Foça'da miras dosyalarının önemli bir bölümü, değeri ve kullanımı kısıtlarla çevrili taşınmazlar üzerinde döner. Eski Foça'da kuşaktan kuşağa geçmiş tescilli bir taş ev, Yeni Foça'da emekli bir çiftin bıraktığı yazlık, Kozbeyli ya da Gerenköy'de hisseleri bölünmüş zeytinlikler bu taşınmazların başında gelir. Mirasçıların bir kısmı Foça'da yaşarken diğerlerinin İzmir'de, başka şehirlerde ya da yurt dışında bulunması, karar almayı daha da zorlaştırır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Foça'daki mirasçılara hem paylaşım hem de uyuşmazlık aşamasında yol gösteriyoruz.
İlk Haftalarda Yapılacaklar
- Mirasçılık belgesi: Sulh hukuk mahkemesinden ya da noterden alınır; tapu ve banka işlemlerinin tamamı bu belgeyle başlar.
- Mirasın reddi: Borçlu bir terekede, ölümün öğrenilmesinden itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine ret beyanında bulunulmalıdır. Turizm işletmesi olan mirasbırakanlarda vergi ve SGK borçlarının araştırılması bu karar için önemlidir.
- Vasiyetname: Varsa sulh hukuk mahkemesine teslim edilerek açılması istenir.
- Tereke tespiti: Taşınmazlar, tekneler, araçlar, işletme ve banka hesapları belirlenir.
Tescilli Bir Taş Evi Paylaşmak
Eski Foça'daki tarihi evler çoğu zaman kentsel sit içinde ve tescillidir. Bu, mirasçıların evi istedikleri gibi onaramayacağı, bölemeyeceği ya da yıkıp yeniden yapamayacağı anlamına gelir; her müdahale koruma bölge kurulunun iznine bağlıdır. Mirasçılar arasında anlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi davası açılır. Bu davada sulh hukuk mahkemesi görevlidir ve dava öncesinde arabuluculuk zorunludur. Tescilli bir yapı fiziksel olarak paylaştırılamadığından genellikle satış yoluyla ortaklık giderilir. Satış öncesinde yapılan değer tespitinde koruma kısıtları ve restorasyon maliyeti dikkate alınmalıdır; aksi hâlde ihale bedeli gerçekçi olmayabilir.
Köylerdeki Zeytinlikler
Foça'nın kırsal mahallelerinde, tapu kaydında vefat etmiş birden fazla kuşağın adının yer aldığı zeytinliklere sıkça rastlanır. Bu durumda her kuşak için ayrı mirasçılık belgesi alınarak intikal işlemleri tamamlanmalıdır. Tarım arazilerinde asgari parsel büyüklüğü kuralları nedeniyle bölünme çoğu zaman mümkün olmaz. Mirasçılardan birinin diğerlerinin paylarını satın alması ya da araziyi kiraya vererek gelirin paylaşılması, satış yoluna gitmeden önce değerlendirilebilecek seçeneklerdir. Zeytinliği tek başına işleten mirasçıya karşı ise ecrimisil talebi gündeme gelebilir.
Saklı Pay, Tenkis ve Muvazaa
Mirasbırakan sağlığında yazlığını bir çocuğuna satış gibi göstererek devrettiyse, diğer mirasçılar muris muvazaası iddiasıyla tapu iptal ve tescil davası açabilir; bu dava asliye hukuk mahkemesinde görülür. Saklı payları zedeleyen bağış ve vasiyetlerde tenkis davası söz konusudur ve saklı payın zedelendiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl, her hâlde on yıllık süreler içinde açılmalıdır.
Foça'dan Gelen Sorular
Yurt dışında yaşıyorum; Foça'daki evle ilgili işlemleri nasıl yürütürüm?
Konsoloslukta düzenleyeceğiniz vekaletname ile tapu ve mahkeme işlemleri Türkiye'de takip ettirilebilir. Yabancı ülkede düzenlenen belgelerin apostil şerhi ve tercümesi gerekir.
Babamızın pansiyonunu işletmeye devam etmek istiyoruz; ne yapmalıyız?
İşletmenin ruhsatı, vergi kaydı ve çalışanlarla ilgili yükümlülükler mirasçılar adına güncellenmelidir. Mirasçılar arasında işletmenin yönetimine ilişkin yazılı bir anlaşma yapılması ileride doğabilecek uyuşmazlıkları azaltır.
Mirasçılardan biri Yeni Foça'daki yazlığı kendi adına kiraya veriyor; gelirden pay isteyebilir miyiz?
Paylı ya da elbirliği mülkiyetindeki bir taşınmazın kira geliri, mirasçıların payları oranında paylaşılmalıdır. Geliri tek başına toplayan mirasçıdan diğerlerinin payına düşen kısım talep edilebilir; kiralama sözleşmeleri ve ödeme kayıtları bu talebin delilidir.
Foça'da bir miras meselesiyle uğraşıyorsanız, tapu kayıtlarını birlikte inceleyerek atılacak adımları ilk görüşmede planlayabiliriz.
