Adıyaman'da icra dosyaları, ilin ekonomik ritmini yansıtır. Tütün ve hububat hasadı, mevsimlik işten dönen işçilerin kazancı ve esnafın vadeli satışları, borçların ne zaman ödenebileceğini belirler. 6 Şubat 2023 depremlerinden sonra pek çok işyerinin kapanması, ödenemeyen krediler, kira borçları ve karşılıksız çıkan çekler icra dairelerinin yükünü artırdı. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Adıyaman'da hem alacaklı hem borçlu tarafta icra takibi ve icra mahkemesi süreçlerinde vekillik yapıyoruz.
Adıyaman'da İcra Daireleri ve İcra Mahkemeleri
Adıyaman merkezde icra müdürlüğü ile icra hukuk ve icra ceza mahkemeleri bulunur. Besni ve Gerger adliyelerinde de icra hukuk ve icra ceza mahkemeleri vardır; Gölbaşı'nda icra mahkemesi görev yapar. Kahta'da icra dairesi bulunur; Kahta merkezli dosyalarda şikâyet ve itirazların hangi mahkemede inceleneceği başvuru öncesinde kontrol edilmelidir. Takip, kural olarak borçlunun yerleşim yerindeki ya da sözleşmenin ifa yerindeki icra dairesinde açılır; yetkisiz dairede açılan takibe borçlu yetki itirazında bulunabilir.
Borçlu İçin Kısa Süreler
İlamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi yedi gündür; kambiyo senetlerine dayalı takipte bu süre beş gündür ve itiraz icra mahkemesine yapılır. Bu süreler çok kısadır ve ödeme emrinin tebliğ tarihinden başlar. Adıyaman'da sık rastlanan bir sorun, tebligatın köydeki eski adrese ya da depremde yıkılan binaya gönderilmesidir. Usulsüz tebligat iddiası, öğrenme tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluyla ileri sürülebilir.
Çek, Senet ve Ticari Alacak
Adıyaman çarşısındaki esnaf, inşaat malzemesi satıcıları ve tarım ürünleri tüccarları arasında çek ve senetle vadeli satış yaygındır. Kambiyo senedine dayalı takip, alacaklıya hızlı bir yol sağlar; borçlu ise imzaya itiraz, zamanaşımı ya da borcun ödendiği gibi savunmaları icra mahkemesinde ileri sürebilir. Karşılıksız çek, ayrıca ceza soruşturmasına da konu olabilir. Deprem sonrasında vadesi gelen çeklerde mücbir sebep iddiası ise somut koşullara göre değerlendirilir.
Haciz, Maaş Kesintisi ve Haczedilemeyen Mallar
Memur ve işçi maaşlarının haczinde uygulamada kural olarak dörtte bir oranı esas alınır; nafaka alacaklarında farklı kurallar uygulanır. Çiftçinin geçimi için zorunlu tarım aletleri, hayvanları ve tohumluk ürünleri belirli ölçülerde haczedilemez. Haline münasip ev ise borçlunun yaşaması için gerekli olduğundan haczedilemezlik itirazına konu olabilir. Adıyaman'da deprem sonrası tahsis edilen kalıcı konutların haczi, tahsis şartlarına göre ayrıca incelenmelidir. Haczedilen mal üçüncü kişiye aitse istihkak davası açılabilir.
Tarım Kredisi ve Kooperatif Borçları
Adıyaman'daki çiftçilerin önemli bir kısmı banka ve kooperatif kredileriyle üretim yapar. Kuraklık, ürün fiyatlarındaki dalgalanma ya da deprem nedeniyle ödenemeyen krediler, ipotekli takiplere ve tarla satışlarına yol açabilir. İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla takipte borçlunun itiraz imkânları sınırlıdır; bu nedenle takipten önce yapılandırma, kefillerin sorumluluğu ve ihale sürecindeki kıymet takdirine itiraz gibi seçenekler değerlendirilmelidir. Kıymet takdirine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür.
Kira Alacağı ve Tahliye
Kira alacağı için icra takibi yapılabilir; borçlu kiracı ödeme emrine itiraz etmezse ve ödeme yapmazsa icra mahkemesinden tahliye istenebilir. Depremden sonra Adıyaman'da kiraların hızla yükselmesi, kira farkı alacaklarını ve tahliye taleplerini artırdı. Kira tespiti ve tahliye davalarında arabuluculuk dava şartıdır; ancak icra yoluyla tahliyede ayrı kurallar uygulanır.
Deprem Sonrası Esnaf Borçları ve İstinaf
Depremde dükkânı yıkılan ya da müşterisini kaybeden Adıyaman esnafı, bir yandan kendi borçlarını öderken bir yandan da alacaklarını tahsil edemedi. Bu dönemde vadesi gelen çekler, kredi kartı borçları ve tedarikçi alacakları için açılan takiplerde, borçlunun durumuna göre yapılandırma, taksitle ödeme taahhüdü ya da borçtan kurtulma davası gibi seçenekler değerlendirilebilir. Alacaklı açısından ise borçlunun yeni adresi, maaş ve banka bilgileri ile taşınmaz kayıtlarının UYAP üzerinden doğru tespiti, takibin sonuç vermesi için belirleyicidir. İcra mahkemesi kararlarına karşı istinaf incelemesi 1 Eylül 2026'dan beri Malatya Bölge Adliye Mahkemesi'nde yapılıyor; istinaf süresi kural olarak on gündür.
Sorular
Ödeme emri depremde yıkılan adresime gönderilmiş, ne yapmalıyım?
Tebligatın usulsüz olduğunu öğrendiğiniz tarihten itibaren yedi gün içinde icra mahkemesine şikâyet yoluna gidebilirsiniz. Aynı zamanda borca itiraz sürenizin işleyip işlemediği kontrol edilmelidir.
Tarlam ipotekli, ihale tarihi geldi; yapabileceğim bir şey var mı?
Kıymet takdirine itiraz süresi geçmiş olsa bile ihale sürecindeki usulsüzlükler için ihalenin feshi davası açılabilir. Alacaklıyla son ana kadar ödeme ya da taksit anlaşması yapılması da mümkündür; satış ancak borç ödenmezse tamamlanır.
Adıyaman'da bir icra takibiyle karşılaştıysanız ya da alacağınızı tahsil etmek istiyorsanız, sürelerin kısa olduğunu dikkate alarak Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile hemen iletişime geçebilirsiniz.
