Sigorta poliçesi, imzalandığı gün bir evrak yığınıdır; değeri ise ancak bir hasar yaşandığında anlaşılır. Gaziantep'te bu an, 6 Şubat 2023'te on binlerce kişi için aynı anda geldi. Depremden sonra zorunlu deprem sigortası, konut ve işyeri poliçelerindeki deprem teminatları, kredi bağlantılı hayat sigortaları ve fabrikaların kâr kaybı teminatları, ildeki sigorta uyuşmazlıklarının ana gündemi oldu. Bunun yanında trafik kazaları, kasko hasarları, yangın ve nakliyat sigortaları da Gaziantep'te sürekli gündemde olan dosyalardır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak sigortalılar ve zarar görenler adına sigorta şirketlerine karşı taleplerde vekillik yapıyoruz.
DASK ve Deprem Teminatı
Zorunlu deprem sigortası, konutun depremden kaynaklanan hasarını poliçe limitine kadar karşılar. Gaziantep'te depremden sonra en sık karşılaşılan uyuşmazlıklar, hasar tespitinde belirlenen oranın gerçek zararı yansıtmadığı, ödemenin poliçe limitinin altında kaldığı ya da poliçenin hasar tarihinde yürürlükte olup olmadığı tartışmalarıdır. DASK'ın ödeme kararına itiraz edilebilir; uyuşmazlık devam ederse Sigorta Tahkim Komisyonu'na ya da mahkemeye başvurulabilir. Poliçe limitini aşan zarar için ise, varsa ihtiyari konut sigortasındaki deprem teminatına başvurulur.
Kat malikleri arasında da sorular doğar: binadaki bazı dairelerin DASK'ı varken diğerlerinin olmaması, ortak alanlardaki hasarın paylaşımı ve yıkılan binanın arsasının yeniden değerlendirilmesi gibi. Bu konularda sigorta hukuku ile gayrimenkul hukukunun birlikte ele alınması gerekir.
Fabrika ve İşyeri Sigortaları
Gaziantep'in organize sanayi bölgelerinde faaliyet gösteren işletmeler, binalarını, makinelerini ve stoklarını yangın ve genişletilmiş teminatlı poliçelerle sigortalatır. Depremde hasar gören bir tesiste, deprem teminatının poliçeye dahil olup olmadığı, muafiyet oranı, sigorta bedelinin gerçek değerin altında belirlenmesi nedeniyle uygulanan eksik sigorta kuralı ve kâr kaybı teminatının kapsamı, en sık tartışılan konulardır. Yangın hasarlarında ise yangının nedenine ilişkin eksper ve itfaiye raporları belirleyicidir; sigorta şirketi, kural ihlali ya da riski ağırlaştıran bir durum ileri sürerek ödemeyi reddedebilir.
İhracatçılar için nakliyat sigortası ve alacak sigortası da önemlidir. Malların taşıma sırasında hasar görmesi ya da yurt dışındaki alıcının ödeme yapmaması hâlinde, poliçe koşullarına uygun bildirim ve belge sunulması, tazminat talebinin kaderini belirler.
Trafik Sigortası ve Kasko
- Zorunlu trafik sigortası: Karşı tarafın aracının verdiği zararlarda başvuru önce sigorta şirketine yapılır; on beş gün içinde sonuç alınamazsa tahkim veya dava yoluna gidilir.
- Kasko: Hasarın poliçe teminatı içinde olup olmadığı, alkol veya ehliyetsizlik gibi istisnalar ve rayiç bedel tartışmaları.
- Pert ve rayiç değer: Aracın tam hasarlı sayılması hâlinde ödenecek bedelin piyasa değerine uygunluğu.
- Değer kaybı: Onarılan araçta oluşan piyasa değeri kaybının karşı tarafın trafik sigortasından talebi.
Hayat ve Kredi Bağlantılı Sigortalar
Konut ve taşıt kredilerinde bankalar çoğu zaman borçlunun hayat sigortası yaptırmasını ister. Depremde hayatını kaybeden kredi borçlularının mirasçıları açısından, sigortanın kalan kredi borcunu kapatıp kapatmadığı önemli bir sorudur. Sigorta şirketinin ödemeyi, sağlık beyanında eksiklik ya da poliçenin sona ermiş olduğu gerekçesiyle reddetmesi hâlinde itiraz ve dava yolu açıktır. Ferdi kaza ve sağlık sigortalarında da teminat dışı hâller ve önceden var olan hastalık tartışmaları sık görülür.
Sigorta Tahkim Komisyonu mu, Mahkeme mi?
Sigortalı ya da zarar gören, sigorta şirketinin üyesi olduğu Sigorta Tahkim Komisyonu'na başvurabilir. Başvurudan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmış ve olumlu yanıt alınamamış olması gerekir. Tahkim yolu çoğu zaman mahkemeye göre daha hızlı sonuç verir; ancak belirli tutarın üzerindeki kararlar için itiraz ve istinaf yolları vardır. Mahkeme yolu tercih edilirse, sigorta uyuşmazlıklarında görevli mahkeme ve yetkili yer, poliçenin niteliğine ve tarafların durumuna göre belirlenir; tacir olmayan sigortalılar açısından tüketici mahkemesi gündeme gelebilir. Gaziantep Adliyesi'nde tüketici mahkemeleri ve asliye ticaret mahkemeleri bulunur.
Rücu Davaları
Sigorta şirketi, sigortalısına ödediği tazminatı, zarardan sorumlu olan kişiye rücu edebilir. Gaziantep'te sık görülen örnekler, komşu işyerinden yayılan yangın nedeniyle ödeme yapan şirketin sorumlu işletmeye başvurması ve trafik kazasında alkollü sürücüye ödenen tazminatın rücuudur. Rücu davasıyla karşılaşan kişi açısından, kusur oranı ve poliçenin rücu şartları dikkatle incelenmelidir.
Sık Sorulan Sorular
DASK ödemesi yetersiz kaldı; ne yapabilirim?
Hasar tespitine ve ödeme miktarına itiraz edebilir, sonuç alamazsanız Sigorta Tahkim Komisyonu'na veya mahkemeye başvurabilirsiniz.
Sigorta şirketi eksper raporunu bana vermiyor; ne yapabilirim?
Sigortalı, hasar dosyasındaki eksper raporunun bir örneğini sigorta şirketinden isteyebilir. Gaziantep'teki deprem ve yangın dosyalarında bu rapor, itiraz ve tahkim başvurusunun temel belgesidir.
Poliçemi kaybettim; hakkımı nasıl ispat ederim?
Poliçe bilgileri sigorta şirketinden, acenteden veya e-Devlet üzerinden temin edilebilir.
Gaziantep'te sigorta şirketiyle bir uyuşmazlık yaşıyorsanız, poliçenizi ve hasar dosyanızı birlikte inceleyebiliriz.
