Aile hukuku yalnızca boşanmadan ibaret değildir. Adıyaman'da aile mahkemelerinin önüne gelen dosyalar arasında koruma kararları, soybağının kurulması ve reddi, nüfus kaydındaki hatalar, velayet ve nafakanın değiştirilmesi, evlat edinme ve 6 Şubat 2023 depremlerinden sonra özel bir önem kazanan vesayet işlemleri yer alır. Depremde ebeveynlerini kaybeden çocukların bakımı ve mal varlığının yönetimi, pek çok Adıyamanlı aile için beklenmedik hukuki sorumluluklar doğurdu. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Adıyaman'da aile hukukunun bu alanlarında danışmanlık ve vekillik yapıyoruz.
Adıyaman'da Aile Davalarına Hangi Mahkeme Bakar?
Adıyaman Adliyesi'nde aile mahkemeleri vardır; Kahta Adliyesi'nde de bir aile mahkemesi görev yapar. Besni, Gölbaşı ve Gerger'de ise aile davalarına bakmakla görevli mahkeme dava öncesinde kontrol edilmelidir; ayrı aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Vesayet işlemleri ise sulh hukuk mahkemesinin görevindedir; bu nedenle aynı aileye ait dosyalar farklı mahkemelerde yürüyebilir.
Koruma Kararları: 6284 Sayılı Kanun
Şiddet gören ya da şiddet tehlikesi altındaki kişi, kolluğa, Cumhuriyet başsavcılığına ya da doğrudan aile mahkemesine başvurarak koruma kararı isteyebilir. Uzaklaştırma, ortak konuttan çıkarma, iletişim yasağı ve silah teslimi gibi tedbirler hızlıca verilebilir; şiddetin ispatı için delil ya da belge aranmaz. Kararın ihlali zorlama hapsine yol açar. Adıyaman'da geniş aile içinde yaşanan şiddet olaylarında, tedbirin yalnızca eşe değil, aynı evde yaşayan diğer aile bireylerine karşı da istenebileceği unutulmamalıdır.
Deprem Sonrası Vesayet ve Çocuğun Malları
Depremde anne ve babasını kaybeden çocuklar için sulh hukuk mahkemesi vasi atar. Vasi genellikle büyükanne, büyükbaba, amca, dayı ya da teyze gibi yakınlar arasından seçilir. Vasinin görevi yalnızca çocuğun bakımı değildir: çocuğa düşen miras payının, yıkılan binadan doğan tazminat alacaklarının, hak sahipliğinin ve varsa sigorta ödemelerinin yönetimi de vasinin sorumluluğundadır. Taşınmaz satışı, dava açma ve sulh gibi önemli işlemler vesayet makamının izniyle yapılabilir. Adıyaman'da bu süreçte en çok karşılaşılan sorun, akrabalar arasında vasinin kim olacağı konusundaki anlaşmazlıklardır.
Soybağı, Babalık ve Nüfus Kayıtları
Resmî nikâh olmadan doğan çocuklar için babalık davası, çocuğun soybağının kurulması ve nafaka hakları bakımından önemlidir. Babalık davası çocuk ya da anne tarafından açılabilir; anne için bir yıllık süre doğumdan itibaren başlar, çocuk bakımından ise süre kuralı farklıdır ve ayrıca değerlendirilmelidir. Kocanın soybağının reddi davası, doğumu ve baba olmadığını öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde doğumdan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır. Adıyaman'da yaş düzeltme, isim ve nüfus kaydı düzeltme davaları da sık görülür; bu davalar asliye hukuk mahkemesinde açılır.
Velayet ve Nafakanın Değiştirilmesi
Boşanmadan sonra koşullar değişebilir: çocuğun bakımını üstlenen ebeveyn başka ile taşınabilir, gelirler artabilir ya da azalabilir. Velayetin değiştirilmesi, çocuğun üstün yararı gerekçesiyle istenir; sosyal inceleme raporu ve gerektiğinde çocuğun dinlenmesi belirleyicidir. Nafakanın artırılması ya da azaltılması da ayrı bir davayla istenir. Adıyaman'da deprem sonrası başka illere taşınan aileler arasında kişisel ilişki düzenlemesinin yeniden yapılması, sık gündeme gelen bir taleptir.
Yurt Dışındaki Ebeveyn ve Yabancı Mahkeme Kararları
Adıyaman'dan yurt dışına çalışmaya giden ailelerde, boşanma ya da velayet kararı bazen Almanya veya başka bir ülkede verilir. Bu kararların Türkiye'de nüfus kaydına işlenmesi için tanıma ya da tenfiz gerekir; bazı boşanma kararları ise belirli koşullarda doğrudan nüfus müdürlüğü üzerinden kayda işlenebilir. Tersi durumda, Adıyaman'da verilen nafaka ve kişisel ilişki kararının yurt dışında uygulanması için o ülkenin kurallarına göre işlem yapılması gerekir. Çocuğun bir ebeveyn tarafından diğerinin izni olmadan yurt dışına götürülmesi hâlinde ise uluslararası çocuk kaçırma sözleşmesi kapsamındaki iade yolları değerlendirilebilir.
Evlat Edinme
Evlat edinme, aile mahkemesinin kararıyla gerçekleşir. Evlat edinen kişinin yaşı, çocukla arasındaki yaş farkı ve çocuğun en az bir yıl süreyle evlat edinen tarafından bakılıp eğitilmiş olması gibi koşullar aranır. Depremden sonra akrabaları tarafından bakılan çocuklar için evlat edinme mi, vesayet mi daha uygun olduğu, çocuğun miras ve soybağı hakları bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.
Sorular
Yeğenime vasi oldum, ona ait arsayı satabilir miyim?
Vesayet altındaki çocuğa ait taşınmazın satışı, vesayet makamının izni ve denetim makamının onayına tabidir. Satışın çocuğun yararına olduğu gösterilmelidir.
Koruma kararı için delil sunmam gerekir mi?
Hayır. 6284 sayılı Kanun kapsamında tedbir kararı verilmesi için şiddetin ispatı aranmaz; başvurunun hızla değerlendirilmesi amaçlanır. Ancak sonraki boşanma ya da ceza davası için delillerin saklanması yine de önemlidir.
Adıyaman'da aile hukukuna ilişkin bir sorununuz varsa, Gezici Hukuk ve Danışmanlık ile görüşerek seçeneklerinizi birlikte değerlendirebilirsiniz.
