Gündoğmuş'ta bir tarlanın ya da evin kime ait olduğu sorusu, büyük şehirlerdeki gibi basit bir tapu sorgusuyla cevaplanmaz. Dağ yamaçlarına dağılmış köylerde arazilerin bir kısmı kuşaklar boyunca tapusuz kullanılmış, bir kısmı kadastroda orman ya da mera olarak tespit edilmiş, bir kısmı da onlarca mirasçı arasında küçük hisselere bölünmüştür. Alanya ve Manavgat'a göç eden aileler için köydeki arazi, yıllarca kimsenin ilgilenmediği ama bir gün değeri fark edilen bir varlıktır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Gündoğmuş'taki taşınmazlarla ilgili uyuşmazlıklarda maliklere, mirasçılara ve alıcılara destek veriyoruz.
Orman Sınırında Kalan Tarlalar
Gündoğmuş'un geniş ormanlık alanı nedeniyle en sık karşılaşılan sorun, yıllardır ekilip biçilen bir yerin orman kadastrosunda orman sınırları içinde gösterilmesidir. Orman, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır ve zilyetlikle kazanılamaz. Bir yerin orman sayılıp sayılmadığı; eski hava fotoğrafları, memleket haritaları, amenajman planları ve keşifte yapılan bilirkişi incelemesiyle belirlenir. Orman kadastrosu ilanlarına kanunda öngörülen süre içinde itiraz edilmemesi tespitin kesinleşmesine yol açar. Bu nedenle köyünüzde kadastro ya da orman sınırlandırma çalışması yapıldığını duyduğunuzda askı ilanlarını takip etmek, hak kaybını önlemenin ilk adımıdır.
Mera, Yayla ve Köyün Ortak Alanları
Mera, yaylak ve kışlaklar özel mülkiyete konu olamaz; üzerlerinde zamanaşımı işlemez ve tahsis amacı dışında kullanılamaz. Gündoğmuş'un yaylalarında mera sayılan bir alana ev ya da ağıl yapılması, ortak otlağın çitle çevrilmesi veya köy yolunun daraltılması hem idari yaptırımlara hem de ceza soruşturmasına konu olabilir. Antalya'nın büyükşehir olmasıyla 2014'te köylerin tüzel kişiliği sona ermiş ve köyler mahalleye dönüşmüştür; bu değişiklik köyün ortak malları ve meralarla ilgili işlemlerde muhatap idarenin belirlenmesini de etkiler. Mera tespit ve tahsis işlemlerine karşı idari yargı yolu açıktır ve bu davalar Antalya İdare Mahkemesi'nde görülür.
Kadastro Tespitine İtiraz ve Tapusuz Arazide Tescil
Kadastro sırasında başkası adına yazılan ya da tespit dışı bırakılan bir arazi için farklı yollar vardır. Kadastro tutanakları otuz gün süreyle askıya çıkarılır; bu sürede kadastro mahkemesinde dava açılmazsa tespit kesinleşir. Kesinleşmiş tespite karşı, tespitten önceki hukuki sebeplere dayanılarak kesinleşme tarihinden itibaren on yıl içinde dava açılabilir. Tespit dışı kalmış tarım arazileri için ise zilyetliğe dayalı tescil davası, kanundaki süre ve büyüklük sınırları içinde ileri sürülebilir. Zilyetliğin malik sıfatıyla, çekişmesiz ve aralıksız sürdüğü, yöreyi iyi bilen yaşlı ve tarafsız bilirkişiler ile tanıkların beyanlarıyla ispat edilir. Gündoğmuş'taki bu davalarda keşif, dosyanın en belirleyici aşamasıdır.
Köy Evi, Yayla Evi ve Şehirde Alınan Daire
- Köy evinin yenilenmesi: Hisseli bir parselde yeni ev yapılması ya da eski taş evin yıkılıp yeniden yapılması, diğer paydaşlarla uyuşmazlık ve imar mevzuatına aykırılık riski taşır; işe başlamadan önce imar durumu ve paydaşların muvafakati kontrol edilmelidir.
- Sınır ve elatma uyuşmazlıkları: Komşunun sınırı aşan duvarı, ağılı ya da su borusu için elatmanın önlenmesi ve yıkım istemli dava asliye hukuk mahkemesinde açılır.
- Alanya ya da Manavgat'ta daire: Köydeki arazisini satarak sahilde daire alan aileler için tapu kaydı, yapı ruhsatı ve iskân durumu satın almadan önce incelenmelidir; müteahhitten alınan konutlarda satış vaadi sözleşmesinin noterde yapılması gerekir.
Sık Sorulanlar
Gündoğmuş'taki hisseli tarlamı satmak istiyorum; diğer paydaşların izni gerekir mi?
Paylı mülkiyette her paydaş kendi payını satabilir; ancak bu satışta diğer paydaşların önalım hakkı doğar. Taşınmazın tamamının satışı için ise bütün paydaşların katılımı gerekir.
Gündoğmuş'taki bir arazinin tapu, kadastro ve orman durumunu, işlem yapmadan ya da dava açmadan önce birlikte inceleyebiliriz. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır.
