Çanakkale'de boşanma dosyaları, ilin hareketli nüfus yapısını yansıtır. Bir yanda üniversite, kamu kurumları ve askerî birlikler nedeniyle başka şehirlerden gelip burada aile kuran çiftler; diğer yanda kuşaklardır köylerde zeytinlik, bağ ve tarla işleten aileler; bir de emeklilikte Ayvacık, Küçükkuyu ya da Bozcaada'ya yerleşen ikinci evlilik çiftleri vardır. Her grubun boşanmada karşılaştığı sorun farklıdır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Çanakkale genelinde boşanma ve aile hukuku davalarında müvekkillerimizi temsil ediyoruz.
Davanın Açılacağı Yer ve Görevli Mahkeme
Boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yerinde ya da davadan önce son altı ay birlikte oturdukları yerde açılabilir. Çanakkale Adliyesi'nde aile mahkemesi bulunur; il merkezinde ve merkeze bağlı yerlerde oturan çiftlerin davaları burada görülür. Ayvacık, Bayramiç, Ezine, Gelibolu, Gökçeada, Lapseki, Biga, Çan ve Yenice gibi ilçelerde oturanlar davayı kendi ilçelerinin adliyesinde açar; ayrı aile mahkemesi bulunmayan adliyelerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Biga için HSK 2025'te bir aile mahkemesi yargı çevresi belirlemiştir. İstinaf mercii Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi'dir.
Anlaşmalı Boşanma: Kısa Yol, Dikkatli Protokol
Evlilik en az bir yıl sürmüşse eşler birlikte başvurarak ya da birinin açtığı davayı diğeri kabul ederek anlaşmalı boşanabilir. Hâkim eşleri bizzat dinler ve protokolü uygun bulmalıdır. Protokolde velayet, kişisel ilişki takvimi, iştirak ve yoksulluk nafakası, ev eşyası ve mal paylaşımı açıkça düzenlenmelidir. Çanakkale'de sık görülen bir eksiklik, köydeki ortak zeytinliğin ya da yazlık evin protokolde hiç anılmamasıdır; bu durumda mal rejimi tasfiyesi için sonradan yeniden dava açmak gerekebilir.
Zeytinlik, Bağ ve Yazlık Ev: Mal Rejiminde Çanakkale'ye Özgü Sorular
1 Ocak 2002'den sonra evlilik içinde edinilen mallar, aksi kararlaştırılmadıkça edinilmiş mallara katılma rejimine tabidir. Evlilikten önce sahip olunan ya da miras yoluyla gelen zeytinlik kişisel maldır; ancak evlilik süresince ortak emekle yenilenen ağaçlar, kurulan sulama düzeni veya bağ evine yapılan masraflar katkı payı ya da değer artış payı tartışmasına yol açabilir. Ezine, Ayvacık ve Bayramiç'te bu tartışmalar sıkça yaşanır. Emeklilik ikramiyesiyle Assos çevresinde ya da Bozcaada'da alınan bir ev ise genellikle edinilmiş mal niteliğindedir ve eşler arasında paylaştırılır.
Velayet ve Kişisel İlişkide Mesafe Sorunu
Çanakkale'nin bir ucundan diğerine ulaşım her zaman kolay değildir. Gökçeada'da yaşayan bir ebeveynle karada kalan çocuğun kişisel ilişkisi feribot takvimine bağlıdır; kış aylarında seferlerin aksaması bayram ve hafta sonu görüşmelerini etkileyebilir. Mahkeme kişisel ilişkiyi düzenlerken ulaşım koşullarını, çocuğun okulunu ve yaşını dikkate alır. Kamu görevlisi ebeveynlerin başka bir ile tayin olması da kişisel ilişkinin yeniden düzenlenmesini gerektirebilir. Her durumda ölçüt çocuğun üstün yararıdır.
Maden, Santral ve Fabrika Gelirinde Nafaka Hesabı
Çan ve Biga'da ailelerin önemli bir kısmının geçimi maden ocaklarına, enerji tesislerine ve seramik fabrikalarına bağlıdır. Bu sektörlerde ücretin yanında vardiya primi, yer altı tazminatı, ikramiye ve fazla mesai ödemeleri bulunabilir. Nafaka belirlenirken mahkeme yalnızca bordrodaki temel ücrete değil, düzenli olarak ödenen bu ek kalemlere de bakar; işverenden ve SGK'dan yazı istenerek gerçek gelir ortaya konur. Boşanma davası sürerken eşin ve çocukların geçimi için tedbir nafakası istenebilir. Tarımla geçinen ailelerde ise gelir yıllara göre dalgalandığı için zeytin ve ürün satış belgeleri, destek ödemeleri ve kooperatif kayıtları birlikte değerlendirilir.
Yabancı Ülkede Verilen Boşanma Kararı
Yurt dışında yaşarken boşanıp sonra Çanakkale'ye dönen ya da yabancı uyruklu bir eşle evli olan kişiler, yabancı mahkemenin verdiği boşanma kararının Türkiye'de geçerli olması için tanıma işlemi yaptırmalıdır. Belirli koşullar sağlanıyorsa karar idari yolla nüfus kütüğüne işlenebilir; aksi hâlde aile mahkemesinde tanıma davası açılır. Tanınmayan bir karar, yeni bir evlilikte ve miras işlemlerinde sorun yaratabilir.
Çekişmeli Davada Delil
Çekişmeli boşanmada kusur tanık beyanları, yazışmalar, sağlık raporları ve kolluk tutanaklarıyla ispatlanır. Küçük ilçelerde ve köylerde tanıkların çoğu zaman tarafların akrabası ya da komşusu olması, beyanların dikkatle değerlendirilmesini gerektirir. Hukuka aykırı yolla elde edilen kayıtlar delil olarak kullanılamayabileceği için delil toplama yöntemi başta doğru belirlenmelidir.
Sıkça Sorulan Sorular
Eşim İstanbul'da yaşıyor, ben Çanakkale'deyim; dava nerede açılır?
Davayı kendi yerleşim yeriniz olan Çanakkale'de açabilirsiniz; eşinizin yerleşim yeri de yetkili mahkemeler arasındadır.
Nafaka kararından sonra gelirim değişti; ne yapabilirim?
Tarafların mali durumu değiştiğinde nafakanın artırılması ya da azaltılması için ayrı bir dava açılabilir.
Çanakkale'de boşanma sürecinizi, mal ve çocuklarla ilgili özel durumlarınızı da gözeterek ilk görüşmede birlikte planlayabiliriz.
