Çanakkale'nin çalışma hayatı tek bir sektöre dayanmaz. Çan'da linyit ocakları ve seramik fabrikaları, Biga'nın kıyısında termik santraller ve liman, il merkezinde üniversite, hastaneler ve kamu kurumları, Ayvacık'tan Bozcaada'ya uzanan kıyıda turizm işletmeleri, köylerde ise zeytin hasadı ve tarım işçiliği yan yana yer alır. Bu çeşitlilik, iş uyuşmazlıklarının da çok farklı biçimlerde ortaya çıkmasına yol açar. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Çanakkale'de işçi ve işverenlere iş hukuku alanında danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunuyoruz.
Önce Arabulucu, Sonra Mahkeme
Kıdem ve ihbar tazminatı, ücret, fazla mesai, yıllık izin ücreti ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. İşe iade için arabuluculuk başvurusu, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde yapılmalıdır; anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılır. Çanakkale Adliyesi'nde iş mahkemesi bulunur. İş mahkemesi bulunmayan ilçe adliyelerinde, iş davalarına bakmakla görevli mahkeme kural olarak iş mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesidir. Hangi adliyenin yetkili olduğu, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dikkate alınarak belirlenir. İş kazasından doğan tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı değildir.
Maden ve Enerji Sektöründe Çalışanlar
Çan'daki linyit ocaklarında ve Biga'daki termik santrallerde çalışanların dosyalarında iş sağlığı ve güvenliği, vardiya düzeni, yer altı çalışma süreleri ve meslek hastalıkları öne çıkar. Maden işçilerinde pnömokonyoz gibi meslek hastalıklarının tespiti, SGK süreci ve ardından açılacak tazminat davası birbirine bağlıdır. Alt işveren aracılığıyla çalıştırılan işçilerde asıl işverenin birlikte sorumluluğu, santral bakım dönemlerinde gelen geçici işçilerde ise belirli süreli sözleşmenin geçerliliği sık tartışılır.
Turizm ve Tarımda Mevsimlik Çalışma
Bozcaada, Gökçeada, Assos ve Güzelyalı çevresinde otel, pansiyon ve restoranlarda yalnızca yaz aylarında çalışan kişiler, sigortasız ya da eksik gün bildirimli çalışma nedeniyle sorun yaşayabilir. Hizmet tespiti davası bu kişilerin emekliliği bakımından önemlidir; bu davanın, hizmetin geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılması gerekir. Zeytin hasadı ve sebze tarımında çalışan mevsimlik işçilerde ise yevmiye, konaklama ve ulaşım koşulları ile iş kazaları gündeme gelir.
Çan'daki Seramik Fabrikalarında Vardiya ve Fazla Mesai
Çan, uzun yıllardır seramik ve karo üretimiyle anılır. Fırınların kesintisiz çalıştığı bu fabrikalarda üç vardiya düzeni, gece çalışması, hafta tatili ve bayram günlerinde çalışma sık görülür. Gece çalışmasının yasal süreyi aşması, fazla mesainin bordroya eksik yansıması ve vardiya değişimlerinde dinlenme sürelerine uyulmaması, iş sözleşmesi sona erdiğinde açılan alacak davalarının konusu olur. Bu davalarda puantaj kayıtları, giriş-çıkış kartları ve aynı vardiyada çalışan tanıkların beyanları belirleyicidir. Toz ve yüksek ısı ortamında çalışanların meslek hastalığı şüphesinde ise işyeri hekimi kayıtları ve periyodik muayene sonuçları önemlidir.
Tarım İşçileri Hangi Kanuna Tabi?
Elli işçiden az işçi çalıştırılan tarım ve orman işyerleri İş Kanunu'nun kapsamı dışındadır; bu işçilerin hakları Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre değerlendirilir. Ezine ya da Bayramiç'te bir bahçede yıllarca çalışmış bir işçinin kıdem tazminatı talebi, işyerinin niteliğine ve işçi sayısına göre farklı sonuçlanabilir. Bu nedenle işyerinin tarım işletmesi mi, yoksa paketleme veya işleme tesisi gibi sanayi niteliğinde bir işyeri mi olduğu ilk incelenecek konudur.
Boğaz'da Çalışan Gemi Adamları
Çanakkale Boğazı dünyanın en yoğun deniz yollarından biridir. Kılavuzluk, römorkaj, feribot ve balıkçı teknelerinde çalışanların bir kısmı, belirli tonajın üzerindeki gemilerde çalıştıkları için Deniz İş Kanunu'na tabidir. Bu kişilerde çalışma ve dinlenme süreleri, sefer dönüşü ücret hesabı ve iş kazasının gemide mi yoksa limanda mı gerçekleştiği gibi konular davanın seyrini belirler.
Kamu Kurumlarında ve Üniversitede İşçi Statüsü
Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, hastaneler ve belediyelerde çalışan sürekli işçiler, şirket aracılığıyla çalışanlar ve sözleşmeli personel farklı hukuki rejimlere tabidir. Kadroya geçiş, toplu iş sözleşmesi farkları ve görev yeri değişikliği uyuşmazlıklarında hangi yargı yolunun açık olduğu baştan doğru belirlenmelidir; memurlar için idari yargı, işçiler için iş mahkemesi söz konusudur.
Çanakkale'de İşçi ve İşverenlerin Sık Sorduğu Sorular
Sezonluk çalıştığım otel beni sigortasız çalıştırdı; ne yapabilirim?
SGK'ya şikâyet yoluyla ya da süresi içinde açılacak hizmet tespiti davasıyla çalışma sürelerinizin kayda geçirilmesini isteyebilirsiniz.
İşveren olarak arabuluculuk toplantısına katılmazsam ne olur?
Geçerli mazeret olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, dava sonunda haklı çıksa bile yargılama giderlerinden sorumlu tutulabilir.
Biga'daki bir enerji tesisinde alt işveren işçisi olarak çalışıyorum; alacaklarımdan kim sorumlu?
Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur. Firmalar değişse de aynı işyerinde kesintisiz çalışmaya devam ettiyseniz, çalışma süreniz kıdem hesabında bütün olarak değerlendirilebilir; bunun için bordrolar ve SGK hizmet dökümü saklanmalıdır.
Çanakkale'de bir iş uyuşmazlığı yaşıyorsanız, belgelerinizle birlikte ilk görüşmede durumunuzu değerlendirebiliriz.
