Van'da boşanma kararı çoğu zaman yalnızca iki kişiyi değil, aynı avluyu, aynı apartmanı ya da aynı köy evini paylaşan geniş bir aileyi ilgilendirir. Genç evlilikler, kalabalık çocuklu haneler, eşlerden birinin İstanbul'da ya da batı illerinde inşaatta çalışması ve evlilik sırasında edinilen malların çoğu kez kayınpederin adına kayıtlı olması, ildeki boşanma dosyalarına kendine özgü bir görünüm kazandırır. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Van'da yaşayan müvekkillerimizin boşanma süreçlerini, çocukların düzenini ve ekonomik hakları birlikte gözeterek yürütüyoruz.
Dava Van'da mı, Erciş'te mi Açılır?
Boşanma davası Türk Medeni Kanunu'nun 168. maddesine göre eşlerden birinin yerleşim yerinde veya davadan önce son altı ay birlikte oturulan yerde açılabilir. İpekyolu, Tuşba ve Edremit'te oturanlar için yetkili mahkemeler Van Adliyesi'ndeki aile mahkemeleridir. Erciş'te 2 Ocak 2026'dan itibaren ayrı bir aile mahkemesi faaliyete geçmiştir; bu tarihten önce Erciş'teki aile davalarına asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakıyordu. Gevaş, Özalp, Başkale veya Muradiye gibi ilçelerde ise ayrı aile mahkemesi bulunmadığından dava, o ilçedeki asliye hukuk mahkemesinde aile mahkemesi sıfatıyla görülür.
Eşlerden birinin başka bir ilde çalıştığı dosyalarda yetki meselesi önem kazanır. Van'da kalan eş, kendi yerleşim yerinde dava açabilir; batıda çalışan eşin oradaki adresi zorunlu bir yetki yeri değildir. Kararlara karşı istinaf incelemesi Van Bölge Adliye Mahkemesi'nde yapılır.
Anlaşmalı Boşanmanın Şartları
Anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması veya birinin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi ve hâkimin eşleri bizzat dinlemesi gerekir. Protokolde velayet, çocukla kişisel ilişki, nafaka ve mal paylaşımı açıkça yazılmalıdır. Van'da sık görülen bir hata, düğünde takılan altınların, çeyizin ve başlık adıyla verilen paranın protokolde hiç anılmamasıdır; bu kalemler sonradan ayrı davalara konu olur. Hâkim protokolü uygun bulursa dava genellikle tek duruşmada sonuçlanır.
Çekişmeli Davada Delil ve Tanık
Anlaşma sağlanamazsa şiddetli geçimsizlik, aldatma, terk, hayata kast veya onur kırıcı davranış gibi sebeplerin ispatı gerekir. Küçük yerleşimlerde tanıkların çoğu zaman iki ailenin de akrabası olması, tanık beyanlarının dikkatle değerlendirilmesini gerektirir. Mesaj kayıtları, hastane raporları ve kolluk tutanakları dosyanın omurgasını oluşturur; ancak delilin hukuka uygun yolla elde edilmiş olması şarttır. Aile içi şiddet varsa, boşanmadan bağımsız olarak 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma ve benzeri koruma tedbirleri istenebilir.
Van'daki Dosyalarda Öne Çıkan Konular
- Ziynet eşyası: Düğünde kadına takılan altınlar kural olarak kadına ait sayılır. Boşanma sırasında bunların kimde kaldığı tartışmalıdır ve iddiayı ispat yükü dikkatle kurgulanmalıdır.
- Baba evinde yaşanan evlilik: Eşlerin kayınpederin evinde ya da aynı binada oturduğu durumlarda, ortak konutun kimin adına kayıtlı olduğu ve aile konutu şerhinin mümkün olup olmadığı ayrıca incelenir.
- Gurbette çalışan eş: Uzun süre ayrı yaşanması tek başına terk sayılmaz; terk için ihtar prosedürü ayrıca işletilmelidir. Nafaka hesabında ise gurbetteki gelirin belgelenmesi gerekir.
- Çok çocuklu hane: İştirak nafakası her çocuk için ayrı belirlenir; okul ve sağlık giderleri hesaba dahil edilmelidir.
- Hayvan varlığı: Evlilik içinde alınan büyükbaş ve küçükbaş hayvanlar da edinilmiş mallara katılma alacağı hesabında dikkate alınabilir; küpe ve işletme kayıtları bu noktada önem taşır.
Velayet ve Kişisel İlişki
Velayette ölçüt çocuğun üstün yararıdır. Van aile mahkemelerinde çocuğun yaşam koşulları sosyal inceleme raporuyla değerlendirilir; çocuğun okulu, kardeşleriyle birlikte kalıp kalmayacağı ve ebeveynin çalışma düzeni rapora yansır. Köyde yaşayan bir ebeveynle kentte yaşayan diğer ebeveyn arasında kişisel ilişki kurulurken, kış aylarında yol koşulları ve mesafe gerçekçi biçimde hesaba katılmalıdır; aksi hâlde kâğıt üzerinde güzel duran bir takvim uygulanamaz hâle gelir.
Sık Sorulanlar
Eşim batıda çalışıyor ve davaya gelmiyor; boşanabilir miyim?
Evet. Dava dilekçesi eşinize bulunduğu adreste tebliğ edilir; duruşmalara katılmaması davanın görülmesine engel değildir. Anlaşmalı boşanmada ise iki eşin de hâkim önünde bizzat dinlenmesi gerekir.
Düğünde takılan altınları eşim bozdurdu; geri isteyebilir miyim?
Kadına takılan ziynet eşyası kural olarak kadının kişisel malıdır. Eşin bu altınları geri verilmek üzere aldığı ispatlanırsa, boşanma davasıyla birlikte veya ayrı bir davayla aynen iadesi ya da bedeli istenebilir. Van'da düğün fotoğrafları, video kayıtları ve takıyı gören tanıklar bu davalarda en sık başvurulan delillerdir; altınların hangi kuyumcuya satıldığı da araştırılabilir.
Dava sürerken çocuklar ve geçim ne olacak?
Hâkim dava süresince tedbir nafakasına, çocukların kiminle kalacağına ve diğer ebeveynle görüşme düzenine geçici olarak karar verir. Van'ın uzun kışı düşünüldüğünde, yakacak ve kışlık giderlerin de tedbir nafakası talebinde hesaba katılması yerinde olur.
Erciş'te oturuyorum; davamı Van'da açmam gerekir mi?
Gerekmez. Erciş'te yerleşikseniz davayı Erciş Aile Mahkemesinde açabilirsiniz; son altı ay Van merkezde birlikte oturduysanız Van aile mahkemeleri de yetkilidir.
Van'da boşanma sürecini düşünüyorsanız, ilk görüşmede durumunuzu ve seçeneklerinizi birlikte ele alabiliriz. Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir.
