Aile hukuku yalnızca boşanmadan ibaret değildir. Çanakkale'de aile mahkemesine taşınan dosyaların önemli bir kısmı; şiddet karşısında koruma kararı, çocuğun soybağının kurulması, evlat edinme, aile konutunun korunması ya da önceden verilmiş velayet ve nafaka kararlarının değişen koşullara uyarlanmasıyla ilgilidir. İlin dağınık yerleşimi, adalarda ve köylerde yaşayan aileler ile kamu görevi nedeniyle ile gelip giden aileler, bu dosyalara kendine özgü bir boyut katar. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Çanakkale'de aile hukukunun bu alanlarında da müvekkillerimizi temsil ediyoruz.
Şiddet Karşısında Koruma Kararı
6284 sayılı Kanun, şiddete uğrayan ya da uğrama tehlikesi bulunan kişiler için hızlı koruma imkânı tanır. Uzaklaştırma, iletişim yasağı, konuttan çıkarılma ve silahların teslimi gibi tedbirler, aile mahkemesi hâkimince verilebilir; acil durumlarda kolluk ve mülki amir de bazı tedbirlere hükmedebilir. Koruma kararı için şiddetin delil ya da belgesinin bulunması şart değildir. Gökçeada veya Bozcaada gibi ulaşımın feribota bağlı olduğu yerlerde ya da Bayramiç ve Yenice'nin uzak köylerinde yaşayan kişiler için kolluğa başvuru ve sığınma imkânlarının önceden bilinmesi önemlidir. Kararın ihlali zorlama hapsine yol açabilir.
Soybağı ve Babalık Davaları
Evlilik dışında doğan çocuğun babasıyla soybağı, tanıma ya da babalık davası yoluyla kurulur. Babalık davasını anne ve çocuk açabilir; anne için dava süresi doğumdan itibaren bir yıldır. Bu davalarda DNA incelemesi belirleyici delildir. Soybağının reddi davası ise kocanın, babası olmadığını düşündüğü çocuk için açtığı davadır ve kanunda öngörülen kısa sürelere tabidir; süre doğumu ve baba olmadığını öğrenmesinden itibaren bir yıldır.
Evlat Edinme ve Vesayet
Evlat edinme, ergin olmayanlar için en az bir yıl süreyle bakım ve eğitim şartına bağlıdır ve aile mahkemesi kararıyla gerçekleşir. Evlat edinecek kişinin yaşı ve evlat edinilenle arasındaki yaş farkı kanunda belirlenmiştir. Anne ve babasını kaybeden ya da velayeti kaldırılan küçükler için vasi atanması ise sulh hukuk mahkemesinin görevindedir. Yaşlı nüfusun görece yüksek olduğu kıyı ilçelerinde ve köylerde, kendi işlerini göremez hâle gelen ergin kişiler için vesayet ve yasal danışmanlık talepleri de sık gündeme gelir.
Aile Konutu Şerhi
Aile konutu, eşlerden biri adına kayıtlı olsa bile diğer eşin açık rızası olmadan satılamaz, ipotek edilemez ya da kira sözleşmesi feshedilemez. Tapu kütüğüne aile konutu şerhi konulması, bu korumayı üçüncü kişilere karşı da görünür hâle getirir. Çanakkale'de ailelerin bir kısmı il merkezinde ya da ilçede oturdukları evi aile konutu olarak kullanırken köydeki baba evini mevsimlik kullanır. Aile konutu yalnızca biridir; hangisinin aile konutu sayıldığı, ailenin hayatını fiilen nerede sürdürdüğüne göre belirlenir.
Velayet ve Nafaka Kararlarının Değiştirilmesi
Velayet kararı kesinleşmiş olsa da çocuğun yararını etkileyen önemli bir değişiklik olduğunda yeniden düzenlenebilir. Velayet sahibinin başka bir şehre taşınması, çocuğun bakımının ihmal edilmesi ya da çocuğun yaşının ilerlemesiyle oluşan yeni ihtiyaçlar bu tür davaların sebepleri arasındadır. İştirak ve yoksulluk nafakası da tarafların mali durumundaki değişikliklere göre artırılabilir ya da azaltılabilir. Kamu görevi nedeniyle Çanakkale'ye atanan ya da Çanakkale'den ayrılan ebeveynlerde, yeni il ile kişisel ilişkinin nasıl sürdürüleceği ayrıca düzenlenmelidir.
Emeklilikte Yeni Evlilik ve Mal Rejimi Sözleşmesi
Ayvacık, Küçükkuyu ve Bozcaada gibi yerlere emeklilikte yerleşen ve burada ikinci kez evlenen çiftlerin önemli bir kısmının önceki evliliklerinden çocukları ve birikimleri vardır. Bu çiftler, evlilikten önce ya da evlilik süresince noterde mal rejimi sözleşmesi yaparak mal ayrılığı gibi farklı bir rejim seçebilir. Böylece Çanakkale'de birlikte alınan yazlık ev ile önceki dönemden kalan mallar arasındaki ayrım baştan netleşir; ilerideki miras ve paylaşım tartışmaları azalır. Sözleşmenin noterde düzenlenmesi ya da onaylanması gerekir.
Görevli Mahkeme
Çanakkale Adliyesi'nde aile mahkemesi bulunur. İlçe adliyelerinde aile mahkemesi bulunmuyorsa bu davalara asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar. Kararlara karşı istinaf başvurusu Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi'nde incelenir.
Sorular
Koruma kararı almak için şikâyetçi olmam gerekir mi?
Hayır. Koruma kararı, ceza soruşturmasından bağımsız olarak talep edilebilir.
Evli olmayan biri evlat edinebilir mi?
Evet. Otuz yaşını doldurmuş kişi tek başına evlat edinebilir. Eşler ise kural olarak birlikte evlat edinir; bunun için en az beş yıldır evli olmaları ya da otuz yaşını doldurmuş olmaları gerekir. Her durumda çocuğun yararı ve bakım süresi şartı aranır.
Nafakanın artırılmasını istersem artış ne zamandan geçerli olur?
Uygulamada artırılan nafaka kural olarak dava tarihinden itibaren hüküm altına alınır. Bu nedenle mali koşullar değiştiğinde davayı geciktirmemek gerekir; gelir ve gider belgelerinin dava dilekçesiyle birlikte sunulması süreci hızlandırır.
Çanakkale'de aile hayatınıza ilişkin hukuki bir konuda, sizin için en uygun yolu ilk görüşmede birlikte belirleyebiliriz.
