanın sağlıklı yürümesi için önemlidir.
Aile Konutu ve Ortak Yaşam
Eşlerden birine ait olsa bile ailenin birlikte yaşadığı konut, diğer eşin açık rızası olmadan satılamaz, kiraya verilemez ve üzerinde aile konutunu sınırlayan haklar kurulamaz. Tapuya aile konutu şerhi konulması, bu korumayı üçüncü kişilere karşı da görünür hâle getirir. Kira ile oturulan konutlarda ise kiracı eşin tek başına sözleşmeyi feshetmesi diğer eşin rızasına bağlıdır.
Sorular
Koruma kararı için avukat gerekli mi?
Hayır, başvuru doğrudan yapılabilir. Ancak tedbirin süresi, uzatılması ve ihlal hâlinde izlenecek yol konusunda hukuki destek almak süreci kolaylaştırır.
Vesayet, Kayyımlık ve Yaşlı Aile Bireyleri
Eskişehir'in yaşlanan nüfusu, sulh hukuk mahkemelerine gelen vesayet işlerini de artırmaktadır. Akıl hastalığı, ileri yaş ya da ağır bir hastalık nedeniyle işlerini göremeyecek durumdaki bir aile bireyi için vasi atanması, sulh hukuk mahkemesinden istenir; mahkeme sağlık kurulu raporuna dayanarak karar verir. Vasinin taşınmaz satışı gibi önemli işlemleri için mahkemenin izni gerekir. Odunpazarı'nda tek başına yaşayan yaşlı bir annenin tescilli evinin satışı ya da kiraya verilmesi gibi işlemler bu nedenle vesayet makamının denetiminden geçer.
Küçük çocuklar açısından ise anne ve babanın ölümü ya da velayetin kaldırılması hâlinde çocuğa vasi atanır. Ebeveynlerden birinin kısa süreli bir engeli için kayyım atanması da mümkündür. Çocuğun malvarlığına ilişkin işlemlerde, örneğin mirasla kalan bir payın satışında, menfaat çatışması varsa çocuğa ayrıca kayyım atanır. Eskişehir'de üniversite okuyan yabancı uyruklu öğrencilerin evlilik, boşanma ve çocuklarının nüfus işlemlerinde ise milletlerarası özel hukuk kuralları devreye girer; hangi ülke hukukunun uygulanacağı ve yabancı kararın tanınması ayrıca değerlendirilir. Bu dosyalarda nüfus müdürlüğü, konsolosluk ve mahkeme yazışmalarının birlikte yürütülmesi gerekir.
Eski eşim nafakayı ödemiyor; ne yapabilirim?
Nafakaya ilişkin mahkeme kararı ilam niteliğindedir ve ilamlı icra takibine konu edilebilir. Yükümlü kamuda ya da Eskişehir'deki bir fabrikada çalışıyorsa maaşına haciz konulabilir; nafaka alacakları maaş haczinde öncelikli konumdadır. Ödememenin sürmesi hâlinde şikâyet üzerine tazyik hapsi de gündeme gelebilir.
Eskişehir'de bir aile hukuku meselesiyle ilgili haklarınızı öğrenmek isterseniz, Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşerek durumunuzu gizlilik içinde değerlendirebiliriz.
