Bayındır'da iş hukuku denince akla önce fidanlık ve seralar gelir. Süs bitkisi ve fidan üretimi, aşılama, saksılama, budama, sökme ve yükleme gibi emek yoğun işlere dayanır; bu işlerde ilçenin kendi nüfusunun yanında çevre ilçelerden ve il dışından gelen işçiler de çalışır. Bir kısmı yıl boyu aynı işletmede kalır, bir kısmı sezonluk ya da gündelik çalışır, bir kısmı ise bir aracı üzerinden işe alınır. Çalışma biçimi bu kadar farklı olunca hakların dayanağı da farklılaşır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Bayındır'da çalışan işçilere ve işletme sahibi işverenlere iş hukukunun her aşamasında danışmanlık ve vekillik hizmeti veriyoruz.
Fidanlık İşçisi İş Kanunu'na Tabi mi?
4857 sayılı İş Kanunu, elli ve daha az işçinin çalıştığı tarım ve orman işlerinin yapıldığı işyerlerine uygulanmaz. Bayındır'daki fidanlıkların çoğunda bu nedenle işçinin ilişkisi Türk Borçlar Kanunu'nun hizmet sözleşmesi hükümlerine tabi olur. Ancak kanun bazı istisnalar da öngörür: Örneğin halkın yararlanmasına açık park ve bahçe işlerinde ve tarım işletmelerinde yapılan yapı işlerinde İş Kanunu uygulanır. Bu yüzden fidan üretiminin yanında peyzaj uygulaması yapan bir firmada çalışan kişinin hangi kanuna tabi olduğu, yaptığı işin niteliğine göre ayrıca incelenmelidir. Hangi kanuna tabi olursa olsun, iş sözleşmesiyle çalışan herkes asgari ücretten aşağı ücretle çalıştırılamaz.
Aracıyla Çalışmak ve Ücretin Takibi
Tarımda işçilerin bir aracı üzerinden bulunması yaygındır. Tarım aracılığı yapacak kişinin Türkiye İş Kurumu'ndan izin belgesi alması gerekir. Ücretin aracıya toplu ödendiği düzende işçinin eline geçen tutar, çalıştığı günler ve kesintiler kayıt altına alınmadığında uyuşmazlık kaçınılmaz olur. İşçi, çalıştığı günleri ve aldığı ödemeleri kendi notlarıyla, mesajlarla ve banka kayıtlarıyla belgelemelidir.
Sigorta ve Hizmet Tespiti
Fidanlık ve serada çalışıp sigortaya bildirilmeyen sürelerin tespiti için hizmet tespit davası açılabilir. Bu dava, çalışmanın geçtiği yılın sonundan itibaren beş yıl içinde açılmalıdır. Tarımda süreksiz, yani yalnızca belirli dönemlerle sınırlı çalışmalar için sosyal güvenlik mevzuatında ayrı hükümler bulunduğundan, sezonluk çalışmalarda hangi sigortalılık türünün uygulanacağı önceden değerlendirilmelidir.
Serada İş Kazası ve Meslek Hastalığı
- Zirai ilaç maruziyeti: Kapalı serada koruyucu ekipman olmadan yapılan ilaçlama zehirlenme ve uzun vadeli sağlık sorunlarına yol açabilir.
- Makine ve alet kazaları: Toprak işleme makineleri, budama aletleri ve yükleme sırasında yaşanan yaralanmalar.
- Yüksekten düşme: Sera örtüsü değiştirilirken ya da yapı onarımı sırasında yaşanan düşmeler.
- Servis kazası: İşverenin sağladığı araçla işe toplu gidiş gelişte yaşanan kaza, sosyal güvenlik mevzuatına göre iş kazası sayılır.
İş kazasında işçi ya da yakınları işverenden maddi ve manevi tazminat isteyebilir; kusur oranları bilirkişi raporuyla belirlenir.
Dava Öncesi Arabuluculuk ve Görevli Mahkeme
İşçilik alacakları ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur; işe iadede bu süre fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir aydır. Anlaşma olmazsa dava, davalının yerleşim yerinde ya da işin yapıldığı yerde açılır. İş mahkemesi bulunmayan yerlerde iş davalarına asliye hukuk mahkemesi iş mahkemesi sıfatıyla bakar; Bayındır'daki bir dosyanın hangi mahkemede görüleceği dava öncesinde ayrıca kontrol edilmelidir.
Bayındır'da sezonluk çalıştım; işveren ücreti aracıya ödemiş ama bana ulaşmadı. Kimden isteyebilirim?
Ücret borcu kural olarak işverene aittir ve ödemenin aracıya yapılmış olması, para işçiye ulaşmadıkça işvereni her durumda borçtan kurtarmaz. Aracı ile işverenin sorumluluğu, aralarındaki ilişkiye ve ödemenin kime yapılacağının nasıl kararlaştırıldığına göre değerlendirilir.
Bayındır'da çalıştığınız işletmeyle bir uyuşmazlık yaşıyorsanız ya da işveren olarak sözleşmelerinizi gözden geçirmek istiyorsanız, belgelerinizi birlikte değerlendirebiliriz. Bu sayfa genel bilgi içerir.
