Tepebaşı'nda miras dosyalarının konusu çoğu zaman şehirleşmenin izini taşır. Bir zamanlar bağ ve bahçe olan alanlarda yükselen apartmanlarda payı bulunan mirasçılar, kooperatif yoluyla edinilmiş daireler, emekli ikramiyeleriyle alınmış dükkânlar ve Ahılar, Hekimdağ, Sulukaraağaç gibi kırsal mahallelerde hâlâ hisseli duran tarlalar bu dosyaların tipik malvarlığıdır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Tepebaşı'nda miras uyuşmazlıklarında mirasçıların haklarını tespitten paylaşıma kadar takip ediyoruz.
İlk İşler: Belge, Vergi ve Süreler
Mirasçılık belgesi noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınır. Tepebaşı'nda ayrı adliye bulunmadığından mahkeme işlemleri, Eskişehir Adliyesi'nin Arifiye Mahallesi'ndeki ek hizmet binasında bulunan sulh hukuk mahkemelerinde yürür. Belgenin ardından veraset ve intikal vergisi beyannamesi verilmeli, tapu ve banka işlemleri buna göre yapılmalıdır. Murisin borçları malvarlığını aşıyorsa mirasın reddi, ölümün öğrenilmesinden itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine yapılacak beyanla mümkündür.
Kooperatif Hisseleri ve Kat İrtifakı
Tepebaşı'nda bazı konutlar kooperatif üyeliğiyle edinilmiş, tapuları ancak yıllar sonra kat mülkiyetine çevrilmiştir. Murisin ölümü sırasında konut hâlâ kooperatif aşamasındaysa, mirasçılara geçen şey bir taşınmaz değil kooperatif üyelik hakkıdır. Bu hakkın mirasçılardan birine devri, kalan aidat borçları ve tapu tescilinin kimin adına yapılacağı kooperatif ana sözleşmesine göre belirlenir. Kat irtifakı kurulmuş ama inşaatı tamamlanmamış dairelerde de benzer sorunlar yaşanır; mirasçıların müteahhide karşı hakları ayrıca değerlendirilmelidir.
Paylaşım Davaları
- Ortaklığın giderilmesi: Mirasçılar anlaşamazsa ortak daire veya tarlanın aynen bölünmesi ya da satışı için sulh hukuk mahkemesinde dava açılır.
- Muris muvazaası: Murisin bir evladına satış gibi gösterip bağışladığı taşınmazlar için tapu iptali ve tescil davası asliye hukuk mahkemesinde görülür.
- Tenkis: Saklı payı zedelenen mirasçıların, vasiyet ve bağışların indirilmesini istemesi.
- Ecrimisil: Ortak daireyi tek başına kullanan mirasçıdan diğer paydaşların kullanım bedeli talebi.
Kırsal Mahallelerde Tarla Mirası
Tepebaşı'nın kırsal mahallelerinde tarım arazileri çoğu zaman tapuda tüm mirasçılar adına hisseli görünür, ancak fiilen aile içinde bölüşülmüştür. Bu arazilerin satışında diğer paydaşların önalım hakkı ve tarım arazilerinin bölünmesine ilişkin kurallar dikkate alınmalıdır. Arazinin imar alanına yakınlığı değerini artırdığında, yıllardır sessiz kalan paydaşlar da paylaşım talep edebilir.
Sorular
Babamın kooperatif hissesi bize nasıl geçer?
Mirasçılık belgesiyle kooperatife başvurulur. Üyelik hakkının hangi mirasçıya devredileceği konusunda anlaşma sağlanamazsa, ortaklığın giderilmesi ya da kooperatif sözleşmesindeki hükümler uygulanır.
Banka Hesapları, Emekli Maaşı ve Sigortalar
Tepebaşı'nda uzun yıllar sanayide ya da kamuda çalışmış bir murisin terekesinde banka mevduatı, bireysel emeklilik birikimi ve araçlar da bulunur. Bankalar mevduatı, mirasçılık belgesi ve vergi dairesinden alınan ilişiksiz belgesi olmadan ödemez. SGK'dan bağlanan ölüm aylığı ve hayat sigortası tazminatı ise hak sahibi ya da lehtar sıfatıyla alınan haklardır ve kural olarak miras paylaşımına girmez. Murisin kredi kartı ve tüketici kredisi borçları ise terekeye dahildir; borçların araştırılması, mirası kabul ya da ret kararından önce yapılmalıdır. Tepebaşı'ndaki dosyalarda bu araştırma için e-Devlet kayıtlarından ve bankalardan bilgi alınması önerilir. Tereke borca batıksa, üç aylık ret süresi içinde hareket etmek gerekir.
Tepebaşı'nda bir miras paylaşımı ya da reddi konusunda karar vermeden önce Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşebilirsiniz.
