6 Şubat 2023 depremleri, Adıyaman'da sigortanın ne kadar önemli olduğunu ve poliçe ayrıntılarının ne kadar belirleyici olabileceğini acı biçimde gösterdi. Zorunlu deprem sigortası yaptırılmış ya da yaptırılmamış konutlar, hayatını kaybeden kişilerin kredilerine bağlı hayat sigortaları, enkaz altında kalan araçların kasko poliçeleri, işyeri sigortaları ve sonrasında yaşanan trafik ve iş kazaları, ilde sigorta uyuşmazlıklarının sayısını belirgin biçimde artırdı. Buna tarım üreticilerinin dolu, don ve kuraklık kaynaklı hasarları da eklenir. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Adıyaman'da sigortalılara ve hak sahiplerine sigorta uyuşmazlıklarında destek veriyoruz.
Zorunlu Deprem Sigortası: Kapsam ve Sınırlar
Zorunlu deprem sigortası, binanın kendisinde depremin doğrudan neden olduğu zararları poliçede yazılı limitlerle karşılar. Ev eşyası, işyeri stoku, kira kaybı ve can kayıpları bu sigortanın kapsamında değildir. Adıyaman'da sık rastlanan sorunlar şunlardır: poliçedeki metrekarenin ya da yapı tarzının gerçeğe uymaması nedeniyle eksik ödeme, binanın hasar durumunun sigorta eksperi ile resmî hasar tespiti arasında farklı değerlendirilmesi ve poliçenin süresinin deprem tarihinde dolmuş olması. Eksik ödemeye karşı önce sigortacıya itiraz edilir; sonuç alınamazsa tahkim ya da dava yoluna gidilebilir.
Kredi Bağlantılı Hayat Sigortaları
Depremde hayatını kaybeden kişilerin konut, taşıt ya da ihtiyaç kredilerine bağlı hayat sigortaları, mirasçılar için önemli bir güvencedir. Bu poliçelerde lehtar çoğu zaman bankadır ve sigorta tazminatı kalan kredi borcunu kapatır; borcu aşan kısım varsa mirasçılara ya da poliçede gösterilen kişiye ödenir. Sigorta şirketinin ödemeden kaçınması, örneğin poliçede deprem istisnası bulunduğunu ya da sigortalının beyan yükümlülüğünü ihlal ettiğini ileri sürmesi, mutlaka poliçenin genel ve özel şartlarıyla birlikte incelenmelidir. Mirasçılar mirası reddetmiş olsalar bile, lehtar sıfatıyla hayat sigortası tazminatı üzerindeki hakları ayrıca değerlendirilmelidir.
Kasko ve Trafik Sigortası
Enkaz altında kalan araçlar için kasko poliçesinde deprem teminatı bulunup bulunmadığı belirleyicidir; bu teminat çoğu zaman ek bir klozla verilir. Trafik kazalarında ise karşı aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasına başvurulur ve sigortacının on beş gün içinde cevap vermemesi ya da talebi kısmen karşılaması hâlinde dava veya tahkim yoluna gidilebilir. Adıyaman'ın Malatya, Kahta ve Gölbaşı yönündeki yollarında yaşanan kazalarda değer kaybı, ikame araç ve bedensel zarar talepleri en sık karşılaşılan başlıklardır.
Tarım Sigortası ve Üretici Hasarları
Adıyaman'daki tütün, hububat, fıstık ve üzüm üreticileri, devlet destekli tarım sigortası kapsamında dolu, don, fırtına ve bazı ürünlerde kuraklık risklerine karşı poliçe yaptırabilir. Hasar tespitinde eksperin belirlediği verim kaybı oranı, ürünün hasat zamanı ve poliçe şartları uyuşmazlık konusu olabilir. Üreticinin hasarı süresinde ihbar etmesi ve hasarlı ürünü tespit yapılmadan toplamaması önemlidir; aksi hâlde tazminat reddedilebilir.
Sigorta Tahkim Komisyonu mu, Mahkeme mi?
Sigorta Tahkim Komisyonu, sigortalı ile komisyona üye sigorta şirketi arasındaki uyuşmazlıklarda mahkemeye alternatif bir yol sunar. Belirli tutarların altındaki uyuşmazlıklarda hakem kararları kesindir; üzerindeki tutarlarda itiraz yolu açıktır. Tahkime başvurmadan önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmış olması gerekir. Mahkeme yolu tercih edilirse, sigortalının tüketici sayıldığı uyuşmazlıklar tüketici mahkemesinde görülür; Adıyaman Adliyesi'nde tüketici mahkemesi bulunur. Ticari poliçelerde ise ticari dava kuralları uygulanır ve para alacaklarında arabuluculuk dava şartıdır.
Sigortacının Rücu Talepleri
Sigorta şirketi, ödediği tazminatı kusurlu sürücüden ya da poliçe şartlarını ihlal eden sigortalıdan geri isteyebilir. Alkollü araç kullanma, ehliyetsiz sürüş ya da aracın taşıma kapasitesinin aşılması, rücu taleplerinin sık görülen gerekçeleridir. Adıyaman'da mevsimlik işçi taşıyan araçlarda kapasitenin aşılması, kaza sonrasında sürücü ve araç sahibine yöneltilen rücu davalarına konu olabilir. Rücu davasında kusurun ve sözleşme ihlalinin zararla illiyet bağı mutlaka tartışılmalıdır.
Sorular
Deprem sigortam vardı ama ödeme çok düşük çıktı; ne yapabilirim?
Önce hasar dosyasındaki ekspertiz raporu ve poliçedeki bina bilgileri istenmelidir. Hesaplama hatası ya da eksik değerlendirme varsa itiraz edilir; sonuç alınamazsa tahkim veya dava yoluna gidilebilir.
Annemin kredisine bağlı hayat sigortası ödemesi yapılmadı, kime başvurmalıyım?
Önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılır ve ret gerekçesi istenir. Ret gerekçesi poliçe şartlarıyla karşılaştırılarak tahkim ya da tüketici mahkemesi yolu değerlendirilir.
Adıyaman'da bir sigorta şirketiyle uyuşmazlık yaşıyorsanız, poliçe ve yazışmalarınızla birlikte Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşebilirsiniz.
