Gebze'de bir miras dosyasını açtığınızda, çoğu zaman karşınıza bir zamanlar tarla, zeytinlik ya da bağ olan bir taşınmaz çıkar. Pelitli, Tavşanlı, Balçık, Mollafenari ya da Muallimköy gibi eskiden köy olan yerleşimler bugün Gebze'nin mahalleleri arasında; dededen kalan tarla ise yanından geçen yol, komşusuna kurulan fabrika ya da imar planı değişikliği sayesinde bambaşka bir değere ulaşmış olabilir. Değer arttıkça mirasçılar arasındaki uzlaşma zorlaşır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık, Gebze'de taşınmazı bulunan ya da Gebze'de yaşayan mirasçılara mirasın tespitinden paylaşımına kadar destek verir.
Değeri Artan Arsa, Bölünemeyen Hisse
Gebze'deki hisseli taşınmazlarda tipik tablo şudur: tapuda onlarca paydaş, bunların bir kısmı İstanbul'da, bir kısmı başka şehirlerde ya da yurt dışında; bazı paydaşlar ölmüş ve mirasçıları henüz intikal yaptırmamış. Böyle bir taşınmazın satılması, kat karşılığı müteahhide verilmesi ya da kiraya verilmesi için önce mirasçılık durumunun tamamlanması gerekir. Paydaşlar anlaşamazsa çözüm yolu ortaklığın giderilmesi davasıdır. Bu dava sulh hukuk mahkemesinde açılır; 2023'ten beri dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Mahkeme, taşınmaz aynen bölünemiyorsa satış yoluyla ortaklığın giderilmesine karar verir; satış bedeli paylar oranında dağıtılır.
Önalım Hakkı: Paydaşınız Hissesini Yabancıya Satarsa
Değerli bir arsada paydaşlardan biri payını üçüncü bir kişiye, örneğin bir yatırımcıya satarsa, diğer paydaşlar yasal önalım hakkını kullanabilir. Bu hakkın kullanılması için satışın öğrenilmesinden itibaren üç ay, her hâlde satıştan itibaren iki yıl içinde dava açılması gerekir. Gebze'de bu tür satışlar sık görüldüğünden, tapu kayıtlarının düzenli takip edilmesi mirasçılar için önemlidir.
Mirasçılık Belgesi, Ret ve Vergi
- Mirasçılık belgesi: Noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir. Vasiyetname varsa ya da mirasçılar arasında ihtilaf bulunuyorsa mahkeme yolu gerekebilir.
- Mirasın reddi: Miras bırakanın borçlarının mal varlığını aştığı durumlarda, ölümün öğrenilmesinden itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine beyanla miras reddedilebilir. Sanayide küçük işletme sahibi olan bir miras bırakanın vergi, SGK ve banka borçları bu açıdan dikkatle incelenmelidir.
- Veraset ve intikal vergisi: Türkiye'de gerçekleşen ölümlerde, Türkiye'deki mirasçılar için beyanname süresi ölüm tarihinden itibaren dört aydır.
Sağlığında Yapılan Devirler ve Saklı Pay
Gebze'de miras uyuşmazlıklarının önemli bir kısmı, miras bırakanın sağlığında yaptığı tapu devirlerinden doğar. Kâğıt üzerinde satış gösterilip gerçekte bağışlanan taşınmazlar için muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil davası asliye hukuk mahkemesinde açılabilir. Saklı payı zedelenen mirasçılar ise tenkis davası açabilir; bu dava için öğrenmeden itibaren bir yıl ve her hâlde on yıllık süreler vardır. Mirasçıların hangi davanın kendi durumlarına uyduğunu baştan doğru belirlemesi, zaman ve masraf kaybını önler.
Gebze'deki Mirasçıların Soruları
Hisseli tarlaya müteahhit talip oldu; tüm paydaşların imzası şart mı?
Kat karşılığı inşaat sözleşmesi taşınmaz üzerinde tasarruf niteliği taşıdığından, kural olarak paydaşların tamamının katılımı gerekir ve sözleşme noterde düzenleme şeklinde yapılmalıdır.
Gebze'deki taşınmaz için hangi mahkemeye başvurulur?
Taşınmazın aynına ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir; Gebze'deki taşınmazlar için bu, Gebze Adliyesi'dir.
Gebze'de miras kalan bir taşınmazla ilgili kararsız kaldıysanız, tapu kayıtlarını ve mirasçılık durumunu birlikte inceleyerek yol haritası çıkarabiliriz.
