Sinop'un ticari hayatı büyük holdinglerin değil, aile işletmelerinin, kooperatiflerin ve esnafın omuzlarında yürür. Limanda avı karşılayan balık tüccarları, balığı soğuk zincirle büyük şehirlere gönderen nakliyeciler, sahil şeridinde kuşaktan kuşağa geçen oteller ve balık lokantaları, Boyabat ve Durağan'da tarım ürünleri alıp satan tüccarlar, il merkezinde inşaat ve yapı malzemesi firmaları: ticari uyuşmazlıkların çoğu bu küçük ve orta ölçekli işletmeler arasında doğar. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Sinop'ta şirketlere, kooperatiflere ve tacirlere ticaret hukukunun farklı alanlarında destek veriyoruz.
Ticari Davalar Hangi Mahkemede Görülür?
Ticari davalar, kural olarak asliye ticaret mahkemelerinin görevindedir. Sinop Adliyesi'nin 2025 faaliyet raporunda ayrı bir asliye ticaret mahkemesi yer almıyor; ayrı asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde ticari davalara asliye hukuk mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar. Boyabat, Gerze ve diğer ilçe adliyelerinde de durum, davanın türüne ve güncel yargı çevresine göre dava açılmadan önce kontrol edilmelidir. İlk derece kararlarının istinaf incelemesi Samsun Bölge Adliye Mahkemesi'nde yapılır.
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat taleplerine ilişkin ticari davalarda, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak 2019'dan beri zorunludur. Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa, avukatların da imzaladığı anlaşma belgesi ilam niteliğinde belge sayılabilir; bu da uzun bir dava sürecini önleyebilir.
Su Ürünleri Ticareti ve Kooperatifler
Sinop'ta balıkçılığın ticari yüzü, kooperatifler, komisyoncular ve alıcı firmalar arasındaki ilişkilerde görünür. Av teslim edildikten sonra bedelin ödenmemesi, fiyatın hal satış kaydına göre mi yoksa önceden anlaşılan rakama göre mi belirleneceği, soğuk zincirin kırılmasıyla bozulan malın zararının kime ait olduğu sık uyuşmazlık konularıdır. Kooperatif içinde ise ortaklıktan çıkarma kararları, genel kurul kararlarının iptali, aidat ve yatırım katkı payları ile kooperatif yönetiminin sorumluluğu tartışılır. Genel kurul kararlarına karşı iptal davası için kanunda öngörülen süreler kısadır; kararın alındığı toplantıya katılan ve muhalefet şerhi koyan ortak ile hiç çağrılmayan ortağın durumu farklı değerlendirilir.
Aile Şirketleri ve Ortaklık Uyuşmazlıkları
Sinop'taki pek çok limited şirket, kardeşler ya da kuzenler arasında kurulmuştur. Kurucu kuşaktan sonraki kuşağa geçişte, bir ortağın il dışına taşınması ya da şirketten ayrılmak istemesi ciddi anlaşmazlıklara yol açabilir. Ortaklıktan çıkma ve çıkarılma, pay devri, kâr dağıtımı yapılmaması, müdürün sorumluluğu ve şirketin bilgi alma ve inceleme hakkını engellemesi, mahkemeye taşınan başlıca konulardır. Şirket sözleşmesinde pay devri, önalım ve ortaklıktan çıkma koşullarının baştan düzenlenmesi, bu uyuşmazlıkların önemli bir kısmını önler.
Çek, Senet ve Cari Hesap Alacakları
Sezona bağlı çalışan işletmeler, çoğu zaman tedarikçilerine vadeli çek ya da senet verir. Sezonun beklenenden zayıf geçmesi, karşılıksız çek ve protestolu senet dosyalarını beraberinde getirir. Alacaklı açısından kambiyo senetlerine özgü takip yolu hızlı bir tahsil imkânı sunarken, borçlu açısından imzaya, bedelsizliğe ya da zamanaşımına dayalı itirazlar beş günlük süre içinde ileri sürülmelidir. Cari hesap alacaklarında ise faturaların ve mutabakat yazılarının düzenli tutulması, ispatı belirler.
Haksız Rekabet ve Ticari İtibar
Turizm sezonunda aynı sahil bandında çalışan işletmeler arasında benzer tabela ve isim kullanımı, rakip işletmeyi kötüleyen internet yorumları ya da müşteri yönlendirmesi gibi uygulamalar haksız rekabet iddialarına konu olabilir. Haksız rekabetin tespiti, men'i ve sonuçlarının ortadan kaldırılması ile tazminat talepleri, Türk Ticaret Kanunu'ndaki hükümlere dayanılarak ileri sürülür.
Mali Sıkıntıda Konkordato ve Yeniden Yapılandırma
Borçlarını vadesinde ödeyemeyen ya da ödeyememe tehlikesi altındaki bir işletme, konkordato talebiyle yeniden yapılandırma yoluna gidebilir. Konkordato, ön proje, bağımsız denetim raporu ve ayrıntılı bir ödeme planı gerektiren ağır bir süreçtir. Daha küçük ölçekli borçlarda, alacaklılarla yapılacak toplu bir yapılandırma protokolü, mahkeme sürecine gerek kalmadan çözüm sağlayabilir.
Otel, Pansiyon ve Lokanta Devirleri
Sinop'un sahil şeridinde sezonluk işletmelerin sık sık el değiştirmesi, işletme devri ve kiracılık ilişkilerini ticari uyuşmazlıkların önemli bir parçası yapar. Devralınan bir lokantanın vergi, SGK ve tedarikçi borçlarından kimin sorumlu olacağı, demirbaşların listesi ve ruhsatın devri, sözleşmede açıkça yazılmadığında sorun çıkarır. İşletme devrinde devralanın, devredenin bazı borçlarından belirli bir süre birlikte sorumlu olabileceği unutulmamalıdır.
Sık Sorulanlar
Mal teslim ettim, bedel ödenmedi; doğrudan icra takibi başlatabilir miyim?
Evet, ilamsız icra takibi arabuluculuk şartına tabi değildir. Ancak borçlu itiraz ederse açılacak itirazın iptali davasından önce arabulucuya başvurmak gerekir.
Ortağım şirket hesaplarını göstermiyor; ne yapabilirim?
Limited şirket ortağının bilgi alma ve inceleme hakkı vardır. Bu hak engellenirse mahkemeden bilgi verilmesine karar verilmesi istenebilir.
Sinop'ta işletmenizle ilgili bir ortaklık, alacak ya da sözleşme sorunu yaşıyorsanız, Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşerek belgeleriniz üzerinden ilk değerlendirmeyi yapabilirsiniz.
