Van'ın yolları, yılın büyük kısmında sürücüden başka illerde gerekmeyen bir dikkat ister. Gölün kuzeyinden Erciş'e, güneyinden Gevaş üzerinden Tatvan'a, Güzeldere üzerinden Hakkâri'ye ve Özalp yönünden İran sınırına uzanan yollar; uzun kış, buzlanma, tipi ve dağ geçitleri nedeniyle kazaya açıktır. Kapıköy üzerinden İran'a giden ve gelen tır trafiği, bayramlarda artan İranlı ziyaretçi araçları ve kırsal yollarda tarım araçları bu tabloyu tamamlar. Gezici Hukuk ve Danışmanlık olarak Van'da trafik kazasından doğan tazminat ve ceza dosyalarını yürütüyoruz.
Kazadan Sonraki İlk Günler
Yaralanmalı ve ölümlü kazalarda kolluk olay yeri tespiti yapar ve kaza tespit tutanağı düzenler. Tutanaktaki kusur değerlendirmesi kesin değildir; ceza ve tazminat davalarında bilirkişi yeniden inceleme yapar. Bu nedenle olay yerinin fotoğrafları, yolun buzlu veya karlı olup olmadığı, uyarı levhalarının bulunup bulunmadığı ve varsa araç kamerası kayıtları ilk günlerde güvence altına alınmalıdır. Kış koşullarında yolun bakımsız olması, kusurun bir bölümünün karayolunun bakımından sorumlu idareye ait olduğu tartışmasını da açabilir.
Sigortaya Başvuru ve Tahkim
Zorunlu mali sorumluluk sigortası, kusurlu aracın karşı tarafa verdiği zararları poliçe limitleriyle sınırlı olarak karşılar. Dava açmadan veya Sigorta Tahkim Komisyonu'na gitmeden önce sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmalıdır. Şirket on beş gün içinde cevap vermezse ya da talebi kısmen veya tamamen reddederse yargı yolu açılır. Kusurlu araç sigortasızsa veya kimliği belirlenemiyorsa Güvence Hesabı'na başvurulur.
Talep kalemleri şunlardır:
- Araç hasarı ve değer kaybı: Onarım bedeli ve aracın ikinci el değerindeki düşüş.
- Tedavi giderleri ve geçici iş göremezlik: Tedavi süresince yapılan masraflar ve kazanç kaybı.
- Sürekli sakatlık: Maluliyet oranı, yönetmeliğe uygun sağlık kurulu raporuyla belirlenir; Van'da bu raporlar yetkili hastanelerden alınır.
- Destekten yoksun kalma: Ölümlü kazalarda hayatını kaybeden kişinin desteğinden yoksun kalan yakınların tazminatı.
- Manevi tazminat: Sigorta poliçesi kapsamında değildir; sürücü ve araç işletenine karşı mahkemede istenir.
Yolcu, Yaya ve Tır Kazaları
Van'da sık rastlanan senaryolardan biri, ilçeler arası minibüslerde yaralanan yolculardır. Yolcu, taşıyan aracın sigortasına ve şartları varsa zorunlu karayolu yolcu taşımacılığı koltuk sigortasına başvurabilir. İran'dan gelen yabancı plakalı araçların karıştığı kazalarda ise aracın Türkiye'de geçerli bir sigortası olup olmadığı ilk sorudur; sınırda yapılan sigortalar ve Yeşil Kart düzeni bu noktada önem kazanır. Kent içinde ise İpekyolu'nun yoğun caddelerinde yaya kazaları ve kavşak çarpışmaları en çok tazminat talebine konu olan olaylardır.
Ceza Boyutu
Yaralanmalı kazalarda taksirle yaralama, ölümlü kazalarda taksirle öldürme soruşturması yürütülür. İpekyolu, Tuşba ve Edremit'teki kazalar Van'da, Erciş ve çevresindeki kazalar Erciş'te soruşturulur. Taksirle yaralamanın basit hâli şikâyete bağlı ve uzlaştırma kapsamındadır; ölümlü kazalarda ise uzlaştırma yoktur. Alkollü araç kullanma, hız ve kış lastiği gibi ayrıntılar hem ceza hem tazminat dosyasında kusur oranını etkiler. Ceza davasındaki bilirkişi raporu tazminat davası için de önemli bir delildir, ama hukuk hâkimini bağlamaz.
Dava Nerede Açılır?
Van dışından gelen bir sürücünün Van'da kaza yapması ya da Van'da yaşayan birinin başka bir ilde kazaya karışması sık görülür. Haksız fiilden doğan tazminat davası, kazanın meydana geldiği yerde, zarar görenin yerleşim yerinde veya davalının yerleşim yerinde açılabilir. Sigorta şirketine karşı açılan davalarda şirketin merkezinin veya poliçeyi düzenleyen acentenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Van'da yaşayan bir kazazede, Erciş yolunda ya da Tatvan yönünde yaşanan bir kaza için davayı kendi yerleşim yeri olan Van'da açabilir; bu seçim, tanıkların ve tedavi kayıtlarının bulunduğu yere göre planlanmalıdır. Sigorta Tahkim Komisyonu yolu tercih edilirse başvuru elektronik ortamda yapılabildiğinden mesafe sorunu büyük ölçüde ortadan kalkar.
Zamanaşımı
Trafik kazasından doğan tazminat taleplerinde zamanaşımı süresi, zararın ve sorumlunun öğrenilmesinden itibaren iki yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren on yıldır. Olay aynı zamanda suç oluşturuyorsa daha uzun olan ceza zamanaşımı süresi uygulanır. Sigorta şirketine yapılan başvuru da süre hesabında dikkate alınmalıdır. Van'da tedavisi uzun süren yaralanmalarda, maluliyet raporunun kesinleşmesini beklerken zamanaşımı süresinin dolmaması için takvim baştan çıkarılmalıdır.
Sorular
Kazaya karışan araç İran plakalı; tazminatı kimden alırım?
Önce aracın sınırda veya uluslararası sistemle yapılmış geçerli bir sigortası olup olmadığı araştırılır. Sigorta yoksa Güvence Hesabı'na başvuru ve sürücüye karşı dava seçenekleri değerlendirilir.
Buzlu yolda kendi kendime kaza yaptım; kimseden talepte bulunabilir miyim?
Yolun bakımında ihmal varsa idarenin hizmet kusuru tartışılabilir. Aracınızda kasko varsa poliçe şartlarına göre kasko şirketine de başvurabilirsiniz.
Van'da bir trafik kazası yaşadıysanız, sigorta başvurusundan önce dosyanızı birlikte değerlendirmek için bizimle iletişime geçebilirsiniz. Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır.
