Odunpazarı'nda miras, çoğu zaman bir evin hikâyesidir. Tarihî bölgedeki ahşap çıkmalı evlerin bir kısmı aynı ailenin elinde kuşaklardır kalmış, mirasçı sayısı her kuşakta artmıştır. Bugün bu evlerin tapusunda onlarca paydaş bulunabilir ve evin tescilli olması onarımdan satışa kadar her kararı zorlaştırır. Buna Emek, Göztepe ve 71 Evler'deki apartman daireleri ile Türkmentokat ve Karacaşehir gibi kırsal mahallelerdeki tarlalar eklenir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Odunpazarı'nda miras dosyalarını tespitten paylaşıma kadar takip ediyoruz.
Mirasçılık Belgesi ve Sulh Hukuk Mahkemesi
Mirasçılık belgesi notere başvurularak ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Odunpazarı'nda oturanlar için sulh hukuk mahkemeleri, Eskişehir Adliyesi'nin Arifiye Mahallesi'ndeki ek hizmet binasındadır. Mirasın reddi, ortaklığın giderilmesi ve tereke tespiti de bu mahkemelerin görev alanındadır. Mirasın reddi için süre, ölümün öğrenilmesinden itibaren üç aydır.
Tescilli Tarihî Evin Paylaşımı
Paydaşlar tescilli bir evin satışı ya da kullanımı konusunda anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi davası açılır. Tarihî evlerin fiziken bölünmesi çoğu zaman mümkün olmadığından mahkeme genellikle satış yoluyla paylaşıma karar verir. Bu evlerin satışında koruma mevzuatından doğan yükümlülükler, varsa onaylı restorasyon projeleri ve tapudaki şerhler alıcıya geçer. Paydaşlardan biri evi yıllardır tek başına kullanıyor ya da kiraya veriyorsa, diğer paydaşların ecrimisil talebi de gündeme gelebilir. Restorasyon için harcama yapan paydaşın bu masrafları paylaşımda ileri sürmesi ise belgelere bağlıdır.
Odunpazarı'nda Sık Karşılaşılan Miras Sorunları
- Muris muvazaası: Babanın sağlığında bir evladına tapuda satış gösterip aslında bağışladığı daire için diğer mirasçıların tapu iptali ve tescil davası; dava Eskişehir asliye hukuk mahkemesinde görülür.
- Kırsal tarlalar: Kıravdan ya da Yenisofça gibi mahallelerde yıllardır fiilen bölüşülmüş ama tapuda hisseli kalmış araziler.
- Gurbetçi mirasçılar: Yurt dışında ya da başka illerde yaşayan mirasçıların vekâletname ile temsil edilmesi.
- Esnaf borçları: Çarşıda dükkân işleten murisin senet ve kefalet borçları; reddin süresinde yapılması.
Sağlığında Planlama
Odunpazarı'nda değerli bir tarihî eve sahip olanlar, vasiyetname ya da sağlararası işlemlerle mirasın nasıl paylaşılacağını planlayabilir. Saklı pay kurallarına uyulmazsa tenkis davası gündeme gelir; bu nedenle planlamanın hukuki destekle yapılması yararlıdır.
Sorular
Kardeşim tarihî evi kafe olarak kiraya verdi, bana pay vermiyor; ne yapabilirim?
Paydaş olarak kira gelirinden payınıza düşen kısmı ve ecrimisil talep edebilirsiniz. Ortaklığın giderilmesi davası da ayrıca açılabilir.
Veraset ve İntikal Vergisi ile Tapu İşlemleri
Mirasçılık belgesi alındıktan sonra mirasçıların veraset ve intikal vergisi beyannamesi vermesi gerekir; beyanname süresi ölüm tarihine ve mirasçının yurt içinde ya da yurt dışında bulunmasına göre değişir. Odunpazarı'ndaki bir taşınmazın mirasçılar adına intikali, beyannamenin verilmesi ve gerekli belgelerin tamamlanmasından sonra tapuda yapılır. Tescilli yapılarda emlak vergisi ve harçlara ilişkin muafiyetlerin uygulanıp uygulanmadığı da kontrol edilmelidir. Mirasçılardan biri payını diğerine devretmek istiyorsa, miras payının devri sözleşmesi yazılı şekilde yapılmalıdır. Odunpazarı'nda çok paydaşlı tarihî evlerde, intikalden önce tüm mirasçıların adres ve kimlik bilgilerinin eksiksiz toplanması, ileride açılacak ortaklığın giderilmesi davasında tebligat sorunlarını önler.
Mirası reddedersem çocuklarım da borçtan sorumlu olur mu?
Ret eden mirasçının payı, ret etmemiş gibi kendi altsoyuna geçer. Bu nedenle Odunpazarı'nda borçlu bir terekede, çocukların da süresi içinde ayrıca ret beyanında bulunması gerekebilir.
Odunpazarı'nda bir miras paylaşımı için karar vermeden önce Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşerek seçeneklerinizi değerlendirebilirsiniz.
