Kiraz'da miras meselesi çoğu zaman bir cenazeden yıllar sonra, tapuda bir işlem yapılmak istendiğinde gün yüzüne çıkar. Dağ mahallelerinde tarla ve kestane bahçeleri birkaç kuşak boyunca dede ya da büyük dede adına kayıtlı kalabilir; bu sürede mirasçılar çoğalır, bir kısmı İzmir'e, İstanbul'a ya da yurt dışına yerleşir. Bahçeyi köyde kalan kardeş işler, diğerleri ses çıkarmadan yıllar geçer; sonra bir satış ya da bölüşüm gündeme geldiğinde hesap sorulur. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Kiraz'da taşınmazı bulunan ya da Kiraz kökenli bir mirasla uğraşan müvekkillerimize mirasçılık belgesinden paylaşım davasına kadar destek veriyoruz.
İlk Adım: Mirasçıları Belirlemek
Her şeyin başlangıcı mirasçılık belgesidir. Belge, Kiraz'a gelmeye gerek kalmadan mirasçının bulunduğu yerdeki noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden istenebilir. Ardışık ölümlerin olduğu dosyalarda her ölüm için ayrı ayrı mirasçılar belirlenir ve sonunda tapudaki tek isim yerine çok sayıda hissedar ortaya çıkabilir. Bu tablo çıkarılmadan ne satış ne de paylaşım planlanabilir; mirasçılardan birinin vefat etmiş olması ya da adresinin bilinmemesi bile süreci değiştirir.
Bahçeyi İşleyen Kardeş ve Diğer Mirasçılar
Paylaşım yapılana kadar terekedeki taşınmazlar mirasçıların elbirliği mülkiyetindedir; hiçbir mirasçı tek başına bahçenin sahibi değildir. Kestane bahçesini yıllarca kendisi işleyip ürününü satan mirasçıya karşı diğer mirasçılar, belirli şartlarla payları oranında kullanım bedeli, yani ecrimisil isteyebilir. Ancak bu talep için çoğu zaman diğer mirasçıların kullanıma itiraz ettiklerini ortaya koymaları gerekir; sessiz kalınan yıllar için her zaman sonuç alınamayabilir. Bahçeyi işleyen mirasçı da kendi açısından yaptığı masrafları ve bakım emeğini belgeleyerek hesaplaşmaya hazırlanmalıdır.
Tarla Bölünür mü, Satılır mı?
Mirasçılar anlaşırsa tapuda rızai paylaşım yapılabilir. Anlaşma olmazsa her mirasçı sulh hukuk mahkemesinde ortaklığın giderilmesi davası açabilir. Tarım arazilerinde 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, asgari tarımsal arazi büyüklüğünün altına düşecek bölünmelere izin vermez. Kiraz'ın dağlık yapısında parseller zaten küçük olduğundan aynen taksim çoğu zaman mümkün olmaz ve mahkeme satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verir. Satışa gitmeden önce mirasçılardan birinin diğerlerinin paylarını satın alması, bahçenin ailede kalmasını ve ihale nedeniyle değer kaybı yaşanmamasını sağlayabilir.
Tapusuz Araziler ve Kadastro Tespiti
Kiraz'ın yamaçlarında kullanılan bazı arazilerin kaydı, kadastro sırasında yapılan zilyetlik tespitlerine dayanır. Kadastro tespiti araziyi kullanan mirasçı adına yapılmışsa diğer mirasçılar, tutanağın kesinleşmesinden itibaren on yıl içinde kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak dava açabilir. Bu süre geçtikten sonra itiraz imkânı kural olarak ortadan kalkar; bu nedenle eski kayıtların gecikmeden incelenmesi gerekir.
Reddi Miras, Saklı Pay ve Muvazaa
Borçları mal varlığından fazla olan bir murisin mirasını istemeyen mirasçı, ölümü öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine başvurarak mirası reddedebilir. Murisin sağlığında bahçe ve tarlalarını mirasçılardan birine tapuda satış gibi göstererek devretmesi hâlinde diğer mirasçılar, muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açabilir. Bağış ya da vasiyetname yoluyla saklı paylarının zedelendiğini düşünen mirasçılar ise tenkis davasına başvurabilir.
Yurt dışında yaşıyorum; Kiraz'daki paylaşım için gelmem gerekir mi?
Bulunduğunuz ülkedeki Türk konsolosluğunda düzenlenecek bir vekaletnameyle tapu işlemleri ve davalar vekil aracılığıyla yürütülebilir.
Kiraz'daki bir miras taşınmazının durumunu öğrenmek istiyorsanız, tapu kayıtlarından başlayarak birlikte bir yol haritası çıkarabiliriz. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır.
