Bornova'nın iş hayatı tek bir sektöre bağlı değildir. Işıkkent ve Pınarbaşı çevresindeki ayakkabı ve deri imalathaneleri, atölyeler ve depolar; İzmir-Ankara yolu boyunca sıralanan sanayi ve lojistik işletmeleri; Ege Üniversitesi'nin kampüsü ve hastanesi; öğrenci yoğunluğunun beslediği kafe, restoran ve market zincirleri, Bornova'da on binlerce kişiye istihdam sağlar. Her birinin iş hukuku açısından kendine özgü sorunları vardır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Bornova'da çalışan işçilere ve ilçede faaliyet gösteren işverenlere iş hukuku alanında danışmanlık ve dava takibi hizmeti veriyoruz.
Arabuluculuk ve İzmir İş Mahkemeleri
İşçilik alacakları ve işe iade taleplerinde dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. İşe iade için başvuru, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde yapılmalıdır; anlaşma sağlanamazsa son tutanaktan itibaren iki hafta içinde dava açılır. Bornova, İzmir Adliyesi'nin yargı çevresindedir ve İzmir iş mahkemeleri komşu Bayraklı'daki ek hizmet binasında bulunur. İş davası, davalının yerleşim yeri ya da işin yapıldığı yer mahkemesinde açılabilir. Bornova'da oturup Kemalpaşa ya da başka bir ilçedeki fabrikada çalışan bir işçi için yetkili mahkemenin doğru belirlenmesi, sürecin başında yapılması gereken ilk değerlendirmedir.
İmalathanelerde Parça Başı Ücret ve Kayıt Dışılık
Işıkkent'teki ayakkabı atölyelerinde ve küçük imalathanelerde parça başı ücret uygulaması yaygındır. Bu düzende işçinin aylık ücreti üretime göre değişir; sigorta primleri ise çoğu zaman asgari ücret üzerinden bildirilir. İşçi işten ayrıldığında, kıdem tazminatının hangi ücret üzerinden hesaplanacağı tartışma konusu olur. Ücret bordrolarının yanında, üretim çizelgeleri, banka hareketleri ve tanık anlatımları gerçek ücretin ispatında kullanılır. Sigortasız geçen süreler için hizmet tespiti davası ayrıca açılabilir ve zorunlu arabuluculuk kapsamında değildir.
Sağlık ve Eğitim Sektörü Çalışanları
- Kamu personeli ile işçi ayrımı: Üniversite ve kamu hastanelerinde memur statüsünde çalışanların uyuşmazlıkları idari yargıda, iş sözleşmesiyle çalışanlarınki ise iş mahkemesinde görülür.
- Alt işveren çalışanları: Temizlik, güvenlik ve yemek hizmetlerinde asıl işveren ile alt işverenin birlikte sorumluluğu gündeme gelir.
- Özel sağlık kuruluşları: Nöbet ücretleri, fazla çalışma ve hafta tatili alacakları sık rastlanan taleplerdir.
Öğrenci Çalışanlar ve Yarı Zamanlı İşler
Bornova'da okuyan pek çok öğrenci kafe, restoran ve mağazalarda yarı zamanlı çalışır. Yarı zamanlı çalışan işçi de tam zamanlı çalışan kadar iş hukukunun korumasından yararlanır; sigortalı olma, yıllık izin ve kıdem süresinin şartlarını taşıyorsa kıdem tazminatı hakları vardır. Ücretin sözlü kararlaştırılması ve çalışma saatlerinin kayda geçmemesi, bu dosyalarda en sık karşılaşılan ispat sorunudur.
İş Kazaları
İmalathanelerde makine kazaları, depolarda forklift ve düşme kazaları, Bornova'daki iş kazası dosyalarının önemli bir kısmını oluşturur. İş kazasından doğan maddi ve manevi tazminat davalarında arabuluculuk dava şartı değildir. İşverenin kazayı SGK'ya kanuni süresi içinde bildirmesi gerekir; bildirilmediyse iş kazasının tespiti ayrıca istenebilir.
Bornova'dan Sık Sorulanlar
Atölyede yıllardır çalışıyorum ama sigortam eksik yatırılmış; ne yapabilirim?
Hizmet tespiti davası ile eksik bildirilen süreler ve ücret tespit edilebilir. Bu dava için hak düşürücü süreler bulunduğundan gecikmeden değerlendirilmelidir.
Bornova'da bir iş uyuşmazlığı yaşıyorsanız, belgelerinizi ilk görüşmede birlikte gözden geçirebiliriz. Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır.
