Güzelbahçe'de miras dosyalarının ortak noktası, el değiştiren taşınmazların değeridir. Eski köy dokusundan gelen aileler Yelki, Kahramandere ve çevresindeki zeytinlikleri kuşaklar boyu ellerinde tutmuş; ilçenin son otuz yılda villa ve site bölgesine dönüşmesiyle bu arazilerin değeri belirgin biçimde artmıştır. Bir yandan da emeklilik için Güzelbahçe'ye yerleşen ve çocukları başka şehirlerde ya da yurt dışında yaşayan aileler vardır. Bu iki tablo, mirasçılar arasında hem değer hem de mesafe kaynaklı anlaşmazlıklar doğurur. Gezici Hukuk ve Danışmanlık, Güzelbahçe'deki taşınmazlarla ilgili miras süreçlerinde mirasçılara danışmanlık ve dava takibi hizmeti verir.
İlk Adım: Mirasçılık Belgesi ve Tereke Tespiti
Mirasçılık belgesi, sulh hukuk mahkemesinden ya da noterden alınabilir. Güzelbahçe İzmir Adliyesi'nin yargı çevresinde olduğundan mahkeme yoluyla yapılacak başvurular İzmir sulh hukuk mahkemelerine yapılır. Belgenin ardından tapu kayıtları, banka hesapları, araçlar ve varsa şirket payları tespit edilmelidir. Veraset ve intikal vergisi beyannamesi, Türkiye'de gerçekleşen ölümlerde ve mirasçılar Türkiye'de ise ölüm tarihinden itibaren dört ay içinde verilmelidir.
Borçlu Bir Terekede Mirası Reddetmek
Miras bırakanın borçları mal varlığını aşıyorsa mirasçılar, ölümü öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde mirası reddedebilir. Ödemeden aciz olduğu açıkça belli veya resmen tespit edilmiş terekelerde ret varsayılır; ancak bunun ispatı mirasçıya düşebilir. Güzelbahçe'de villa sahibi olup ticari borçları bulunan miras bırakanlarda bu sürenin kaçırılmaması özellikle önemlidir.
Zeytinlik ve Villa Paylaşımında Ortaklığın Giderilmesi
Mirasçılar taşınmazın nasıl paylaşılacağı konusunda anlaşamazsa ortaklığın giderilmesi davası açılır. Bu dava İzmir sulh hukuk mahkemelerinde görülür ve 2023'ten bu yana dava açmadan önce arabulucuya başvurulması zorunludur. Mahkeme, taşınmazın aynen bölünmesi mümkün değilse satış yoluyla ortaklığı giderir. Zeytinlik niteliğindeki tarım arazilerinde asgari parsel büyüklüğü sınırlamaları nedeniyle aynen bölünme çoğu zaman mümkün olmaz; tek bir villanın aynen paylaşılması da pratikte gerçekleşmez. Satış yerine bir mirasçının diğerlerinin payını satın alması gibi seçenekler, dava öncesinde ve arabuluculuk aşamasında konuşulabilir.
Saklı Pay, Tenkis ve Muvazaa
Miras bırakanın sağlığında bir çocuğuna villayı ya da değerli bir parseli devretmesi diğer mirasçılar arasında sıkça tartışma yaratır. Bu tür devirlerde iki ayrı yol gündeme gelir:
- Tenkis davası: Saklı payı zedelenen mirasçı, bunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde vasiyetnamenin açılmasından ya da mirasın açılmasından itibaren on yıl içinde dava açabilir.
- Muris muvazaası: Satış gibi gösterilen ancak gerçekte bağış niteliğindeki devirlerde tapu iptali ve tescil istenebilir. Bu dava tapu iptal ve tescil davası olarak asliye hukuk mahkemesinde görülür.
Güzelbahçe Dışında Yaşayan Mirasçılar
Mirasçılardan bazıları İstanbul'da, Ankara'da veya yurt dışında yaşıyorsa işlemler vekâletname ile yürütülebilir. Yurt dışında düzenlenen vekâletnamelerde konsolosluk onayı ya da apostil şerhi gerekir. Bu sayede mirasçıların her duruşma ya da tapu işlemi için Güzelbahçe'ye gelmesi gerekmez.
Vasiyetname Güzelbahçe'de bir noterde mi düzenlenmeli?
Resmî vasiyetname herhangi bir noterde düzenlenebilir; önemli olan şekil şartlarına uyulmasıdır. El yazısı vasiyetname de geçerlidir ancak tamamen el yazısıyla, tarih ve imza içerecek şekilde yazılmalıdır.
Güzelbahçe'deki bir terekeyle ilgili sorularınızı, belgeler eşliğinde ilk görüşmede birlikte değerlendirebiliriz.
